Sự thật về thỏa thuận ưu đãi đất đai bí mật của Man City

Thông tin về bản hợp đồng kéo dài một thập kỷ giữa Hội đồng thành phố Manchester và Tập đoàn Đầu tư Abu Dhabi United (ADUG) bị phanh phui qua yêu cầu tự do thông tin đã tạo ra làn sóng tranh cãi dữ dội tại xứ sở sương mù.

Được ký kết từ năm 2015 bởi cựu Tổng điều hành Sir Howard Bernstein, thỏa thuận mang tính đặc quyền này đã trao cho các ông chủ Trung Đông của câu lạc bộ Manchester City quyền ưu tiên mua và phát triển các khu đất công thuộc Ancoats và New Islington. Việc một chính quyền địa phương trao đặc quyền "từ chối đầu tiên" cho tập đoàn nước ngoài thay vì các doanh nghiệp trong nước đã dấy lên nghi vấn về tính minh bạch cùng sự bình đẳng trên thị trường bất động sản.

Nhiều nhà phát triển địa phương ở tây bắc nước Anh lên tiếng bất bình khi cho rằng ADUG được hưởng sự "trải thảm đỏ" vô điều kiện. Quyền tiếp cận đất đai được ưu tiên đã cản bước tiến của nhiều doanh nghiệp nội địa, tạo ra sự bất hợp lý trong chính sách quản lý tài sản công. Phía Hội đồng thành phố Manchester lập luận rằng liên doanh Manchester Life đã mang lại chương trình tái thiết trị giá 1,25 tỷ bảng Anh, biến Ancoats thành một trong những nơi đáng sống nhất thế giới với 1,500 căn hộ mới, phục hồi các di sản công nghiệp và thu hút nguồn vốn khổng lồ. Tuy nhiên, cái giá phải trả cho sự lột xác ấy là sự phụ thuộc quá lớn vào dòng tiền từ vùng Vịnh.

Bản hợp đồng kết thúc vào năm 2025 nhưng hậu quả dư luận của nó lại bùng lên đúng thời điểm nhạy cảm. Manchester City vừa trải qua những bê bối pháp lý chấn động khi bị kết tội liên quan đến 114 vi phạm quy định tài chính của giải Ngoại hạng Anh. Các cáo buộc tập trung vào hành vi gian lận doanh thu và giấu chi phí lên tới hơn 900 triệu bảng nhằm duy trì thế lực bóng đá. Mối quan hệ thắt chặt giữa chính quyền và giới chủ Abu Dhabi càng lộ rõ khi ông Howard Bernstein sau khi rời ghế hội đồng đã trở thành cố vấn chiến lược cho công ty mẹ của Manchester City.

Sự can thiệp của yếu tố chính trị cũng khiến bức tranh trở nên phức tạp. Thủ tướng Andy Burnham từng đưa ra những lời ca ngợi có phần bênh vực dành cho ADUG, coi họ là đối tác chiến lược không thể thiếu trong quá trình hiện đại hóa đô thị.

Ngay sau đó, Văn phòng Thủ tướng phải lên tiếng đính chính để khẳng định không một cá nhân hay tập đoàn nào được đứng trên luật pháp. Phản ứng đe dọa rút hàng tỷ bảng khỏi các dự án công nghệ lớn tại Anh từ phía UAE càng cho thấy áp lực kinh tế mà các nhà đầu tư nước ngoài đang dùng để thao túng chính sách.

Thỏa thuận kéo dài 10 năm này là bài học đắt giá về việc đánh đổi không gian đô thị lấy các khoản đầu tư chớp nhoáng. Việc trao đặc quyền đất đai cho một tập đoàn nước ngoài không chỉ làm tổn hại đến sự phát triển của doanh nghiệp nội địa mà còn để lại những hệ lụy thể chế kéo dài. Đằng sau diện mạo tráng lệ của các khu đô thị mới là câu hỏi lớn về đạo đức quản trị công và tính khắt khe của luật pháp trước sức mạnh đồng tiền.