Chân dung Stuart Pearce: Gã thợ điện tâm thần của bóng đá A…

Tiếng thét chuộc lỗi

Ống kính máy quay từ từ thu hẹp khoảng cách, tập trung vào gương mặt của một người đàn ông đang đứng trước ngưỡng cửa của lịch sử và sự hủy diệt. Wembley năm 1996, dưới ánh đèn pha mờ ảo, Stuart Pearce đứng đó, hơi thở nặng nề, đôi mắt rực lửa một thứ ánh sáng mà người đời gọi là "Gã tâm thần" (Psycho). 

Sáu năm trước, tại Turin, cũng chính con người này đã lầm lũi rời sân trong những giọt nước mắt cay đắng sau cú sút hỏng ăn khiến nước Anh tan mộng World Cup. Suốt sáu năm, bóng ma của quả phạt đền hỏng ăn đó đã đuổi theo ông, ám ảnh từng giấc ngủ, biến ông thành mục tiêu của những lời chỉ trích tàn nhẫn nhất.

Nhưng đêm nay, định mệnh đã cho ông một cơ hội để viết lại đoạn kết. Pearce lùi lại, đôi chân vững chãi như được đúc từ phiến đá hoa cương. Ông sút một cú nã đại bác xé toạc mành lưới Tây Ban Nha.

Và rồi, một trong những hình ảnh điện ảnh nhất lịch sử bóng đá hiện ra: Pearce không chạy đi ăn mừng theo cách thông thường. Ông đứng sững lại, gương mặt đỏ rực, các thớ cơ cổ nổi rõ như những sợi dây cáp, và ông hét lên một tiếng thét vang dội khắp London.

Đó không chỉ là niềm vui, đó là sự giải thoát. Đó là khoảnh khắc một chiến binh tự tay xé nát bản án tử hình mà dư luận đã dành cho mình suốt nửa thập kỷ. Stuart Pearce đã không chỉ đá quả bóng vào lưới, ông đã đá phăng cả một quá khứ đen tối ra khỏi tâm trí để trở về làm người hùng dân tộc.

Sự dữ dội đó vẫn không hề phai nhạt dù thời gian có trôi đi bao lâu. Nhiều năm sau, khi ngồi trong một phòng thay đồ lạnh lẽo của một đội bóng bán chuyên, ánh mắt ông vẫn khóa chặt vào người đối diện, không hề chớp, đầy uy lực.

Khi nhắc lại những áp lực của nghề cầm quân và sự trung thành, Pearce nói một cách đầy bản lĩnh rằng: "Thomas Tuchel sẽ có được sự ủng hộ tuyệt đối từ tôi, bởi vì nếu cậu ấy làm tốt, đội tuyển Anh cũng sẽ tốt lên. Tôi vốn dĩ thích huấn luyện viên trưởng là một người Anh hơn, vì điều đó phản ánh trực tiếp chất lượng đào tạo của chúng ta, nhưng khi chuyện đó không thành, bạn phải đứng sau ủng hộ người mà FA thấy phù hợp để bổ nhiệm."

Đó chính là Pearce, một người đàn ông của những nguyên tắc sắt đá nhưng luôn sẵn lòng mở lòng cho những giá trị tiến bộ.

Bài học từ người thợ điện và gã phù thủy Brian Clough

Trước khi trở thành một tượng đài, cuốn phim cuộc đời Stuart Pearce bắt đầu bằng những thước phim đen trắng về một chàng trai thợ điện xách túi đồ nghề đi khắp các công trường. Pearce không lớn lên trong nhung lụa, ông lớn lên bằng mồ hôi và sự cần mẫn của một người lao động chân tay.

Ngay cả khi đã là đội trưởng của Nottingham Forest danh tiếng, ông vẫn giữ thói quen đăng những mẩu quảng cáo nhỏ trên tờ chương trình thi đấu để nhận sửa điện gia dụng.

"Có lẽ phải đến khi tôi 25 tuổi và đã là tuyển thủ quốc gia Anh, tôi mới thực sự dừng công việc thợ điện đó. Tôi từng làm việc cho chuồng ngựa của John Sillett hay đi dây điện cho nhà của Steve Sutton. Tôi yêu công việc đó, nó dạy tôi về giá trị của lao động," Pearce hồi tưởng với nụ cười hiếm hoi.

Bước ngoặt lớn nhất của cuộc đời ông chính là cuộc gặp gỡ với "Gã phù thủy" Brian Clough tại Forest. Clough không chỉ dạy Pearce cách tắc bóng, ông dạy Pearce cách tồn tại giữa áp lực. Dưới góc nhìn của Pearce, Clough là một bậc thầy tâm lý đi trước thời đại.

"Ông ấy biết cách dùng từ ngữ và hành động vào đúng thời điểm. Ông ấy luôn muốn chúng tôi giữ được sự cân bằng và khiêm tốn. Đối với ông ấy, sự tôn trọng dành cho người hâm mộ và trọng tài còn quan trọng hơn cả kết quả trận đấu. Ông ấy muốn chúng tôi phải chơi bóng theo cách chuẩn mực nhất," Pearce chia sẻ.

Trong phòng thay đồ của Forest, luôn có một bộ quy tắc bất thành văn về sự khiêm tốn mà Pearce đã thấm nhuần vào máu thịt.

Ông trích dẫn lại lời dạy của Clough: "Luôn có một bộ quy tắc ứng xử, đó là phải biết khiêm tốn và đừng bao giờ ảo tưởng về vị trí của mình. Khi bạn bắt đầu nghĩ rằng mình đã đạt đến đỉnh cao, đó chính là lúc bạn gặp rắc rối thực sự. Bởi từ điểm đó, con đường duy nhất bạn có thể đi là đi xuống. Thi đấu dưới quyền ông ấy, tôi luôn cảm thấy rằng nếu mình không giữ vững các tiêu chuẩn ở mức cao nhất, ông ấy sẽ gạt tôi ra khỏi đội ngay lập tức."

Tinh thần được ông rút ra từ công việc sửa điện, đó là  sự tỉ mỉ, kỷ luật và chịu khó kết hợp với triết lý khắc nghiệt của Clough đã tạo ra một Stuart Pearce bất khuất.

Lý trí lạnh lùng trên những lằn ranh định kiến

Nếu bóng đá là một bàn cờ của những định kiến, Stuart Pearce chính là người sẵn sàng lật đổ bàn cờ đó bằng một tư duy thực tế đến tàn nhẫn. Khi cả nước Anh tranh cãi về việc huấn luyện viên tạm quyền Lee Carsley không hát quốc ca, Pearce chỉ nhún vai coi đó là một sự thổi phồng vô căn cứ.

Ông bảo vệ đồng nghiệp bằng một lý lẽ đầy sức thuyết phục: "Tôi nghĩ chuyện đó chẳng quan trọng và hoàn toàn phụ thuộc vào cậu ấy. Lee là người Ireland, cậu ấy từng đại diện cho tuyển Ireland. Việc cậu ấy có hát hay không hát quốc ca là quyền riêng tư. Tôi không nghĩ vấn đề này cần phải được bàn tán một cách nực cười như cách mọi người đã làm."

Bản thân Pearce, người từng gào vang bài quốc ca trong suốt 78 lần khoác áo đội tuyển, lại có một cái nhìn cực kỳ cởi mở về bản sắc dân tộc trong bóng đá. Ông không coi biên giới quốc gia là rào cản cho khát vọng chuyên môn.

Khi được hỏi liệu ông có sẵn lòng dẫn dắt đội tuyển Đức, đối thủ truyền kiếp của Anh nếu được mời hay không, ông trả lời không chút do dự: "Có lẽ là có chứ. Tôi là một huấn luyện viên bóng đá, tôi sẽ không loại trừ khả năng dẫn dắt một quốc gia khác chỉ vì đó không phải quê hương mình". 

"Nếu tôi có cơ hội dẫn dắt Scotland hay Xứ Wales, tôi sẽ muốn gia nhập tổ chức đó và chứng minh rằng tôi cũng tràn đầy nhiệt huyết với đất nước của họ. Tôi tin chắc Thomas Tuchel cũng sẽ làm như vậy, dù chỉ là vì hồ sơ cá nhân và bản lĩnh của chính cậu ấy."

Lòng yêu nước của Pearce không nằm ở lời hát, mà nằm ở sự cống hiến. Ông nhớ lại những ngày dẫn dắt Manchester City trong nghèo khó: "Tôi đã dành cả những buổi chiều với giám đốc điều hành và hiểu rõ tình trạng tài chính lúc đó. tôi biết thừa là chúng tôi chẳng có xu nào cả, câu lạc bộ thậm chí đã phải bán cả cửa hàng của đội." 

Bên cạnh đó, huyền thoại người Anh kể lại về thời điểm phải đấu tranh để giữ đội bóng trụ hạng và thu về 13 triệu bảng từ việc bán cầu thủ, một thành công rực rỡ dưới góc nhìn của một người quản lý biết chắt bóp từng đồng. Với Pearce, dù ở bất cứ đâu, tinh thần chiến đấu và sự trung thực luôn là kim chỉ nam.

Nỗi đau không lời

Rời xa sân cỏ rực rỡ, Stuart Pearce hiện ra như một nhân vật trong những bộ phim du ký đầy mạo hiểm. Ông không chọn những kỳ nghỉ xa hoa, ông chọn Bắc Triều Tiên, chọn những chuyến cắm trại 17 ngày trong rừng sâu Rwanda hay Uganda để quan sát khỉ đột núi.

"Nó thật tuyệt vời. Nếu bạn có cơ hội đến Bắc Triều Tiên, bạn có thể sẽ bị bất ngờ đấy," Pearce nói về sở thích du lịch kỳ lạ của mình. Một tâm hồn đam mê nhạc Punk rock, tôn thờ những ban nhạc nổi loạn như The Stranglers, Pearce luôn tìm kiếm sự chân thực trong mọi ngõ ngách của thế giới.

Thế nhưng, số phận dường như luôn chọn những người mạnh mẽ nhất để thử thách bằng những bi kịch tàn khốc nhất. Tháng 10 năm 2025, một bản tin chấn động đã xé nát trái tim của người cha già: Harley, cậu con trai 21 tuổi của ông, đã qua đời trong một vụ tai nạn máy kéo thảm khốc tại Gloucestershire.

Gia đình ông đã phải thốt lên trong đau đớn: "Gia đình chúng tôi thực sự bàng hoàng và hoàn toàn đau buồn trước sự mất mát của đứa con trai yêu quý và người anh tận tụy, Harley." Đó là một vết sẹo mà ngay cả một người đàn ông thép như Pearce cũng khó lòng chữa lành.

Chỉ vài tháng sau bi kịch đó, vào tháng 3 năm 2025, chính ông đã phải đối mặt với cửa tử trong một tình trạng khẩn cấp về y tế trên chuyến bay từ Las Vegas về London. Máy bay phải hạ cánh khẩn cấp xuống Canada để cứu sống ông.

Cuộc đời dường như đang cố gắng quật ngã "Psycho" thêm một lần nữa. Nhưng cũng giống như cách ông từng thoát chết thần kỳ năm 1998 khi một chiếc xe tải lật nhào đè bẹp chiếc xe hơi của mình, Pearce lại một lần nữa gượng dậy.

Ông trở lại với công việc, với những chương trình hỗ trợ bóng đá cỏ như "Greener Game". "Nếu các câu lạc bộ có thể tái đầu tư số tiền tiết kiệm được vào cơ sở vật chất để thu hút thêm nhiều trẻ em, nhiều đội bóng hơn, thì đó là một kết quả đôi bên cùng có lợi," ông nói, vẫn với sự nhiệt huyết của một người thợ điện năm xưa muốn thắp sáng những ước mơ nhỏ bé nhất.

Biểu tượng bất tử của sự kiên trì

Stuart Pearce ở tuổi 62 không còn là gã thanh niên gào thét trên chấm phạt đền năm nào, nhưng tinh thần của ông vẫn nguyên vẹn như một dòng chảy ngầm mạnh mẽ.

Ông là hiện thân của một nước Anh cũ kỹ nhưng kiên cường: xù xì, gai góc, đầy thực tế nhưng cũng vô cùng bao dung. Ông không đắm chìm trong vinh quang quá khứ, cũng không trốn chạy khỏi những nỗi đau hiện tại. Khi cuộc phỏng vấn kết thúc, ông bật dậy một cách nhanh nhẹn, tràn đầy sức sống.

Cuộc đời Stuart Pearce là một bộ phim điện ảnh dài tập với đủ các cung bậc từ bi kịch đến sử thi. Từ một người thợ điện bình thường đến đội trưởng tuyển quốc gia, từ một kẻ bị ruồng rẫy đến người hùng dân tộc, và từ một người cha mất con đến một biểu tượng của sự kiên định.

"Mỗi khi kết thúc một kỳ nghỉ, chúng tôi lại đặt túi xuống và hỏi nhau: Chúng ta sẽ đi đâu tiếp theo?"

Câu nói giản đơn ấy chính là triết lý sống của ông. Không bao giờ dừng lại, không bao giờ đầu hàng, và luôn sẵn sàng cho hành trình tiếp theo của cuộc đời.

Stuart Pearce không cần những danh hiệu hào nhoáng để chứng minh giá trị. Giá trị của ông nằm ở sự hiện diện sừng sững qua bao thăng trầm, là minh chứng cho việc một người đàn ông có thể gục ngã bao nhiêu lần không quan trọng, quan trọng là cách họ đứng dậy và hét vang niềm tự hào của mình trước thế gian.

"Gã tâm thần" mãi mãi là một phần linh hồn của bóng đá Anh – một linh hồn được tôi luyện từ lửa, mồ hôi và một ý chí không thể bị bẻ gãy.