Ngoại hạng Anh và kỷ nguyên tàn lụi của các huấn luyện viên…

Mùa giải Ngoại hạng Anh 2026/27 chuẩn bị khởi tranh trong một bối cảnh lịch sử đầy biến động. Chưa bao giờ ở kỷ nguyên bóng đá hiện đại, căn phòng thay đồ của các câu lạc bộ lại chứng kiến sự thay đổi nhân sự ở vị trí thượng tầng mạnh mẽ đến thế. 

Số liệu từ Opta chỉ ra một sự thật kinh ngạc về việc 9 trên tổng số 20 đội bóng sẽ bắt đầu chiến dịch mới với một gương mặt hoàn toàn khác trên băng ghế chỉ đạo so với thời điểm kết thúc mùa trước.

Thực tế, nếu tính cả những bổ sung từ cuối mùa trước như Roberto De Zerbi hay Michael Carrick, có tới 11 đội bóng hiện đang được dẫn dắt bởi những chiến lược gia có thâm niên chưa đầy một năm tại câu lạc bộ. Lần duy nhất bóng đá Anh ghi nhận mức độ biến động tương tự là vào các mùa giải 1888/89 (năm đầu tiên thành lập giải đấu) và 1946/47 (mùa giải đầu tiên sau Thế chiến II).

Trong điều kiện bình thường, mức độ luân chuyển này cho thấy niềm tin và sự kiên nhẫn dành cho các "thuyền trưởng" tại xứ sở sương mù đang chạm mức thấp kỷ lục.

Sự thiếu ổn định về ghế nóng cũng dẫn đến một hệ quả tất yếu: bản lý lịch nghèo nàn về danh hiệu của các nhà cầm quân. Nếu như mùa hè 2016, giải đấu từng hội tụ những "quái kiệt" như Pep Guardiola, Jose Mourinho, Jurgen Klopp hay Antonio Conte, những người đã hoặc sẽ thống trị giải đấu, thì giờ đây, Mikel Arteta là cái tên duy nhất từng nếm trải hương vị vô địch Ngoại hạng Anh còn sót lại.

Với duy nhất một chức vô địch của chiến lược gia người Tây Ban Nha, mùa giải 2026/27 ghi nhận tổng số danh hiệu tập thể của dàn HLV thấp nhất lịch sử giải đấu. Đáng buồn hơn cho bóng đá bản địa, khái niệm HLV người Anh đang dần trở nên xa xỉ. Sau sự ra đi của Eddie Howe tại Newcastle, chỉ còn đúng 3 nhà cầm quân nội địa góp mặt là Michael Carrick, Frank Lampard và Gary O’Neil.

Một chi tiết đầy trớ trêu: vùng Gipuzkoa nhỏ bé của Tây Ban Nha hiện đang đóng góp số lượng HLV cho nhóm dẫn đầu (Arsenal, Liverpool, Chelsea, Aston Villa) còn nhiều hơn cả toàn bộ nước Anh. Xu hướng này phản ánh đúng thực tế trên sân cỏ, khi tỷ lệ số phút thi đấu của các cầu thủ ngoại quốc đã vọt lên mức kỷ lục 69,6% vào mùa trước.

Bên cạnh đó, ranh giới giữa một "Nhà quản lý" (Manager) và "Huấn luyện viên trưởng" (Head coach) đang ngày càng mờ nhạt do ảnh hưởng của các Giám đốc thể thao. Hiện tại, giải đấu chỉ còn vỏn vẹn 6 người được giữ chức danh Manager thực thụ. Điển hình như tại Chelsea, Liam Rosenior từng tự hào khi được bổ nhiệm làm Head coach vào tháng 1, để rồi bị thay thế bởi Xabi Alonso, người nhận chức danh Manager, chỉ 5 tháng sau đó.

Dù được ký hợp đồng dài hạn, nhưng thực tế cho thấy không ai thực sự an toàn. Tại Chelsea, từ sau khi Conte rời đi năm 2018, chưa một ai trụ lại được quá 2 năm. Nghề huấn luyện tại Ngoại hạng Anh giờ đây không chỉ mang màu sắc quốc tế hóa triệt để mà còn trở thành một trong những công việc có tính rủi ro và ngắn hạn nhất thế giới.