Lịch sử tuyển Ý: Di sản vinh quang xen lẫn những cú ngã đau

Thông tin tổng quan

• Tên đầy đủ: Italy national football team

• Biệt danh: Gli Azzurri (The Blues)

• Liên đoàn: Federazione Italiana Giuoco Calcio (FIGC)

• Thành lập đội tuyển: 1910

• HLV trưởng hiện tại: Gennaro Gattuso (từ 2025)

• Đội trưởng hiện tại: Gianluigi Donnarumma

• Sân nhà: Thi đấu luân phiên tại nhiều sân vận động trên khắp Italy

• Trung tâm huấn luyện: Coverciano, Florence

• World Cup: 4 lần vô địch (1934, 1938, 1982, 2006)

• EURO: 2 lần vô địch (1968, 2020)

Giai đoạn hình thành và hai chức vô địch World Cup đầu tiên (1910–1938)

Italy chơi trận quốc tế đầu tiên ngày 15/5/1910, thắng Pháp 6–2 tại Milan. Trong giai đoạn đầu thế kỷ 20, đội tuyển dần định hình bản sắc chiến thuật và phong cách thi đấu.

Dưới sự dẫn dắt của HLV Vittorio Pozzo, Italy vô địch World Cup 1934 trên sân nhà, đánh bại Tiệp Khắc 2–1 trong trận chung kết. Bốn năm sau, họ bảo vệ thành công danh hiệu tại Pháp 1938, trở thành đội tuyển đầu tiên giữ vững chức vô địch thế giới.

Cùng thời kỳ này, Italy giành HCV Olympic 1936 và hai danh hiệu Central European International Cup.

Tái thiết và chức vô địch EURO 1968 (1949–1974)

Sau thảm họa Superga năm 1949 khiến nhiều cầu thủ Torino thiệt mạng, đội tuyển rơi vào giai đoạn suy giảm. Italy không dự World Cup 1958 và gặp nhiều khó khăn trong thập niên 1950–1960.

Bước ngoặt đến tại EURO 1968 khi Italy vô địch trên sân nhà. Năm 1970, Azzurri vào chung kết World Cup sau trận bán kết 4–3 trước Tây Đức, thường được gọi là “Trận đấu thế kỷ”, trước khi thua Brazil 1–4.

Thế hệ 1982 và đỉnh cao Madrid

Sau World Cup 1978 và EURO 1980, Italy bước vào giải đấu 1982 với nhiều hoài nghi. Tuy nhiên, dưới sự chỉ đạo của Enzo Bearzot, đội tuyển lên ngôi vô địch thế giới lần thứ ba.

Paolo Rossi ghi 6 bàn và giành Chiếc giày vàng. Italy đánh bại Tây Đức 3–1 trong trận chung kết tại Madrid, tạo nên một trong những khoảnh khắc biểu tượng nhất lịch sử bóng đá nước này.

Thập niên 1990: Chung kết và tiếc nuối

Italy về thứ ba tại World Cup 1990 trên sân nhà. Tại World Cup 1994, đội tuyển vào chung kết nhưng thua Brazil trên chấm luân lưu. Roberto Baggio là gương mặt tiêu biểu của thế hệ này.

EURO 2000 chứng kiến Italy vào chung kết nhưng thua Pháp bởi bàn “golden goal” của David Trezeguet.

World Cup 2006 và lần đăng quang thứ tư

Dưới sự dẫn dắt của Marcello Lippi, Italy vô địch World Cup 2006 tại Đức. Trận chung kết với Pháp kết thúc 1–1 sau 120 phút và Italy thắng 5–3 trên chấm luân lưu.

Fabio Cannavaro, Gianluigi Buffon, Andrea Pirlo và nhiều trụ cột khác góp phần tạo nên một tập thể cân bằng giữa phòng ngự và kiểm soát bóng.

Khủng hoảng và phục hưng (2010–2021)

Sau khi bị loại sớm tại World Cup 2010 và 2014, Italy không vượt qua vòng loại World Cup 2018 và 2022 – lần đầu tiên vắng mặt hai kỳ liên tiếp.

Roberto Mancini mang đến cuộc tái thiết toàn diện. Italy vô địch EURO 2020 (tổ chức năm 2021), đánh bại Anh tại Wembley sau loạt sút luân lưu. Đội thiết lập kỷ lục 37 trận bất bại liên tiếp.

Giai đoạn gần đây (2022–nay)

Italy tiếp tục gặp khó tại vòng loại World Cup 2026 và phải dự play-off lần thứ ba liên tiếp. Năm 2025, Luciano Spalletti rời ghế HLV và Gennaro Gattuso được bổ nhiệm.

Đội tuyển hiện xây dựng lực lượng xoay quanh các cầu thủ như Gianluigi Donnarumma, Nicolò Barella, Alessandro Bastoni và Mateo Retegui, hướng tới tái lập vị thế ổn định ở cấp độ châu lục và thế giới.

Bản sắc và hình ảnh

Biệt danh “Azzurri” bắt nguồn từ màu xanh Savoy – màu truyền thống của Hoàng gia Italy. Áo xanh, quần trắng trở thành biểu tượng quốc gia. Italy nổi tiếng với hệ thống phòng ngự tổ chức chặt chẽ, thường được gắn với khái niệm “catenaccio”, dù qua từng thời kỳ đội tuyển có nhiều biến chuyển chiến thuật.

Thành tích nổi bật

• World Cup: 4 lần vô địch (1934, 1938, 1982, 2006)

• EURO: 2 lần vô địch (1968, 2020)

• Olympic: HCV 1936

• Nations League: Hạng ba 2021, 2023

• Chuỗi bất bại kỷ lục: 37 trận (2018–2021)