Philipp Lahm và lời kêu gọi hồi sinh cỗ xe tăng Đức

Lần thứ ba liên tiếp trong lịch sử, ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với nền bóng đá từng bốn lần vô địch thế giới.

Đứng trước đống đổ nát của "Cỗ xe tăng", cựu thủ quân huyền thoại Philipp Lahm đã có một bài bình luận chuyên sâu, bóc tách trực diện những sai lầm mang tính hệ thống của Julian Nagelsmann, bảo vệ thế hệ cầu thủ trẻ trước búa rìu dư luận, và trên hết là lời kêu gọi khẩn thiết, bóng đá Đức phải ngừng sao chép thiên hạ để tìm lại bản sắc tối thượng của chính mình.

Nỗi bàng hoàng mang tên "Một thập kỷ hỗn mang và mất phương hướng"

Tôi thực sự bàng hoàng và chết lặng. Tiếng còi mãn cuộc vang lên, định mệnh nghiệt ngã một lần nữa gọi tên đội tuyển Đức, chúng tôi bị loại sớm tại một kỳ World Cup lần thứ ba liên tiếp. Đối với một người từng cống hiến cả thanh xuân cho màu áo trắng-đen, tôi cần rất nhiều thời gian để có thể nguôi ngoai và hồi phục sau cú sốc quá lớn này.

Khi nhìn vào bức tranh toàn cảnh của bóng đá Đức hiện tại, từ khóa cốt lõi cần phải đem ra mổ xẻ và thảo luận một cách nghiêm túc chính là "tính kế thừa và sự liên tục". Đây chính là thứ mà đội tuyển quốc gia đã hoàn toàn đánh mất trong suốt một thập kỷ qua.

Nền bóng đá của chúng ta dường như vẫn chưa thể quyết định xem mình thực sự muốn chơi thứ bóng đá như thế nào. Trải qua ba triều đại huấn luyện viên khác nhau, từ Joachim Low ở giai đoạn cuối, Hansi Flick tại Qatar 2022, và giờ là Julian Nagelsmann tại World Cup 2026, tuyển Đức giống như một phòng thí nghiệm hỗn loạn.

Chúng ta liên tục đón nhận những ý tưởng chiến thuật mới mẻ mang tính học thuật, rồi hết lần này đến lần khác thử nghiệm những cầu thủ mới vào những vị trí hoàn toàn mới. Julian Nagelsmann đã thử nghiệm quá nhiều, và sai lầm đó không chỉ diễn ra trong phạm vi giải đấu lần này mà nó đã kéo dài suốt cả một quá trình chuẩn bị trước đó.

Lịch sử đã chứng minh rằng, để xây dựng và phát triển một tập thể chiến thắng, người ta phải mất nhiều năm trời vun đắp chứ không thể thành hình từ những mảnh ghép chắp vá thay đổi theo từng tuần.

Đi tìm định nghĩa "Turniermannschaft" đã bị chôn vùi

Trong quá khứ, đội tuyển Đức luôn gặt hái được những thành công vang dội khi và chỉ khi vai trò của từng cầu thủ trên sân được định nghĩa một cách rõ ràng nhất. Khi đó, một hệ thống phân cấp trong phòng thay đồ được thiết lập vững chắc, và toàn đội sở hữu một triết lý chung nhất quán, làm thế nào để tấn công tổng lực và làm thế nào để phòng ngự kiên cường.

Tại kỳ World Cup năm nay, niềm tin sắt đá đó đã hoàn toàn biến mất. Nhìn những bước chạy trên thảm cỏ Mỹ và Canada, Cỗ xe tăng không hề cho thấy bóng dáng của một tập thể đã trải qua quá trình mài giũa, thấu hiểu lẫn nhau, một quy trình bắt buộc mà mọi đội bóng lớn đều phải trải qua nếu muốn chạm tay vào đỉnh cao. Sự lúng túng hiện rõ trong từng trận đấu.

Thiếu khả năng kiểm soát trận đấu: Đội bóng không thể xây dựng lối chơi một cách tự tin và mạch lạc từ tuyến dưới, luân chuyển quả bóng nhịp nhàng qua khu vực tiền vệ để tiếp cận vòng cấm đối phương.

Đánh mất thế trận áp đặt: Chúng ta bất lực trong việc duy trì thời lượng kiểm soát bóng bên phần sân đối phương để bóp nghẹt ý chí phản kháng của họ.

Hệ thống phòng ngự lỏng lẻo: Khi đối thủ có bóng, các cầu thủ không biết cách thiết lập lá chắn để đẩy họ ra xa khu vực cầu môn của đội nhà.

Tôi nhìn thấy sự rõ ràng, mạch lạc này ở các quốc gia khác, nhưng tuyệt nhiên không thấy nó xuất hiện ở đội tuyển Đức.

Chúng ta từng tự hào với danh xưng "Turniermannschaft" (Đội bóng của giải đấu). Khái niệm ấy đại diện cho một bản lĩnh thượng thừa, đội bóng có thể khởi đầu chệch choạc, nhưng sẽ vừa đá vừa sửa sai, lầm lũi tìm lại nhịp điệu chơi bóng tối ưu và càng vào sâu càng trở nên đáng sợ. Giờ đây, những ngày tháng kiêu hùng đó đã chính thức lùi vào dĩ vãng. Tại giải đấu lần này, điều ngược lại đã xảy ra: tuyển Đức càng đá càng tệ qua từng trận.

Bi kịch ấy bắt nguồn từ việc ban huấn luyện sẵn sàng vứt bỏ những phương án tiếp cận đầy hứa hẹn, ngay cả khi chúng đang vận hành vô cùng trơn tru. Hãy nhìn vào trường hợp của Deniz Undav. Ý tưởng sử dụng tiền đạo này như một "quân bài tẩy" chiến lược từ băng ghế dự bị đã mang lại những hiệu ứng cực kỳ tích cực trong giai đoạn vòng bảng. Thế nhưng, không ai hiểu nổi tại sao Nagelsmann lại đột ngột lệch khỏi quỹ đạo chiến lược đó trong trận cầu sinh tử với Paraguay.

Bản án dành cho những tư duy "rối rắm hóa" bóng đá của Nagelsmann

Để chỉ ra những sai lầm mang tính hệ thống của Julian Nagelsmann, tôi muốn đưa ra hai ví dụ cụ thể về những gì tôi sẽ thực hiện hoàn toàn khác nếu ngồi trên cương vị thuyền trưởng.

Bài toán Joshua Kimmich: Tại Bayern Munich, Joshua Kimmich chơi ở vị trí tiền vệ trung tâm và đã khẳng định được đẳng cấp ở khu vực đó suốt nhiều năm qua. Vì vậy, cậu ấy bắt buộc phải được xếp đá tiền vệ ở đội tuyển quốc gia để phát huy tối đa năng lực điều tiết. Việc kéo cậu ấy về đá hậu vệ biên một cách gượng ép là sự lãng phí tài năng.

Sự kết hợp giữa Florian Wirtz và Kai Havertz: Đây là hai trong số những cầu thủ xuất sắc nhất mà bóng đá Đức đang sở hữu ở thế hệ này, và bàn thắng đẳng cấp vào lưới Paraguay chính là minh chứng đanh thép nhất cho sự ăn ý của họ.

Tôi đặc biệt muốn nhìn thấy Florian Wirtz được bố trí chơi ở trung lộ, đóng vai trò một hộ công tự do ngay phía sau vị trí trung phong của Kai Havertz. Đó là không gian lý tưởng nhất để Wirtz phô diễn những phẩm chất thiên tài của mình.

Điều quan trọng là những bộ khung này cần phải được duy trì một cách kiên định, từ trận này qua trận khác, từ ngày này qua ngày khác trên sân tập để biến thành bản năng của cầu thủ.

Nagelsmann thích thay đổi hệ thống chiến thuật và xáo trộn các sơ đồ hình khối. Cậu ấy tự hào tuyên bố rằng đó chính là phong cách huấn luyện đặc trưng của mình. Nhưng hãy nhìn sang những vĩ đại đương đại như Tây Ban Nha hay Pháp, họ luôn ra sân với một khuôn mẫu chiến thuật quen thuộc.

Tôi có thể nhận diện ra lối chơi của họ ngay lập tức khi vừa bật tivi lên xem. Họ đơn giản là thực hiện khuôn mẫu đó một cách quá hoàn hảo, đồng bộ đến mức các đối thủ dù biết trước cũng không có cách nào để ngăn chặn.

Bạn không nên biến mọi thứ trong bóng đá trở nên phức tạp hơn bản chất vốn có của nó. Tất nhiên, một huấn luyện viên hoàn toàn có quyền thay đổi, biến tấu một vài chi tiết nhỏ để khắc chế đối thủ, nhưng điều đó chỉ được phép diễn ra một khi đội bóng đã có một cái nền trật tự và ổn định cốt lõi.

Đây không phải lỗi của riêng Nagelsmann, mà là căn bệnh chung của các câu lạc bộ Đức hiện tại, bao gồm cả các đội bóng ở Bundesliga. Phần lớn trong số họ đều thiếu đi sự rõ ràng và định hình trong lối chơi.

Hãy nhìn thẳng vào những quyết định thay đổi nhân sự của Nagelsmann tại kỳ World Cup này. Trong trận đấu cuối cùng của vòng bảng gặp Ecuador, một trận cầu hoàn toàn mang tính thủ tục và không còn ảnh hưởng đến cục diện đi tiếp, cậu ấy lại sử dụng một sơ đồ chiến thuật hoàn toàn khác biệt so với cấu trúc đội hình được tung ra trước Paraguay ở vòng 32 đội.

Giống như rất nhiều quyết định khác của Nagelsmann, tôi hoàn toàn không thể hiểu nổi bước đi này. Trong bóng đá đỉnh cao, mỗi một sự thay đổi nhân sự hay hệ thống từ HLV đều gửi đi một thông điệp ngầm đến các học trò, và đó phải là một thông điệp mà toàn đội có thể thấu hiểu ngay lập tức. Bất kỳ sự xoay tua nào cũng phải phục vụ cho một mục đích chiến thuật rõ ràng, lý tưởng nhất là một mục đích tự thân nó đã hiển nhiên. Rất tiếc, điều đó đã không xảy ra ở đội tuyển Đức.

Ánh sáng trong đêm tối

Dẫu vậy, giữa bóng tối dày đặc của thất bại, vẫn có một điều gì đó tại kỳ World Cup này thắp lên trong tôi những tia hy vọng về tương lai. Đó là khi đối diện với thảm kịch bị loại, các tuyển thủ Đức đã không hề quay lưng, đổ lỗi hay chỉ trích lẫn nhau. Tập thể này đã chọn cách đứng lên để bảo vệ những người đồng đội của mình.

Tôi đã thấy Antonio Rudiger dành những lời khen ngợi chân thành và trân trọng cho các đối thủ cạnh tranh trực tiếp vị trí với mình là Jonathan Tah và Nico Schlotterbeck, Kai Havertz không tiếc lời tán dương sự nỗ lực của Deniz Undav và Joshua Kimmich đã mạnh dạn đứng ra bảo vệ cả Leroy Sane lẫn huấn luyện viên Julian Nagelsmann trước làn sóng giận dữ của truyền thông. Tôi thực sự thích hình ảnh đó. Đó là thứ giá trị tinh thần nguyên bản, một nền móng vững chắc để chúng ta tái thiết lại đội bóng.

Tôi cũng muốn đứng ra bảo vệ các cầu thủ trẻ trước những lời cáo buộc ác ý cho rằng họ thiếu đi thái độ cống hiến và khát khao vinh quang. Cáo buộc đó chắc chắn đúng với những gì đã xảy ra trên đất Nga vào năm 2018, khi thế hệ vừa vô địch thế giới trước đó đã mang đến một màn trình diễn thảm họa vì sự thỏa mãn.

Nhưng tôi tuyệt đối không chấp nhận những lời chỉ trích đó áp đặt vào giải đấu năm 2022 và giải đấu năm 2026 này. Đây hoàn toàn không phải là câu chuyện về tính cách hay tư cách đạo đức của các cầu thủ.

Tôi có thể nhìn thấy rõ ràng trên sân rằng tập thể này đã cống hiến tất cả những gì họ có. Thất bại đã giáng một đòn đau đớn, cào xé tâm can của họ. Sau khi bị loại đầy cay đắng ở Qatar năm 2022, Kimmich từng nghẹn ngào nói về nỗi sợ hãi tột cùng rằng bản thân sẽ rơi vào một cuộc khủng hoảng tâm lý trầm trọng. Và lần này, cậu ấy lại một lần nữa hoàn toàn sụp đổ và tan nát cõi lòng.

Chúng ta phải hiểu rằng thế hệ cầu thủ ngày nay là sản phẩm của một quy trình đào tạo "cầu thủ hệ thống" khép kín từ các học viện trẻ quốc gia. Họ đã nhìn nhận và tiếp cận bóng đá như một nghề nghiệp chuyên nghiệp, một công việc kiếm sống thực thụ ngay từ khi mới 12 hay 13 tuổi.

Đó là một môi trường nghề nghiệp mà trong suốt 15 năm qua, mọi thứ đều tăng trưởng và biến động một cách chóng mặt theo cấp số nhân, từ những mức thù lao khổng lồ, sự bùng nổ của tầm ảnh hưởng kỹ thuật số trên mạng xã hội cho đến những góc khuất tiêu cực của chủ nghĩa cá nhân vị kỷ.

Việc bắt kịp và giữ mình không bị cuốn đi giữa dòng dòng xoáy điên cuồng đó là thử thách cực kỳ khó khăn đối với những chàng trai trẻ. Đó chính là lý do vì sao đội tuyển quốc gia cần đến những nhà lãnh đạo thực thụ để định hướng và che chở cho họ.

Sai lầm từ những giải pháp ngắn hạn và sự kiệt quệ về mặt danh tính

Thế hệ cầu thủ đi sau thế hệ của tôi xứng đáng được trao một cơ hội công bằng để tự đứng vững trên đôi chân của mình. Thế nhưng, một điều đáng buồn là hết lần này đến lần khác, các huấn luyện viên trưởng vẫn rơi vào lối mòn khi cố bấu víu vào những công thần từng vô địch World Cup 2014 và tại giải đấu lần này, người được chọn là Manuel Neuer.

Một quyết định triệu tập như vậy có thể mang lại cảm giác bình yên và sự ổn định tạm thời trong ngắn hạn cho phòng thay đồ, nhưng về mặt bản chất, nó luôn phát đi một thông điệp tiêu cực về sự thiếu tin tưởng của ban huấn luyện dành cho những người kế cận, một sự ngầm định rằng thế hệ trẻ này không đủ năng lực để tự mình chèo lái con thuyền qua giông bão.

Hãy nhìn sang Argentina và Pháp để thấy họ đã làm tốt như thế nào. Với Lionel Messi hay Kylian Mbappe, họ chứng minh cho thế giới thấy rằng người ta hoàn toàn có thể xây dựng một bộ khung chiến thắng vững chắc bằng cách kết hợp những ngôi sao đẳng cấp đã khẳng định được vị thế vào một hệ thống nhất quán.

Họ vận hành trong cùng một điều kiện và chịu áp lực tương tự như Đức. Sự khác biệt nằm ở chỗ Didier Deschamps và Lionel Scaloni thực sự biết cách dẫn dắt, quản trị các học trò của mình, họ tạo ra một cảm giác rõ ràng về mặt trật tự và sự an toàn tuyệt đối cho các cầu thủ khi ra sân.

Nhìn lại chặng đường đã qua, tại ba kỳ World Cup liên tiếp, những bộ óc chiến thuật được kỳ vọng nhất của nước Đức, Joachim Low, Hansi Flick và Julian Nagelsmann, đều đã thất bại thảm hại. Tôi khẳng định một lần nữa, vấn đề không nằm ở chất lượng nhân sự của các cầu thủ. Chúng ta đang sở hữu những cá nhân kiệt xuất đang đóng vai trò trụ cột tại các câu lạc bộ hàng đầu châu Âu.

Antonio Rudiger: Đã khẳng định vị thế trung vệ hàng đầu tại Real Madrid suốt nhiều năm qua.

Florian Wirtz: Ngôi sao rực sáng đưa Leverkusen tới chức vô địch Bundesliga lịch sử trước khi khiến Liverpool phải chi ra một số tiền khổng lồ để đưa về Anfield gánh vác trọng trách nhạc trưởng.

Kai Havertz: Người hùng từng ghi bàn vô địch Champions League cùng Chelsea và vừa nâng cao chiếc cúp vô địch Ngoại hạng Anh trong màu áo Arsenal.

Jamal Musiala: Thiên tài trẻ tuổi được toàn bộ giới chuyên môn quốc tế công nhận là sở hữu tiềm năng đạt đến đẳng cấp thế giới.

Joshua Kimmich: Người đội trưởng đã lĩnh xướng và gánh vác trách nhiệm tại Bayern Munich trong suốt một chặng đường dài.

Xét trên bình diện thế giới hiện tại, có lẽ chỉ có đội tuyển Pháp là sở hữu một kho tàng tài năng dồi dào hơn nước Đức.

World Cup là sự kiện thể thao quan trọng và thiêng liêng nhất hành tinh. Một đội tuyển quốc gia khi bước ra sân khấu đó phải là biểu tượng đại diện cho tinh thần, bộ mặt của cả một đất nước. Hãy nhìn vào Bosnia và Herzegovina, người dân quốc gia này ăn mừng và cuồng nhiệt vì đội tuyển bởi vì họ nhìn thấy chính hình ảnh, tâm hồn của mình được phản chiếu trong những bước chạy của các cầu thủ trên sân.

Nhưng nếu ban huấn luyện cứ liên tục đập đi xây lại, xáo trộn và phá vỡ tiến trình phát triển tự nhiên của đội bóng như cách Đức đang làm, thì không một người hâm mộ nào có thể tìm thấy sự kết nối hay đồng điệu với tập thể đó nữa. Đó chính là lý do vì sao các cổ động viên nhà lại cảm thấy thất vọng và tổn thương đến vậy. Điều này thực sự rất tồi tệ cho tương lai của bóng đá Đức.

Trong thế hệ của chúng tôi trước đây hay ở bất kỳ một tập thể nào khác trên đời, không phải ai cũng hòa hợp hay quý mến nhau một cách hoàn hảo. Nhưng giờ đây, mỗi khi tôi có cơ hội tụ họp với những người đồng đội cũ từ kỷ nguyên lịch sử 2006–2014, tất cả chúng tôi đều được đắm mình trong những ký ức rực rỡ và đẹp đẽ cùng nhau.

Sự thành công chung ngày ấy đã ban tặng cho chúng tôi một món quà vô giá, một sợi dây liên kết thiêng liêng kéo dài suốt cả cuộc đời. Đó là một trải nghiệm vinh quang mà những người đàn em kế cận tôi hiện tại rất có thể sẽ không bao giờ có cơ hội được nếm trải trong đời cầu thủ của họ. Đó là một sự tiếc nuối và bất hạnh lớn dành cho họ.

Hiện tại, truyền thông và dư luận đang rầm rộ bàn tán những cái tên tiềm năng có thể lên thay thế chiếc ghế nóng. Nhưng trước khi chúng ta sa đà vào việc tranh cãi xem ai sẽ là người kế nhiệm, bóng đá Đức cần phải làm rõ một số vấn đề nền tảng cốt lõi trước đã. Bản thân nền bóng đá quốc gia cần phải trả lời được câu hỏi mang tính sống còn, chúng ta muốn chơi thứ bóng đá như thế nào?

Chúng ta có phải là Tây Ban Nha với lối đá kiểm soát thêu hoa dệt gấm không? Chúng ta có phải là Argentina với sự thực dụng quái chiêu không? Hay chúng ta là nước Pháp với nguồn thể lực và tốc độ bùng nổ? Câu trả lời là: Không! Chúng ta là Đức.

Chúng ta có nền văn hóa bóng đá của riêng mình, có thương hiệu và bản sắc "Cỗ xe tăng" độc bản đã được khẳng định qua hàng thập kỷ lịch sử. Điều chúng ta cần làm lúc này không phải là học theo bất kỳ ai, mà là kết nối lại với chính nguồn cội danh tính của mình. Và chúng ta phải thực hiện cuộc cách mạng đó với một niềm tin sắt đá, không bao giờ lung lạc.

Nếu bạn đọc quan tâm đến ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh, đừng bỏ lỡ loạt bài viết Nhật ký World Cup 2026 của chúng tôi.