Lý do Haiti và Thổ Nhĩ Kỳ sớm bị loại tại World Cup 2026

FIFA vừa áp dụng một thay đổi tinh tế nhưng đầy sức nặng trong cách xác định thứ hạng các bảng đấu tại World Cup 2026. Lần đầu tiên trong lịch sử giải đấu, thành tích đối đầu trực tiếp được lựa chọn làm tiêu chí phụ đầu tiên để phân định khi các đội bằng điểm, thay vì hiệu số bàn thắng bại tổng thể như trước đây.

Sự thay đổi này ngay lập tức tạo nên những tác động vô cùng hấp dẫn. Haiti và Thổ Nhĩ Kỳ đã chính thức bị loại khỏi ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh dù chỉ kém đội xếp thứ ba đúng 3 điểm. Lý do là bởi họ đã thất thủ trước chính các đối thủ cạnh tranh trực tiếp này và hoàn toàn không còn cơ hội bám đuổi do kém chỉ số đối đầu.

Nhìn lại lịch sử, hiệu số bàn thắng (lấy số bàn ghi được trừ cho số bàn thua) được sử dụng để phân định cho đến năm 1966. Đến năm 1970, FIFA chuyển sang áp dụng hiệu số bàn thắng bại và duy trì ổn định cho tới bước ngoặt hiện tại. Quyết định này giúp FIFA đồng nhất quy định với UEFA khi ưu tiên kết quả đối đầu. Giới chuyên môn nhận định việc đánh giá dựa trên đối đầu trực tiếp sẽ công bằng hơn vì loại bỏ được các kết quả dị biệt, ví dụ như chiến thắng hủy diệt 7-1 của Đức trước Curacao. Dù vậy, một số ý kiến vẫn ủng hộ hiệu số bàn thắng bại tổng thể vì nó phản ánh toàn diện màn trình diễn của các đội trong bảng. FIFA từng thử nghiệm luật này tại giải Club World Cup năm ngoái, nơi Flamengo dẫn đầu bảng D trên cả nhà vô địch sau đó là Chelsea chỉ sau hai lượt trận.

Hệ quả lớn nhất của luật mới là các đội có thể sớm giành ngôi nhất bảng chỉ sau lượt trận thứ hai nếu tạo cách biệt 3 điểm và đã thắng đội bám đuổi, thay vì phải cần cách biệt 4 điểm như thể thức cũ. Tại bảng A, Mexico (6 điểm) đã chắc chắn giành ngôi đầu bảng trước Hàn Quốc (3 điểm) nhờ chiến thắng đối đầu, cầm chắc tấm vé chơi vòng 32 đội tại Mexico City. Dù vậy, điều này khiến trận hạ màn bảng A của Mexico với Cộng hòa Séc sắp tới chỉ còn mang tính thủ tục và họ có thể dưỡng sức trụ cột. Trạng thái này vô tình tạo lợi thế cho Cộng hòa Séc, đồng thời đẩy Hàn Quốc vào thế bất lợi trong cuộc đua giành vé vào vòng tiếp theo.

Kịch bản sớm định đoạt ngôi đầu tương tự hoàn toàn có thể lặp lại ở loạt trận thứ hai của các bảng đấu khác. Ở bảng E, Đức sẽ nhất bảng nếu hạ Bờ Biển Ngà và Ecuador không thắng Curacao. Tại bảng F, Thụy Điển sẽ đứng đầu nếu thắng Hà Lan và Nhật Bản không thắng Tunisia. Ở bảng J, Argentina sẽ giữ ngôi đầu nếu hạ Áo và Jordan không thắng Algeria.

Khi các đội bằng điểm, thứ tự các chỉ số phụ lần lượt là: hệ số đối đầu, hiệu số đối đầu, số bàn thắng đối đầu, hiệu số bàn thắng bại vòng bảng, số bàn thắng vòng bảng, điểm fair play và thứ hạng FIFA.

World Cup 2026 đang chứng kiến nhiều trận đấu hấp dẫn và cũng là nơi mà nhiều cái tên có thể chứng minh bản thân để vươn tầm giá trị. Nếu bạn đọc quan tâm đến những cái tên như thế, có thể tham khảo bài viết Những cầu thủ hứa hẹn nâng tầm giá trị nhờ World Cup 2026.