Những thách thức để tuyển Ý trở lại World Cup năm 2030

“Người ta coi các cầu thủ trẻ là vấn đề, còn những cầu thủ kỳ cựu là sự đảm bảo”, Baldini thẳng thắn chỉ trích tại lễ trao giải Manlio Scopigno và Felice Pulici ở Rome. Phát biểu này chạm đến một trong những điểm yếu lớn nhất của bóng đá Italy: hệ thống chưa tạo đủ cơ hội để những tài năng trẻ phát triển và khẳng định bản thân ở cấp độ cao nhất.

Theo Baldini, những người điều hành bóng đá Italy quá chú trọng lợi ích kinh tế và danh tiếng, thay vì đánh giá tiềm năng của các cầu thủ trẻ. Ông cho rằng nhiều người thậm chí không dành thời gian kiểm chứng liệu một cầu thủ có đủ tài năng để trở thành nhân tố quan trọng trong tương lai hay không.

Đây không đơn thuần là câu chuyện về cơ hội ra sân. Nó phản ánh cách bóng đá Italy nhìn nhận rủi ro và thành công. Một cầu thủ giàu kinh nghiệm thường được xem là lựa chọn an toàn, trong khi việc trao cơ hội cho một tài năng trẻ đồng nghĩa với khả năng mắc sai lầm, phong độ thiếu ổn định và nguy cơ ảnh hưởng đến thành tích trước mắt. Khi kết quả trở thành ưu tiên hàng đầu, các HLV và CLB dễ chọn phương án ít rủi ro nhất, ngay cả khi điều đó cản trở sự phát triển lâu dài.

Hệ quả là những cầu thủ trẻ khó chen chân vào đội hình chính, thiếu cơ hội tích lũy kinh nghiệm và không được phát triển đúng tốc độ. Trong khi đó, đội tuyển quốc gia lại cần một thế hệ đủ sức kế thừa những trụ cột đã bước qua thời kỳ đỉnh cao. Nếu quá trình chuyển giao bị trì hoãn, khoảng trống về chất lượng và kinh nghiệm sẽ ngày càng lớn.

Việc Italy vắng mặt tại ba kỳ World Cup liên tiếp vào các năm 2018, 2022 và 2026 là minh chứng rõ ràng cho những vấn đề kéo dài. Với một nền bóng đá từng bốn lần vô địch thế giới, đây không còn là thất bại nhất thời mà đã trở thành dấu hiệu của sự suy giảm mang tính hệ thống.

Bên cạnh việc thiếu cơ hội cho cầu thủ trẻ, Serie A còn đối mặt với sự hiện diện đông đảo của cầu thủ nước ngoài và khả năng cạnh tranh suy giảm của các CLB Italy tại đấu trường châu Âu. Những yếu tố này không tự thân là nguyên nhân duy nhất dẫn đến khủng hoảng, nhưng đặt ra câu hỏi về khả năng phát triển nguồn lực nội địa và xây dựng nền tảng bền vững cho bóng đá quốc gia.

Giải pháp không thể chỉ dừng ở việc kêu gọi sử dụng cầu thủ trẻ. Các CLB cần xây dựng lộ trình phát triển rõ ràng, tạo điều kiện để tài năng từ học viện được tập luyện và thi đấu cùng đội một. HLV cũng cần được đánh giá dựa trên cả thành tích lẫn khả năng phát triển cầu thủ, thay vì chỉ chịu áp lực giành chiến thắng trước mắt.

Điều đó không có nghĩa Italy phải loại bỏ những cầu thủ kỳ cựu. Kinh nghiệm vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự ổn định, nhưng không thể trở thành lý do để ngăn cản thế hệ kế tiếp trưởng thành. Một hệ thống hiệu quả phải biết kết hợp sức trẻ với bản lĩnh, đồng thời chấp nhận rằng quá trình đào tạo luôn đi kèm những sai sót nhất định.

Baldini đưa ra lời cảnh báo trong bối cảnh Liên đoàn Bóng đá Italy chuẩn bị tổ chức bầu cử lại vào tháng 12, sau những trục trặc hành chính liên quan đến tư cách ứng cử viên của Giovanni Malago. Cuộc khủng hoảng vì thế không chỉ nằm trên sân cỏ mà còn liên quan đến năng lực điều hành và định hướng phát triển của bộ máy quản lý.

Italy không thiếu truyền thống, cũng không thiếu những cầu thủ trẻ giàu tiềm năng. Điều còn thiếu là một hệ thống đủ kiên nhẫn để trao cơ hội và đủ tầm nhìn để đầu tư cho tương lai. Nếu các nhà quản lý tiếp tục xem tuổi trẻ là rủi ro còn kinh nghiệm là sự bảo đảm tuyệt đối, bóng đá Italy sẽ khó thoát khỏi vòng luẩn quẩn hiện tại. Muốn trở lại vị thế vốn có, họ phải thay đổi cách phát triển cầu thủ từ gốc rễ, thay vì chỉ tìm kiếm lời giải sau mỗi thất bại.