Bùi Tiến Dũng và đôi tay giữ lửa giữa tuyết trắng

Không ai biết trước anh sẽ cản phá được bao nhiêu cú sút, nhưng vào khoảnh khắc ấy, tất cả đều tin rằng: Nếu có ai đó đủ sức giữ lại giấc mơ cho dân tộc này ở những giây phút sinh tử, thì đó chỉ có thể là Bùi Tiến Dũng.

Khi thủ môn không còn là "kẻ đứng sau"

Trong bóng đá, thủ môn thường là những kẻ cô đơn nhất. Họ mặc màu áo khác biệt, đứng tách biệt và gánh chịu những áp lực nghiệt ngã nhất, cứu thua mười lần là bổn phận, nhưng sai lầm một lần là tội đồ. Nhưng tại giải đấu U23 Châu Á năm 2018, kịch bản ấy đã được viết lại hoàn toàn.

Hãy tua ngược cuốn băng ký ức về những ngày tháng 1 năm ấy. Không khí lạnh buốt giá từ phương Bắc tràn về, nhưng trong lòng người hâm mộ Việt Nam lại đang rực lửa. Trước khi giải đấu diễn ra, vị trí thủ môn luôn là "gót chân Achilles" của bóng đá Việt Nam.

Chúng ta đã quá quen với những giọt nước mắt, những sai lầm ngớ ngẩn ở phút chót, và cả nỗi ám ảnh mang tên "tâm lý yếu". Chúng ta bước vào giải đấu với tâm thế của kẻ lót đường, và khung thành là nơi được dự báo sẽ hứng chịu nhiều bão tố nhất.

Nhưng rồi, ống kính máy quay bắt cận cảnh vào gương mặt của Bùi Tiến Dũng.

Đó không phải là ánh mắt của sự sợ hãi. Trong những thước phim quay chậm của ký ức, người ta thấy một đôi mắt tĩnh lặng như mặt hồ trước cơn bão. Trước chấm luân lưu 11m, nơi được mệnh danh là "cối xay thịt" về tinh thần, nơi những danh thủ thế giới cũng có thể run rẩy, Tiến Dũng đứng đó, điềm tĩnh đến lạ lùng. Anh không gào thét, không phô trương. Anh chỉ đứng, hai tay vỗ nhẹ vào nhau, mắt dán chặt vào đối thủ.

Vào giây phút ấy, thủ môn không còn là người đứng sau làm nền cho các tiền đạo. Dũng trở thành nhân vật chính của thước phim. Cả dân tộc nín thở theo nhịp nhún chân của anh. Sự im lặng bao trùm lên các quán cà phê, những quảng trường tại Hà Nội và Sài Gòn, chỉ để chờ đợi một khoảnh khắc bùng nổ. Và khi anh đổ người, đó không chỉ là một pha cản phá kỹ thuật, đó là cú đổ người gạt đi toàn bộ lịch sử u buồn của vị trí "người gác đền" tại Việt Nam.

Kịch bản điên rồ và những cú đổ người định mệnh

Nếu trận đấu là một bộ phim, thì những loạt sút luân lưu tại Thường Châu chính là những phân đoạn cao trào nghẹt thở nhất, nơi biên kịch dường như muốn thử thách sức chịu đựng của khán giả đến tận cùng.

Cú sốc đầu tiên trước Iraq

Tứ kết gặp Iraq, một trận đấu giằng co đến kiệt sức suốt 120 phút. Tỷ số 3-3 đưa hai đội vào loạt đấu súng cân não. Người hâm mộ Việt Nam, với thói quen từ quá khứ, đã bắt đầu chuẩn bị tinh thần cho một thất bại "trong tư thế ngẩng cao đầu". Nhưng Bùi Tiến Dũng đã nói "Không".

Khi cầu thủ Bashar Resan của Iraq bước lên, không khí như đặc quánh lại. Tiếng còi vang lên. Cú sút. Tiến Dũng không đoán hướng, anh đọc được nó. Một pha đổ người quyết đoán, đôi găng tay chạm vào bóng, và quả bóng bị từ chối đi vào lưới.

Đó là khoảnh khắc của sự vỡ òa. Không chỉ vì lợi thế tỷ số, mà vì niềm tin đã được thắp lên. Lần đầu tiên sau bao nhiêu năm, người hâm mộ cảm thấy chúng ta không hề lép vế trong cuộc chơi tâm lý. Dũng đã biến khung thành rộng 7m32 trở nên nhỏ bé đến đáng sợ trong mắt đối thủ.

Qatar và "tư thế ăn mừng" bất tử

Nếu trận Iraq là sự khởi đầu, thì trận bán kết gặp Qatar chính là lúc huyền thoại được xác lập. Một kịch bản điên rồ lặp lại: hòa trong hiệp chính, và lại kéo nhau vào chấm 11m.

Lần này, áp lực còn khủng khiếp hơn. Quang Hải, ngôi sao sáng nhất đội đá hỏng quả đầu tiên. Sự im lặng chết chóc bao trùm. Bóng ma thất bại lại hiện về. Nhưng ngay lập tức, Tiến Dũng đã sửa sai cho đồng đội. Anh cản phá cú sút của đội trưởng Qatar, kéo cán cân trở lại vạch xuất phát.

Và rồi, đến lượt sút quyết định thứ 5. Cầu thủ Sultan Al-Brake của Qatar bước lên với vẻ căng thẳng lộ rõ. Dũng vẫn đứng đó, lầm lũi và lạnh lùng. Cú sút về phía góc phải. Dũng bay người. CẢN PHÁ!

Khoảnh khắc ngay sau đó đã trở thành một biểu tượng, một hình ảnh đẹp nhất của bóng đá Việt Nam thập kỷ này. Trong khi các đồng đội lao về phía mình như những mũi tên, Tiến Dũng không chạy, không cởi áo ăn mừng điên cuồng. Anh lồm cồm bò dậy, đứng thẳng người, và lững thững bước đi với vẻ mặt "như chưa có gì xảy ra".

Hình ảnh ấy mang sức mạnh điện ảnh khủng khiếp. Giữa sự hỗn loạn của niềm vui sướng tột độ, sự bình thản của Dũng tạo nên một độ tương phản nghệ thuật tuyệt đẹp. Nó như một lời khẳng định ngầm: “Đây là nơi tôi thuộc về, và chiến thắng này là điều chúng ta xứng đáng.”

Khi đôi găng tay hóa thành đức tin

Sau những đêm trắng không ngủ ấy, Bùi Tiến Dũng không chỉ là một cầu thủ, anh trở thành một hiện tượng văn hóa, một "người hùng quốc dân" theo đúng nghĩa đen.

Tôi nhớ như in những dòng tít trên báo chí quốc tế ngày hôm ấy. Fox Sports Asia gọi U23 Việt Nam là "Địa chấn", còn Bùi Tiến Dũng là "Chuyên gia bắt phạt đền". Nhưng với người Việt Nam, anh còn hơn thế.

Trước Dũng, chúng ta xem bóng đá với nỗi phấp phỏng mỗi khi đối phương lên bóng. Sau Dũng, chúng ta xem bóng đá với sự an tâm kỳ lạ. Cái cảm giác "Yên tâm đi, còn Dũng ở đó" là một thứ xa xỉ mà người hâm mộ Việt Nam đã khao khát suốt hàng chục năm.

Tôi còn nhớ HLV Park Hang Seo đã từng nói một câu làm lay động cả đội tuyển: "Chúng ta đã nỗ lực hết sức, tại sao phải cúi đầu?". Và trên sân cỏ, chính Bùi Tiến Dũng là hiện thân rõ nhất cho tinh thần ấy. Anh không cúi đầu trước các tiền đạo cao to của Tây Á, không cúi đầu trước áp lực ngàn cân.

Dư âm của những pha cứu thua ấy không chỉ nằm lại ở tỷ số. Nó thay đổi tâm thế của cả một nền bóng đá. Nó gieo vào lòng những đứa trẻ đang tập chơi bóng một giấc mơ mới: Không phải ai cũng muốn làm tiền đạo ghi bàn, giờ đây, chúng muốn làm thủ môn, muốn được bay lượn và trở thành người hùng thầm lặng như anh Dũng. Đó là giá trị lớn nhất mà một cầu thủ có thể để lại: Cảm hứng.

Tuyết trắng và ký ức không thể tan

Trận chung kết dưới mưa tuyết Thường Châu là một cái kết bi tráng cho thước phim này. Dù chúng ta không chạm tay vào chiếc cúp vàng, nhưng hình ảnh Bùi Tiến Dũng trong bộ quần áo xám, lăn xả giữa mặt sân ngập tuyết trắng xóa để cản phá, vẫn đẹp đến nao lòng.

Có một chi tiết nhỏ nhưng ám ảnh mãi: Hình ảnh các đồng đội dùng tay cào tuyết để Quang Hải đá phạt, và phía sau đó, Dũng đứng lặng lẽ quan sát, sẵn sàng bảo vệ thành quả của anh em. Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên sau bàn thua ở phút 119, Dũng gục xuống. Nhưng chỉ một thoáng thôi. Anh lại đứng dậy, cùng đồng đội đi tri ân khán giả.

Thời gian trôi qua, phong độ cầu thủ có thể lên xuống, sự nghiệp có thể thăng trầm, đó là quy luật nghiệt ngã của bóng đá chuyên nghiệp. Sẽ có những ngôi sao mới xuất hiện, những kỷ lục mới được thiết lập. Nhưng ký ức về Bùi Tiến Dũng tại Thường Châu 2018 là một vùng thánh địa bất khả xâm phạm trong tim người hâm mộ.

Đó là nơi lưu giữ tuổi trẻ cuồng nhiệt của hàng triệu người. Là nơi chúng ta nhớ về những ngày tháng mà cả dân tộc xích lại gần nhau chỉ nhờ một đôi găng tay.

Có thể sau này, lịch sử bóng đá Việt Nam sẽ ghi danh nhiều thủ môn xuất sắc hơn, nhiều danh hiệu cao quý hơn. Nhưng hình ảnh chàng thủ môn với khuôn mặt lạnh lùng, đôi mắt rực lửa niềm tin giữa bão tuyết năm ấy sẽ mãi là một tượng đài của cảm xúc. Một minh chứng sống động rằng: Chỉ cần có niềm tin, chúng ta có thể cản phá cả những định mệnh nghiệt ngã nhất.

Nếu quý độc giả muốn tiếp tục sống lại những ký ức sân cỏ và lắng nghe các câu chuyện phía sau những trận cầu đã đi vào lịch sử, mời theo dõi thêm các bài viết khác trong cùng chuyên mục

Zlatan Ibrahimovic và cú ngả người bẻ gãy mọi định luật

Eric Cantona và cú đá kinh điển: Cơn điên làm thay đổi bóng đá Anh