Nhật Bản có đủ vũ khí để trừng phạt hàng thủ Brazil

Đội tuyển Brazil đã khép lại vòng bảng World Cup 2026 bằng chiến thắng thuyết phục 3-0 trước Scotland để giành ngôi nhất bảng C. Đối thủ tiếp theo của họ tại vòng 32 đội sẽ là Nhật Bản, đội xếp thứ nhì tại bảng F. Việc phải chạm trán đại diện châu Á mang đến những luồng ý kiến trái chiều. Một mặt, người hâm mộ Brazil cảm thấy nhẹ nhõm khi tránh được Hà Lan. Mặt khác, sự lo ngại lại dâng cao bởi Nhật Bản là một đối thủ rất khó chịu về mặt chiến thuật, sở hữu thành tích bất bại ở vòng bảng và từng đánh bại chính Brazil trong một trận giao hữu vào năm ngoái. 

Với lối chơi được tổ chức khoa học, Nhật Bản hoàn toàn có khả năng khai thác điểm yếu lớn nhất trong hệ thống phòng ngự mới của thầy trò Carlo Ancelotti. Sự thay đổi chiến thuật của Brazil bắt đầu từ sau trận hòa 1-1 trước Morocco, nơi sơ đồ 4-4-2 truyền thống bộc lộ nhiều lỗ hổng do tiền vệ phòng ngự Casemiro phải di chuyển bao quát một khu vực quá rộng. Nền tảng thể lực hiện tại không cho phép anh duy trì cường độ bọc lót khi đối phương thực hiện các đường chuyền chéo mặt sân. 

Nhận thấy điều này, Ancelotti đã chuyển sang sơ đồ 4-1-3-2 trong các chiến thắng trước Haiti và Scotland. Sơ đồ này cho phép Casemiro thi đấu thấp nhất hàng tiền vệ như một người bảo vệ tuyến dưới, trong khi bộ đôi tiền đạo Vinicius Junior và Rayan làm nhiệm vụ phong tỏa các đường chuyền ra biên, ép đối thủ phải phát triển bóng vào trung lộ. Tại đây, bộ ba tiền vệ nhô cao của Brazil sẽ giăng bẫy pressing đoạt bóng. 

Tuy nhiên, chính hệ thống 4-1-3-2 lại tiềm ẩn những khoảng trống chết người ở hai hành lang cánh. Vấn đề càng trở nên trầm trọng khi Vinicius Junior bộc lộ điểm yếu trong khâu hỗ trợ phòng ngự khi không có bóng. Tiền đạo mang áo số 7 thường xuyên chạy bộ hờ hững thay vì gây áp lực lên người cầm bóng, tạo điều kiện cho đối phương dễ dàng đưa bóng ra biên. Khi đó, hàng tiền vệ kim cương của Brazil buộc phải dịch chuyển sang cánh, đẩy hậu vệ biên như Douglas Santos vào tình thế tiến thoái lưỡng nan là phải lao lên áp sát hay lùi về bảo vệ khoảng trống sau lưng. Đây chính là nhược điểm mà hệ thống 3-4-2-1 của Hajime Moriyasu có thể khoét sâu.

Với ba trung vệ có khả năng cầm và luân chuyển bóng tốt, Nhật Bản sẽ luôn chiếm lợi thế quân số ba đánh hai trước cặp tiền đạo của Brazil. Nếu một tiền vệ Brazil dâng cao để hỗ trợ pressing, khoảng trống phía sau anh ta sẽ lập tức bị lộ ra. Đặc biệt, Nhật Bản bố trí tới hai tiền vệ công hoạt động ngay trong khu vực của Casemiro, đẩy lão tướng này vào thế bất lợi về mặt con người. Thêm vào đó, các cầu thủ chạy cánh của đại diện châu Á rất nhanh nhẹn, cần mẫn và vô cùng khéo léo với trái bóng. 

Họ có thể lùi sâu để tạo lợi thế áp đảo quân số và cung cấp các phương án phối hợp rộng, đánh thẳng vào khu vực vốn không được bảo vệ trong hệ thống phòng ngự của đội bóng Nam Mỹ. Sẽ rất khó để hình dung cảnh Ancelotti yêu cầu các học trò đá theo kiểu một kèm một và theo người sát sao trên khắp mặt sân. Bởi vậy, nếu hậu vệ biên bên phía Brazil dâng cao theo người, hàng thủ sẽ bị phá vỡ và mở ra cơ hội cho những đường chuyền dài xuyên tuyến từ các tiền vệ Nhật Bản.

Thực tế chỉ ra rằng Brazil luôn gặp khó khăn khi cố gắng pressing trước các đội bóng chơi với sơ đồ ba trung vệ, điển hình là những màn trình diễn kém cỏi trước chính Nhật Bản và Pháp trước đây. Ngược lại, họ từng phòng ngự lùi sâu rất hiệu quả trước Croatia, một đội cũng thi đấu với hệ thống ba trung vệ. Trận đấu tới đây sẽ đặt Ancelotti trước một bài toán hóc búa, buộc ông phải cân nhắc việc tiếp tục mạo hiểm với sơ đồ kim cương, quay lại 4-4-2, hay chấp nhận lùi sâu đội hình phòng ngự.

Dù chiến lược gia người Ý lựa chọn thế nào, việc đối đầu với Nhật Bản ở ngay chặng đầu tiên của vòng loại trực tiếp hứa hẹn sẽ là một thử thách vô cùng chông gai đối với ứng cử viên vô địch.

Để tìm hiểu thêm về đội bóng có biệt danh "Selecao" tại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh sắp tới, bạn đọc có thể tham khảo bài viết Hồ sơ tuyển Brazil tại World Cup 2026: Nỗi lo Neymar, niềm hy vọng Vinicius.