Lịch sử Le Havre: Từ di sản Anh quốc đến kỷ lục gia Ligue 2

Được mệnh danh là "Le Club Doyen" (Câu lạc bộ Trưởng lão), Le Havre Athletic Club không chỉ là một đội bóng, mà còn là biểu tượng sống động cho sự khởi đầu của bóng đá tại Pháp. Với bề dày lịch sử hơn 150 năm bắt nguồn từ những sinh viên Anh quốc, đội bóng "Ciel & Marine" (Xanh da trời & Xanh biển) đã đi qua hành trình đầy thăng trầm: từ những ngày đầu định hình luật chơi cho đến những danh hiệu quốc gia vang dội và vai trò "cái nôi" đào tạo nên những ngôi sao đẳng cấp thế giới. Hãy cùng nhìn lại dòng thời gian lịch sử của đội bóng lâu đời nhất xứ sở lục lăng.

1. Giai đoạn sơ khai: Những gốc rễ Anh ngữ (1872 – 1894)

Nguồn gốc của bóng đá tại Le Havre gắn liền với các hoạt động thương mại cảng biển và sự hiện diện của cộng đồng người Anh.

Sự nhầm lẫn lịch sử: Trong một thời gian dài, câu lạc bộ tuyên bố được thành lập vào năm 1872. Tuy nhiên, các tài liệu lịch sử cho thấy vào năm 1884, một nhóm cư dân Anh mới chính thức thành lập Le Havre Athlétique.

Môn thể thao "Combination": Ban đầu, các thành viên chơi một hình thức hỗn hợp giữa bóng đá và bóng bầu dục (rugby) được gọi là "combination". Trận đấu đầu tiên mang tính chất này diễn ra vào tháng 9 năm 1872 giữa các cư dân Anh và thủy thủ đoàn của các con tàu "Sultan" và "Northumberland".

Điều kiện thi đấu sơ khai: Những người đam mê bóng đá đời đầu tập luyện trên một bãi đất trống gần bờ biển, sử dụng một căn lán thuê từ tiệm bánh làm phòng thay đồ và mặc áo bông trắng có thêu dải lụa xanh ở tay.

Phân tách bộ môn: Sự mâu thuẫn giữa những người muốn chơi bằng tay (rugby) và bằng chân (bóng đá) thường dẫn đến tranh cãi. Năm 1894, bộ phận bóng đá chính thức được tách ra và có tư cách pháp lý.

2. Kỷ nguyên vàng đầu tiên: Nhà vô địch ngoài Paris (1899 – 1919)

Cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của Le Havre khi họ thách thức các đội bóng lớn tại thủ đô Paris.

Chức vô địch lịch sử 1899: Trong lần đầu ra mắt giải vô địch Pháp (tổ chức bởi USFSA), Le Havre đã trở thành câu lạc bộ đầu tiên ngoài vùng Paris giành chức vô địch. Danh hiệu này được trao sau khi đối thủ Iris Club Lillois bỏ cuộc ở bán kết do dịch cúm và Club Français từ chối thi đấu trận chung kết vì cho rằng đối thủ không đại diện cho bóng đá quốc gia.

Sự thống trị liên tiếp: Năm 1900, HAC bảo vệ thành công ngôi vương bằng cách đánh bại chính đối thủ duyên nợ Club Français với tỷ số 1-0 trong trận chung kết.

Xây dựng "Thánh địa" Cavée-Verte: Trong bối cảnh Thế chiến I đầy tàn khốc, sân vận động Stade de la Cavée-Verte đã được xây dựng bởi các tù nhân chiến tranh và khánh thành vào năm 1917.

Thành tích khác: CLB cũng ghi danh với chức vô địch Challenge International du Nord (1900) và hai chức vô địch Coupe Nationale liên tiếp vào các năm 1918 và 1919.

3. Bước ngoặt chuyên nghiệp và Đỉnh cao Coupe de France (1920 – 1964)

Giai đoạn giữa thế kỷ 20 đánh dấu sự chuyển mình sang mô hình bóng đá chuyên nghiệp của HAC.

Tiến tới chuyên nghiệp: Sau nhiều cuộc thảo luận, câu lạc bộ chính thức áp dụng quy chế chuyên nghiệp vào năm 1933. Năm 1938, HAC giành chức vô địch giải Hạng hai (Division 2) đầu tiên.

Cú đúp năm 1959: Đây là cột mốc chói lọi nhất trong lịch sử đội bóng. Dưới sự dẫn dắt của Lucien Jasseron, HAC không chỉ vô địch Division 2 mà còn giành được Coupe de France. Họ đánh bại Sochaux 3-0 trong trận chung kết đá lại sau khi trận đấu đầu tiên kết thúc với tỷ số hòa 2-2. Cùng năm đó, họ giành luôn Siêu cúp Pháp (Trophée des champions).

Kỷ lục khán giả: Ngày 23 tháng 4 năm 1950, trận đấu với Nîmes tại sân Cavée-Verte đã thu hút con số kỷ lục 24.961 khán giả.

Khủng hoảng tài chính: Sau những năm tháng vinh quang, khó khăn về tiền bạc đã khiến HAC phải từ bỏ tư cách chuyên nghiệp vào năm 1964, bắt đầu giai đoạn suy thoái kéo dài.

4. Thời kỳ phục hưng và Sự ra đời của Học viện (1970 – 2022)

Sự trở lại của Le Havre gắn liền với việc xây dựng một hệ thống đào tạo trẻ bền vững và hiệu quả.

Tái lập vị thế: Dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Jean-Pierre Hureau từ năm 1979, CLB lấy lại tư cách chuyên nghiệp vào năm 1981 và thăng hạng lên Ligue 1 vào năm 1985.

Hệ thống đào tạo trẻ trứ danh: Năm 1984, trung tâm đào tạo trẻ của HAC được khánh thành. Đây là nơi khởi nguồn của hàng loạt danh thủ quốc tế như Paul Pogba, Riyad Mahrez, Dimitri Payet, Lassana Diarra, Steve Mandanda, Benjamin Mendy hay Ferland Mendy.

Kỷ lục Ligue 2: Le Havre trở thành đội bóng giàu thành tích nhất tại giải Hạng hai Pháp với tổng cộng 6 chức vô địch (1938, 1959, 1985, 1991, 2008, 2023).

Sân vận động Océane: Năm 2012, câu lạc bộ khánh thành sân nhà mới – Stade Océane – một công trình hiện đại với 25.178 chỗ ngồi và kiến trúc ánh sáng xanh đặc trưng.

5. Kỷ nguyên Blue Crow Sports và Hiện tại (2023 – 2026)

HAC hiện đang bước vào một chương mới với tham vọng ổn định vị thế tại Ligue 1.

Thăng hạng: Mùa giải 2022-23, dưới sự dẫn dắt của Luka Elsner, HAC vô địch Ligue 2 với chuỗi 32 trận bất bại, chính thức trở lại Ligue 1 sau 14 năm chờ đợi.

Thay đổi chủ sở hữu: Tháng 6 năm 2025, Vincent Volpe đã nhượng lại quyền sở hữu CLB cho tập đoàn Blue Crow Sports Group, đứng đầu bởi Jeff Luhnow.

Thông tin cơ bản về CLB Le Havre

🏛️ Biểu tượng và Văn hóa Câu lạc bộ

Màu sắc "Ciel et Marine": Tên gọi của CLB (Xanh da trời và Xanh navy) được chọn bởi các nhà sáng lập người Anh để tri ân hai trường đại học Oxford (xanh navy) và Cambridge (xanh da trời).

Linh vật Salamandre: Con kỳ giông (Salamandre) là biểu tượng cho sự kiên cường của cả câu lạc bộ và thành phố Le Havre, giống như phượng hoàng hồi sinh từ đống tro tàn sau Thế chiến II.

Bài ca truyền thống: Nhạc hiệu của CLB được phổ theo giai điệu bài "God Save the King", lời ca khẳng định niềm tự hào là đội bóng đầu tiên của Pháp và tôn vinh nguồn gốc Anh ngữ.

🏆 Bảng thành tích và Kỷ lục

Kỷ lục cầu thủ:

Cầu thủ ra sân nhiều nhất: Alexandre Bonnet (470 trận).

Cầu thủ ghi bàn nhiều nhất: Jean-Michel Lesage (81 bàn mọi đấu trường).

Bán cầu thủ trẻ nhất: Matthias Lepiller (16 tuổi 5 tháng).

Kỷ lục trận đấu:

Chiến thắng đậm nhất: 10-0 trước FC Sète (1953).

Thất bại đậm nhất: 0-9 trước RC Paris (1959).

Xem thêm:

• Lịch sử Coupe de France: Từ sơ khai đến kỷ nguyên PSG
• Lịch sử Ligue 1: Hành trình từ bình minh chuyên nghiệp đến kỷ nguyên siêu sao

* Dữ liệu được tổng hợp từ Wikipedia, RSSSF và trang chủ CLB Le Havre AC.