Lịch sử tuyển Iraq: Từ bóng tối chiến tranh đến đỉnh cao ch…

1. THÔNG TIN TỔNG QUAN

2. LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

Giai đoạn đầu và những năm tháng kiến tạo (1948 – 1960s)

Hiệp hội Bóng đá Iraq được thành lập vào ngày 8 tháng 10 năm 1948 và gia nhập FIFA vào năm 1950. Trận đấu quốc tế đầu tiên của đội diễn ra vào tháng 4 năm 1951, với chiến thắng 5-0 trước đội Civil Cantonment (CC) của Habbaniyah. Tuy nhiên, trận đấu quốc tế chính thức đầu tiên được ghi nhận là tại Đại hội Thể thao Ả Rập năm 1957 ở Beirut, nơi Iraq hòa Morocco 3-3.

Năm 1964 đánh dấu cột mốc quan trọng khi Iraq giành danh hiệu quốc tế đầu tiên: Cúp các quốc gia Ả Rập (Arab Cup). Họ tiếp tục bảo vệ thành công ngôi vô địch vào năm 1966 sau khi đánh bại Syria trong trận chung kết tại Baghdad.

Thập niên 1970: Khẳng định vị thế khu vực

Thập niên 70 chứng kiến Iraq bắt đầu tham gia các giải đấu lớn của châu lục. Năm 1972, họ lần đầu tiên góp mặt tại AFC Asian Cup. Năm 1976, Iraq lọt vào bán kết Asian Cup (hạng 4 chung cuộc). Đỉnh cao của giai đoạn này là năm 1979, khi Iraq đăng cai và giành chức vô địch Cúp Vùng Vịnh (Arabian Gulf Cup), phá vỡ sự thống trị của Kuwait.

Thập niên 1980: "Thế hệ vàng" đầu tiên

Đây được xem là giai đoạn thành công rực rỡ nhất trong lịch sử bóng đá Iraq. Bất chấp chiến tranh Iran-Iraq, đội tuyển quốc gia đã gặt hái hàng loạt danh hiệu:

• Huy chương Vàng ASIAD 1982.

• Vô địch Gulf Cup 1984 và 1988.

• Vô địch Arab Cup 1985 và 1988.

Đỉnh cao chói lọi nhất là việc giành vé tham dự FIFA World Cup 1986 tại Mexico. Tại giải đấu này, dù bị loại từ vòng bảng, Iraq đã để lại dấu ấn với bàn thắng lịch sử của Ahmed Radhi vào lưới Đội tuyển Bỉ.

Thập niên 1990: "Kỷ nguyên đen tối"

Sau Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1990, bóng đá Iraq rơi vào khủng hoảng trầm trọng. Đội tuyển bị cấm tham gia hầu hết các giải đấu Ả Rập và ASIAD. Trong nước, Uday Hussein (con trai Saddam Hussein) nắm quyền kiểm soát IFA và tạo ra một bầu không khí sợ hãi với các hình phạt tàn bạo dành cho cầu thủ thi đấu kém.

Sự kiện đau đớn nhất giai đoạn này là vòng loại World Cup 1994. Trong trận đấu cuối cùng gặp Nhật Bản (trận đấu được gọi là "Bi kịch Doha" với người Nhật), Iraq đã cầm hòa 2-2, qua đó gián tiếp loại Nhật Bản nhưng bản thân Iraq cũng thiếu 2 điểm để đến Mỹ. Năm 1996, thứ hạng FIFA của Iraq tụt xuống thấp nhất lịch sử (hạng 139).

Thập niên 2000: Sự hồi sinh và câu chuyện cổ tích 2007

Bất chấp chiến tranh Iraq năm 2003 và tình hình an ninh bất ổn, bóng đá Iraq đã trỗi dậy mạnh mẽ. Đội tuyển Olympic Iraq gây chấn động khi giành hạng 4 tại Thế vận hội Athens 2004.

Năm 2007, Iraq viết nên một trong những câu chuyện cổ tích vĩ đại nhất lịch sử bóng đá thế giới tại AFC Asian Cup 2007.

• Bối cảnh: Đất nước bị tàn phá bởi chiến tranh, đội tuyển tập luyện trong điều kiện thiếu thốn, nhiều cầu thủ mất người thân.

• Hành trình: Dưới sự dẫn dắt của HLV Jorvan Vieira, Iraq đánh bại ứng cử viên vô địch Australia ở vòng bảng, vượt qua Hàn Quốc ở bán kết sau loạt luân lưu.

• Chung kết: Bàn thắng duy nhất của đội trưởng Younis Mahmoud vào lưới Ả Rập Xê Út đã đưa Iraq lên đỉnh châu Á. Chức vô địch này trở thành biểu tượng của sự đoàn kết quốc gia, xoa dịu những nỗi đau chia rẽ sắc tộc và tôn giáo tại quê nhà.

Giai đoạn 2010 – 2024: Thăng trầm

Sau đỉnh cao 2007, Iraq duy trì vị thế là một đội bóng mạnh nhưng thiếu ổn định.

• Họ tham dự FIFA Confederations Cup 2009 (hòa 2 trận, thua 1).

• Tại Asian Cup 2015, Iraq một lần nữa gây ấn tượng khi loại Iran ở tứ kết sau loạt luân lưu kịch tính nhưng dừng bước ở bán kết và giành hạng 4 chung cuộc.

• Tháng 1/2023, dưới thời HLV Jesús Casas, Iraq đăng cai Cúp Vùng Vịnh lần thứ 25 tại Basra và giành chức vô địch sau trận chung kết kịch tính thắng Oman 3-2.

3. TÌNH HÌNH HIỆN TẠI (CẬP NHẬT 2025 – 2026)

Dựa trên dữ liệu thời gian thực của tài liệu (Tháng 2/2026).

Biến động băng ghế chỉ đạo

Sau chuỗi trận không ổn định tại Vòng loại 3 World Cup 2026, HLV Jesús Casas bị sa thải vào tháng 4/2025. Người kế nhiệm là HLV Graham Arnold (cựu HLV Australia).

Chiến dịch Vòng loại World Cup 2026

Hành trình đến World Cup 2026 của Iraq diễn ra đầy kịch tính:

1. Vòng 3: Iraq đứng thứ 3 tại Bảng B, lỡ vé trực tiếp nhưng giành quyền vào Vòng 4.

2. Vòng 4: Iraq đứng nhì bảng sau khi hòa Ả Rập Xê Út và thắng Indonesia, tiếp tục vào vòng play-off châu lục.

3. Vòng 5 (Play-off Châu Á): Iraq đối đầu UAE. Sau khi hòa 1-1 tại Abu Dhabi, Iraq đã thắng 2-1 tại "chảo lửa" Basra nhờ quả phạt đền ở phút bù giờ của Amir Al-Ammari.

Hiện tại, Iraq đã giành quyền vào vòng Play-off liên lục địa, nơi họ sẽ đối đầu với đội thắng trong cặp đấu giữa Bolivia và Suriname vào ngày 31/3/2026 tại Mexico để tranh tấm vé đến World Cup.

4. BIỂU TƯỢNG VÀ HÌNH ẢNH ĐỘI TUYỂN

Màu áo và trang phục

Màu áo truyền thống của Iraq là màu xanh lá cây (sân nhà) và màu trắng (sân khách). Hiện tại, nhà cung cấp trang phục thi đấu cho đội tuyển là Jako (Đức).

Biệt danh "Sư tử Lưỡng Hà"

Biệt danh Usood al-Rafidayn bắt nguồn từ hình tượng Sư tử Babylon cổ đại – biểu tượng của sức mạnh, sự thống trị và lòng dũng cảm dưới thời vua Nebuchadnezzar II. Hình ảnh này được khắc họa trên gạch men tại Cổng Ishtar ở Babylon. Người Iraq tin rằng linh hồn của sư tử đại diện cho các đức tính quý báu của dân tộc.

Sân vận động

• Sân nhà chính: Sân vận động Quốc tế Basra (Basra International Stadium). Đây là nơi chứng kiến những khoảnh khắc lịch sử gần đây như chức vô địch Gulf Cup 2023 và các trận vòng loại World Cup quan trọng.

• Lịch sử cấm vận: Iraq từng chịu nhiều lệnh cấm tổ chức thi đấu trên sân nhà từ FIFA (thập niên 80, 90, 2000 và giai đoạn 2019-2022) do chiến tranh và bất ổn an ninh. Việc được trở lại thi đấu trên sân nhà tại Basra là một thắng lợi lớn của nền bóng đá nước này.

5. NHỮNG KÌNH ĐỊCH LỚN 

Do vị trí địa lý và lịch sử chính trị, Iraq có những mối duyên nợ sâu sắc với các nước láng giềng:

1. Iran: Đây được coi là cặp đấu kịch tính nhất Trung Đông. Sự thù địch bắt nguồn từ chiến tranh Iran-Iraq và các yếu tố lịch sử. Các trận đấu giữa hai đội luôn diễn ra căng thẳng và quyết liệt.

2. Ả Rập Xê Út: Sự kình địch phát triển mạnh từ những năm 1990, đặc biệt sau Chiến tranh Vùng Vịnh. Hai đội được coi là những đại diện Ả Rập thành công nhất châu Á.

3. Kuwait: Từng là cặp đấu lớn nhất khu vực trong những năm 70-80 ("Gulf Derby"). Tuy nhiên, sự suy yếu của Kuwait gần đây đã làm giảm bớt tính cạnh tranh.

6. DANH HIỆU VÀ THÀNH TÍCH

Châu lục:

• AFC Asian Cup: Vô địch (2007).

• Asian Games (Bóng đá nam): Huy chương Vàng (1982).

Khu vực:

• Arab Cup (Kỷ lục): Vô địch 4 lần (1964, 1966, 1985, 1988).

• Arabian Gulf Cup: Vô địch 4 lần (1979, 1984, 1988, 2023).

• WAFF Championship: Vô địch (2002).

• West Asian Games: Huy chương Vàng (2005).

Giải thưởng khác:

• Đội tuyển của năm do tạp chí World Soccer bình chọn: 2007.

• Đội tuyển quốc gia của năm (AFC): 2003, 2007.

7. ĐỘI HÌNH VÀ NHÂN SỰ CHỦ CHỐT (2025-2026)

Ban huấn luyện:

• HLV trưởng: Graham Arnold (Australia).

• Trợ lý: René Meulensteen, Robert Stanton.

Cầu thủ nổi bật:

• Aymen Hussein (Tiền đạo): Chân sút chủ lực với 32 bàn thắng (tính đến tháng 12/2025), người hùng tại Asian Cup 2023.

• Jalal Hassan (Thủ môn/Đội trưởng): Chốt chặn tin cậy với 100 lần khoác áo đội tuyển.

• Zidane Iqbal & Ali Jasim: Những tài năng trẻ sáng giá đang thi đấu tại châu Âu và các giải đấu lớn, đại diện cho tương lai của bóng đá Iraq.