"Máy chém" HLV tại Ngoại hạng Anh, trò đùa đắt giá hàng tri…

Sự ra đi chóng vánh và không mấy bất ngờ của Liam Rosenior tại Chelsea đã một lần nữa khẳng định một nguyên tắc bất di bất dịch của một câu lạc bộ bóng đá trong cơn khủng hoảng: khi sự hoảng loạn ập đến, huấn luyện viên luôn là "con chốt" dễ bị tế thần nhất. Rosenior, người thứ 10 mất việc tại Ngoại hạng Anh mùa này, chỉ trụ lại được 106 ngày. Con số này thậm chí vẫn được coi là dài nếu so với triều đại vỏn vẹn 44 ngày của Igor Tudor tại Tottenham trước khi bị sa thải vào tháng trước.

Người hâm mộ Tottenham phần lớn đón nhận sự ra đi của Tudor với tâm thế nhẹ nhõm hơn là lo ngại về sự tàn nhẫn đối với các huấn luyện viên trưởng. Bất kỳ tổn thất tài chính nào từ thất bại này cũng được coi là nhỏ bé khi đặt lên bàn cân với cái giá khổng lồ nếu đội bóng phải xuống hạng.

Tuy nhiên, đây là triệu chứng của việc bóng đá đã trở nên "vô cảm" trước hàng chục triệu bảng bị hút ra khỏi cuộc chơi. Việc thay đổi nhân sự liên tục và những gói đền bù hợp đồng gây sốc được xem là một sự đánh đổi tất yếu, đặc biệt là khi áp lực từ dư luận trở nên quá lớn.

Theo ước tính, chi phí sa thải 8 huấn luyện viên trưởng Ngoại hạng Anh mùa này đã chạm mốc 47 triệu bảng, chưa tính đến trường hợp của Rosenior hay Tudor. Mùa trước, 7 chiến lược gia bị sa thải cũng khiến các câu lạc bộ tiêu tốn khoảng 43 triệu bảng.

Điển hình là trường hợp của Ruben Amorim; Manchester United đã trả 11 triệu bảng để đưa ông rời Sporting Lisbon, nhưng lại sa thải ông chỉ sau 14 tháng vào tháng Giêng vừa qua với chi phí đền bù thêm 15,9 triệu bảng. Những khoản phí này thường được che giấu khéo léo trong danh mục "chi phí bất thường" khi các câu lạc bộ công bố báo cáo tài chính.

Đáng thất vọng hơn, một số quan điểm cho rằng các huấn luyện viên đang trở nên "khôn ngoan" hơn trong việc tính toán tình thế để hưởng lợi tài chính. Những lời cáo buộc về việc các chiến lược gia cố tình "mở đường rời đi" để nhận đền bù không còn là chuyện viễn tưởng. Antonio Conte, người bị Tottenham sa thải năm 2023, từng bị coi là biểu hiện của sự tự hủy hoại này khi công khai chỉ trích văn hóa câu lạc bộ.

Kịch bản tương tự cũng xảy ra với Amorim hay Enzo Maresca mùa này, khi những phát ngôn gay gắt sau trận đấu khiến vị trí của họ lập tức không thể cứu vãn. Gần đây nhất, Oliver Glasner tại Crystal Palace cũng bị nghi ngờ đang tạo ra kịch bản để được sa thải và nhận tiền bồi thường trước khi rời đi vào mùa hè.

Đối với một số người, việc chờ đợi để tái bổ nhiệm là rất ngắn ngủi. Bốn trong số các huấn luyện viên bị sa thải tại Ngoại hạng Anh hai năm qua gồm Ange Postecoglou, Nuno Espírito Santo, Sean Dyche và Vítor Pereira đã trở lại giải đấu chỉ sau vài tháng. Sự kiêu hãnh của họ có thể bị tổn thương tạm thời, nhưng số dư tài khoản thì không.

Hiệp hội Huấn luyện viên chuyên nghiệp (LMA) cho biết hơn 100 nhân viên huấn luyện khác cũng đã mất việc kể từ đầu mùa giải này như những "tổn thất kèm theo" khi đội ngũ hậu cần bị quét sạch cùng với HLV trưởng.

Ở các cấp độ thấp hơn, sự thay đổi nhân sự nhanh chóng này giống như một cuộc "tự sát kinh tế". Trong khi các câu lạc bộ Ngoại hạng Anh có thể lập ngân sách cho sự biến động, thì các đội bóng tại EFL đang đối mặt với những thảm họa tài chính tự gây ra. Hull City và Norwich City vừa công bố khoản lỗ lần lượt là 41,7 triệu bảng và 20,7 triệu bảng. Hai câu lạc bộ này đã thay thế tổng cộng 23 huấn luyện viên kể từ năm 2016. Nếu bạn may mắn có được công việc tại Championship, đừng mong đợi sẽ tại vị quá 14 tháng.

Sự trỗi dậy của các Giám đốc thể thao – những người quản lý trung gian có tiếng nói với các ông chủ nước ngoài – khiến các huấn luyện viên trở nên dễ bị tổn thương hơn bao giờ hết. Mối quan hệ truyền thống giữa chủ sở hữu và huấn luyện viên đã tan vỡ. Thay vào đó là một cấu trúc quản lý phi tập trung, nơi các nhà đầu tư và người ra quyết định thường ở cách xa nhau về mặt địa lý. Vòng xoáy này vẫn đang quay đều, mang theo hàng triệu bảng đổ ra khỏi bóng đá mỗi mùa giải thay vì phục vụ cho những mục đích tốt đẹp hơn.