Virgil van Dijk lạc nhịp giữa triết lý pressing tầm cao của…

Trong kỷ nguyên hậu Jurgen Klopp, Liverpool bước vào một cuộc chuyển giao dưới sự dẫn dắt của Andoni Iraola. Dù chiến thắng 2-0 trước Como trong trận giao hữu hay trận hòa 2-2 trước Newcastle tại vòng mở màn Ngoại hạng Anh, một vấn đề nghiêm trọng nảy sinh ngay từ lõi của hệ thống phòng ngự. Đó là sự lạc nhịp giữa triết lý pressing tầm cao của Iraola và khả năng đáp ứng của đội trưởng Virgil van Dijk.

1. Những rạn nứt ở hệ thống chiến thuật

Dấu hiệu đầu tiên của sự rạn nứt xuất hiện trong trận giao hữu với Como tại Anfield. Dù Jeremy Jacquet có màn ra mắt ấn tượng, nhưng ống kính máy quay tập trung vào cuộc tranh cãi gay gắt giữa Dominik Szoboszlai và Virgil van Dijk.

Tiền vệ người Hungary dâng cao áp sát theo đúng chỉ đạo của Iraola, nhưng anh lại nổi giận khi nhận thấy Van Dijk không dâng đội hình lên để khỏa lấp khoảng trống phía sau. Kết quả là Como dễ dàng luân chuyển bóng vào vùng không gian thênh thang mà lẽ ra hệ thống phòng ngự phải kiểm soát.

Vấn đề này không dừng lại ở một trận giao hữu. Ngay trong 5 phút đầu tiên của trận đấu với Newcastle tại Ngoại hạng Anh, những lỗ hổng tương tự lộ diện.

Andoni Iraola yêu cầu một lối chơi pressing cực đoan, đòi hỏi hàng thủ phải dâng cao sát vạch giữa sân. Tuy nhiên, một trung vệ dày dạn như Van Dijk dường như đang có những toan tính khác để bảo vệ khu vực của mình, tạo nên một sự mất kết nối chết người trong hệ thống.

2. Cơn ác mộng tại Newcastle và sự so sánh với John Terry

Bàn thua trước Newcastle là minh chứng rõ nét nhất cho sự sa sút này. Anthony Elanga thực hiện một cú nước rút dài 61 mét để ghi bàn, nhưng lỗi lầm thực sự nằm ở việc không ai áp sát người chuyền bóng là William Osula.

Cựu danh thủ Jamie Carragher phân tích sắc sảo trên Sky Sports: "Virgil van Dijk lẽ ra phải đứng cao hơn ngay từ đầu. Nếu anh ấy ở vị trí đó, anh ấy đã có thể thực hiện một pha tranh chấp sớm. Nhưng chúng ta đang nói về một hậu vệ 35 tuổi, người đang tiến gần đến cuối sự nghiệp."

Carragher đưa ra một sự so sánh với John Terry dưới thời Andre Villas-Boas. Giống như Terry năm xưa, Van Dijk hiện tại không muốn mạo hiểm dâng quá cao vì lo sợ khoảng trống sau lưng.

Carragher nhấn mạnh rằng đây là mùa giải đầu tiên mà Van Dijk không còn là người đi giúp đỡ đồng đội; thay vào đó, chính anh mới là người cần sự bảo vệ từ các tiền vệ. Tuy nhiên, trong hệ thống của Iraola, liệu sự bảo vệ đó có tồn tại?

3. Triết lý của Andoni Iraola: Con dao hai lưỡi

Andoni Iraola đã làm nên tên tuổi tại Bournemouth bằng một lối chơi tấn công rực lửa và cống hiến. Tuy nhiên, cái giá phải trả cho việc phòng ngự dâng cao là khoảng trống mênh mông phía sau lưng các hậu vệ. 

Ở trận hòa 2-2 Newcastle, Milos Kerkez không thể đuổi kịp Elanga, và bản thân Van Dijk không còn sở hữu tốc độ để sửa chữa sai lầm cho đồng đội. Khi đội bóng đối phương phản công nhanh, các trung vệ của Liverpool thường xuyên bị đặt vào tình thế một đấu một ở vạch giữa sân, một vị trí bất lợi cho những cầu thủ đã bước sang tuổi 35.

4. Van Dijk sa sút thể lực

Dữ liệu thực tế cho thấy tốc độ đỉnh cao của Van Dijk đã suy giảm đáng kể. Cú nước rút nhanh nhất trong sự nghiệp Ngoại hạng Anh của anh được ghi nhận khi còn khoác áo Southampton. Lần cuối cùng anh duy trì được tốc độ đáng nể là trong mùa giải vô địch cùng Jurgen Klopp. Trong 3 mùa giải gần đây, tốc độ tối đa của trung vệ người Hà Lan giảm dần theo thời gian.

Van Dijk giờ đây dựa nhiều hơn vào thể hình và khả năng đọc tình huống thông minh. Thế nhưng, trí thông minh không thể khỏa lấp được khoảng trống nếu hệ thống yêu cầu anh phải bao quát một diện tích quá lớn. Khi các cầu thủ phía trên pressing mà hàng thủ không theo kịp, khoảng trống đó sẽ trở thành "tử huyệt" để các tiền đạo giàu tốc độ như Elanga khai thác.

5. Tương lai của Liverpool và sự chuyển giao quyền lực

Dù Van Dijk đã lên tiếng khen ngợi Szoboszlai sau trận hòa Newcastle, thậm chí gọi tiền vệ này là người kế nhiệm vị trí lãnh đạo, nhưng thực tế cho thấy sự chuyển giao này diễn ra trong sự đau đớn về mặt chiến thuật. Sau khi Mohamed Salah không còn duy trì được vị thế độc tôn, giờ đến lượt vai trò của Van Dijk bị đặt dưới lăng kính nghi ngờ.

Hàng tiền vệ của Liverpool trở thành một vấn đề lớn đối với chính người đội trưởng của họ. Nếu Iraola không tìm ra cách cân bằng giữa pressing và khả năng thực tế của những lão tướng, Liverpool có thể sẽ phải trải qua một mùa giải đầy biến động.

Virgil van Dijk vẫn là một trung vệ đẳng cấp trong vòng cấm, nhưng ở vạch giữa sân trong hệ thống của Iraola, anh trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Bài toán tìm kiếm một giải pháp nội bộ hoặc thay đổi nhân sự trở nên cấp bách hơn bao giờ hết đối với Lữ đoàn đỏ.