Phải chờ thêm bao lâu Brazil mới tìm lại ánh hào quang?

Trận đấu tại sân vận động Meadowlands, New Jersey đã khép lại bằng một kịch bản nghiệt ngã đối với những người hâm mộ bóng đá Brazil: "Selecao" gục ngã 1-2 trước Na Uy ngay tại vòng 16 đội World Cup. 

Đây không chỉ là một kết quả thua trận thông thường mà còn là một đòn giáng mạnh vào tâm lý của quốc gia từng 5 lần lên ngôi vô địch thế giới. Việc phải chờ đợi thêm ít nhất 4 năm nữa để chạm tay vào cúp vàng kể từ lần cuối cùng năm 2002 đã phơi bày một thực tế đau lòng: khoảng cách về đẳng cấp mà Brazil từng tự hào trước các đối thủ đang dần biến mất trong một thế giới bóng đá đang thay đổi chóng mặt.

Tâm điểm của trận đại chiến này chính là Erling Haaland. Tiền đạo đang khoác áo Manchester City đã chứng minh tại sao HLV Stale Solbakken coi anh là nhân tố không thể thay thế trên toàn thế giới. Haaland đã trừng phạt hàng thủ Brazil bằng hai pha lập công đẳng cấp trong hiệp hai: một pha đánh đầu sau khi vượt qua sự truy cản của Gabriel Magalhães và một cú dứt điểm hiểm hóc đánh bại thủ thành Alisson Becker.

Dù chỉ có vỏn vẹn 30 lần chạm bóng trong suốt trận đấu, nhưng bản năng sát thủ của Haaland đã giúp anh nâng tổng số bàn thắng tại giải đấu lên con số 7, vươn lên dẫn đầu cuộc đua Chiếc giày vàng cùng với Lionel Messi và Kylian Mbappé. Sự hiệu quả đáng sợ của Haaland là lời khẳng định rằng Na Uy hiện nay có thể đối đầu sòng phẳng với bất kỳ thế lực nào.

Nhìn lại diễn biến trận đấu, Brazil đã có cơ hội để xoay chuyển cục diện ngay trong hiệp một khi Matheus Cunha mang về quả phạt đền ở phút thứ 10. Tuy nhiên, sự lựa chọn Bruno Guimarães cho trọng trách đá phạt đền đã trở thành một sai lầm đắt giá. Cú sút yếu ớt của tiền vệ thuộc biên chế Newcastle đã bị thủ thành Orjan Nyland cản phá xuất sắc.

Việc bỏ lỡ cơ hội ngàn vàng này không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý của Guimarães trong suốt thời gian còn lại mà còn gián tiếp đẩy Brazil vào thế bị động trước lối chơi kiểm soát bóng hiệu quả đến kinh ngạc của người Na Uy.

Thất bại này cũng đặt dấu hỏi lớn về năng lực cầm quân của Carlo Ancelotti. Dù sở hữu bản lý lịch đầy danh hiệu tại Real Madrid và AC Milan, chiến lược gia người Ý dường như đã thất bại trong cuộc đấu trí với Stale Solbakken. Quyết định áp dụng sơ đồ 4-2-4 có phần cứng nhắc và những sự thay đổi người mang tính "lãng mạn" hơn là thực tế như việc tung Endrick và Neymar vào sân đã không mang lại hiệu quả.

Endrick, ở tuổi 19, đã bỏ lỡ cơ hội đối mặt mười mươi với Nyland, trong khi Neymar – người vừa tuyên bố giải nghệ sau giải đấu – dù ghi bàn trên chấm phạt đền ở phút bù giờ nhưng vẫn tỏ ra lép vế trước sự bền bỉ của hàng tiền vệ đối phương. Sự thiếu vắng của những ngôi sao như Raphinha và Lucas Paquetá rõ ràng đã làm giảm đi đáng kể sức sáng tạo của Selecao.

Một thực tế khắc nghiệt khác là sự thống trị về mặt chuyên môn của Na Uy. Đội bóng Bắc Âu đã kiểm soát tới 66% thời lượng bóng, một con số không tưởng khi đối đầu với Brazil. Hàng tiền vệ của Na Uy với Patrick Berg, Sander Berge và Martin Odegaard đã hoàn toàn làm chủ khu trung tuyến, áp đảo một Casemiro và Guimarães mệt mỏi.

Con số thống kê chỉ ra rằng Na Uy có tới 8 cầu thủ đá chính từng chinh chiến tại Champions League mùa qua, nhiều hơn cả phía Brazil. Điều này cho thấy "khoảng cách tài năng" mà Brazil từng sở hữu nhờ quy mô dân số 213 triệu người đang bị thu hẹp bởi sự chuyên nghiệp và khoa học của bóng đá châu Âu.

Thất bại trước Na Uy cũng nối dài chuỗi "cơn ác mộng" của Brazil trước các đại diện lục địa già. Kể từ năm 2002, họ đã có 6 lần liên tiếp bị loại khỏi World Cup bởi các đội bóng châu Âu như Pháp, Hà Lan, Đức, Bỉ, Croatia và giờ là Na Uy. 

Brazil cần một cuộc cách mạng thực sự, không chỉ về nhân sự mà còn về tư duy chơi bóng để có thể tồn tại và lấy lại vị thế trong một kỷ nguyên bóng đá mà tên tuổi và hào quang quá khứ không còn là bảo chứng cho chiến thắng.

Nếu độc giả quan tâm đến màn trình diễn của Selecao trước Na Uy, có thể tham khảo bài viết Canh bạc lỗi của Ancelotti đẩy Brazil vào vũng lầy lịch sử.