5 điểm nhấn World Cup 2026 gọi tên chính trị, huyền thoại v…

World Cup 2026 đã chính thức khép lại, khép lại nhiều năm chuẩn bị và chờ đợi của người hâm mộ toàn cầu. 5 tuần thi đấu rực lửa với tổng cộng 104 trận đấu đã vinh danh Tây Ban Nha với chức vô địch thế giới dành cho nam lần thứ hai trong lịch sử.

Pha lập công quyết định của Ferran Torres trong hiệp phụ ở trận chung kết trước Argentina có thể sẽ không được nhớ đến như một trận cầu thực sự kinh điển, nhưng sau cùng, thứ bóng đá đẹp đã chiến thắng lối chơi bị chỉ trích là "tiêu cực".

Đây là kỳ World Cup lớn nhất trong lịch sử, thu hút lượng người xem đông đảo nhất từ trước đến nay và dự kiến mang lại doanh thu khổng lồ lên tới khoảng 15 tỷ USD cho quỹ của FIFA. Dưới đây là 5 điểm nhấn sâu sắc nhất được đúc kết lại từ giải đấu năm nay.

3 nước đồng chủ nhà là một quyết định thành công

Đây là lần đầu tiên có tới ba quốc gia cùng chia sẻ quyền đăng cai một kỳ World Cup, và thực tế chứng minh quyết định này đã mang lại hiệu quả.

Dù việc mở rộng không gian địa lý có phần làm loãng đi bầu không khí tập trung thường thấy của trải nghiệm đăng cai, nhưng bù lại, nó mang đến sự đa dạng về văn hóa và bản sắc phong phú hơn, khi mỗi quốc gia chủ nhà đều đóng góp một màu sắc riêng biệt. 

Sự kết hợp thành công này cũng mở ra sức hấp dẫn về mặt tài chính cho các quốc gia muốn nộp hồ sơ xin đăng cai trong tương lai.

Dù khoảng cách di chuyển là một rào cản rất lớn, việc đội tuyển Bosnia & Herzegovina phải bay từ Toronto đến Los Angeles, rồi sau đó lại tới Seattle chỉ trong vòng bảng là một ví dụ rõ nét – nhưng tiền lệ cho việc ba nước đồng chủ nhà đã được thiết lập vững chắc.

Tới năm 2030, mô hình này sẽ tiếp tục được áp dụng khi Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Morocco cùng chung tay chào đón thế giới bóng đá.

Dù khu vực địa lý của ba nước này nhỏ hơn nhiều so với năm 2026, nhưng với việc ba trận đấu đầu tiên được tổ chức tại Nam Mỹ (Uruguay, Argentina, Paraguay) nhằm kỷ niệm 100 năm lịch sử World Cup, áp lực di chuyển dành cho một số đội tuyển ở giai đoạn đầu vẫn sẽ vô cùng khắc nghiệt.

Quy mô 48 đội mang lại cảm giác quá dư thừa

Ngay từ khi được thông qua, quy mô 48 đội đã là một chủ đề gây chia rẽ. Giải đấu có nhiều đội hơn, nhiều trận đấu hơn chưa từng có, nhưng chất lượng chuyên môn không đi kèm với số lượng. Không thể phủ nhận rằng thật tuyệt vời khi được chứng kiến những quốc gia lần đầu tiên hoặc sau rất nhiều năm mới quay trở lại sân chơi lớn nhất hành tinh.

Châu Phi có số đội tham dự vòng loại cao gấp đôi so với năm 2022 và châu Đại Dương cuối cùng cũng có một suất vào thẳng. Thậm chí, câu chuyện cổ tích của Cabo Verde trên con đường lọt vào vòng loại trực tiếp cũng truyền cảm hứng mạnh mẽ.

Tuy nhiên, sau một vòng bảng kéo dài với chỉ 16 đội bị loại, vòng 32 đội lại diễn ra với quá nhiều trận đấu thiếu đi chất lượng và sự kịch tính. Trận đấu giữa Cabo Verde và Argentina là khoảnh khắc hiếm hoi, nhưng điều này hoàn toàn có thể xảy ra ở thể thức 32 đội cũ do phong độ chạm đáy của Uruguay hay Saudi Arabia ở bảng H.

Rất nhiều đội tiến sâu nhờ thể thức mở rộng thay vì sức mạnh chuyên môn thực sự. Chủ tịch FIFA Gianni Infantino hiện đang công khai cân nhắc nâng số đội lên thành 64 ở kỳ World Cup tiếp theo. Dù điều này sẽ loại bỏ hệ thống xét vé vớt phức tạp, nhưng việc đẩy giải đấu lên tới 128 trận đấu là quá sức chịu đựng đối với các cầu thủ.

Quá nhiều yếu tố chính trị can thiệp

FIFA luôn tuyên bố bóng đá phải tách biệt hoàn toàn với chính trị. Tuy nhiên, tại kỳ World Cup này, yếu tố chính trị dường như chưa bao giờ vắng bóng.

Từ những vấn đề do lệnh cấm nhập cảnh gây tranh cãi của chính quyền Donald Trump – trực tiếp tước đi cơ hội làm nhiệm vụ của trọng tài người Somalia Omar Artan; đến những rắc rối liên quan tới Iran; hay việc Infantino sẵn sàng lắng nghe yêu cầu can thiệp của Tổng thống Mỹ về chiếc thẻ đỏ của Folarin Balogun. 

Những tranh cãi hàng thập kỷ về quần đảo Falkland giữa Argentina và Anh cũng bị khơi dậy. Sau trận chung kết, ông Trump đã nán lại trên bục trao cúp một cách gượng gạo, khiến đội trưởng Rodri của Tây Ban Nha phải kiên nhẫn chờ đợi vị Tổng thống rời đi trước khi nâng cao chiếc cúp.

FIFA rõ ràng còn rất nhiều việc phải làm để đảm bảo chuyên môn bóng đá là yếu tố duy nhất được tôn vinh.

Lời chia tay của hàng loạt huyền thoại

Đối với Cristiano Ronaldo và Lionel Messi, đây chính thức là "vũ điệu cuối cùng" của họ trên sân khấu toàn cầu. Ronaldo sẽ 45 tuổi vào năm 2030, trong khi Messi cũng bước sang tuổi 43. Lời úp mở của Ronaldo về việc treo giày vào năm 2027 và những giọt nước mắt của Messi khi ngắm nhìn sân MetLife sau trận chung kết như những tín hiệu rõ ràng nhất.

Đáng buồn thay cho Messi, Kylian Mbappe đã chính thức vượt qua anh để trở thành chân sút vĩ đại nhất lịch sử World Cup trong trận tranh hạng ba. Ngoài ra, hàng loạt tên tuổi lớn khác như Harry Kane, Son Heung-min, Kevin De Bruyne, Thibaut Courtois, Neymar hay Luka Modric nhiều khả năng cũng đã chơi kỳ World Cup cuối cùng trong sự nghiệp của họ.

Thách thức duy trì di sản cho bóng đá Bắc Mỹ

Như Giám đốc điều hành Canada Soccer, Kevin Blue đã khẳng định: “World Cup 2026 luôn được định vị là một chất xúc tác, không phải là vạch đích.” Đối với Mỹ và Canada, bóng đá không mang tính tôn giáo như ở Mexico. Việc thu hút khán giả không chỉ dừng lại ở 5 tuần của mùa hè.

Trong khi Ngoại hạng Anh và La Liga cực kỳ phổ biến với khán giả Bắc Mỹ nhờ khả năng tiếp cận qua truyền hình, thách thức lớn nhất là làm sao duy trì sự quan tâm đối với các giải quốc nội như MLS hay Canadian Premier League. Giải đấu của Canada chỉ thu hút trung bình dưới 4.000 khán giả mỗi trận vào năm 2025.

Hơn nữa, mô hình "trả tiền để chơi" (pay-to-play) đắt đỏ trong hệ thống bóng đá trẻ của Mỹ vẫn đang là rào cản lớn, ngăn cản các tài năng thể thao tiềm năng gắn bó với môn thể thao vua thay vì rẽ hướng sang các bộ môn khác.