Lịch sử ĐT Saudi Arabia: Từ kỷ nguyên vàng đến địa chấn Wor…

Đội tuyển bóng đá quốc gia Ả Rập Xê Út (Saudi Arabia), còn được biết đến với biệt danh "Những chú chim ưng xanh" (Al-Suqour Al-Khodhur), là một trong những thế lực giàu thành tích nhất của bóng đá châu Á. Với 3 chức vô địch Asian Cup và nhiều lần tham dự World Cup, họ là đại diện tiêu biểu cho sức mạnh của bóng đá vùng Vịnh trên bản đồ thế giới.

Tổng quan và Thông tin cơ bản

Ả Rập Xê Út là thành viên của Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Tây Á (WAFF). Đội tuyển này nổi tiếng với lối chơi kỹ thuật đặc trưng của bóng đá Tây Á, kết hợp với nguồn lực đầu tư mạnh mẽ từ quốc gia. Màu áo truyền thống của đội là Trắng và Xanh lá cây, tượng trưng cho quốc kỳ nước này.

Giai đoạn hình thành và những năm đầu (1951–1983)

Ý tưởng về một đội tuyển quốc gia Ả Rập Xê Út xuất hiện lần đầu vào năm 1951 thông qua các trận giao hữu không chính thức với các đội bóng đến từ Ai Cập. Năm 1953, đội tuyển Ả Rập Xê Út đầu tiên đã thực hiện chuyến du đấu nước ngoài tới Damascus (Syria).

Năm 1957 đánh dấu cột mốc quan trọng khi đội tuyển chính thức tham dự giải đấu quốc tế đầu tiên tại Đại hội Thể thao Ả Rập (Pan-Arab Games) lần thứ 2 ở Beirut, Lebanon. Tại trận đấu quốc tế đầu tiên ngày 18/1/1957, họ hòa chủ nhà Lebanon với tỷ số 1-1.

Trong suốt thập niên 60 và 70, bóng đá Ả Rập Xê Út vẫn đang trong quá trình phát triển và chưa để lại nhiều dấu ấn lớn ở cấp độ châu lục. Họ tham gia Cúp Vùng Vịnh (Arabian Gulf Cup) từ năm 1970 nhưng chưa đạt được danh hiệu lớn nào trong giai đoạn này.

Kỷ nguyên vàng: Thống trị Châu Á và kỳ tích World Cup (1984–1996)

Đây được xem là giai đoạn rực rỡ nhất trong lịch sử bóng đá nước này, biến Ả Rập Xê Út trở thành "gã khổng lồ" thực sự của châu Á.

Thống trị Asian Cup

Dù Liên đoàn được thành lập từ năm 1956, nhưng phải đến năm 1984, Ả Rập Xê Út mới lần đầu tiên vượt qua vòng loại để tham dự AFC Asian Cup. Ngay trong lần ra mắt này tại Singapore, họ đã lên ngôi vô địch sau khi đánh bại Trung Quốc 2-0 trong trận chung kết.

Năm 1988: Ả Rập Xê Út bảo vệ thành công ngôi vương tại Qatar sau khi thắng Hàn Quốc trên chấm luân lưu.

Năm 1996: Họ giành chức vô địch châu Á lần thứ 3 tại UAE, khẳng định vị thế số 1 châu lục trong hơn một thập kỷ. Trong giai đoạn 1984-2007, đội tuyển này đã lập kỷ lục lọt vào trận chung kết Asian Cup 6 lần (trong đó có 5 lần liên tiếp từ 1984 đến 2000).

Cú sốc tại World Cup 1994

Dưới sự dẫn dắt của HLV Jorge Solari và sự tỏa sáng của các huyền thoại như Majed Abdullah, Sami Al-Jaber và Saeed Al-Owairan, Ả Rập Xê Út đã giành vé dự World Cup lần đầu tiên vào năm 1994 tại Mỹ.

Tại vòng bảng, họ đánh bại Morocco và tạo nên cơn địa chấn khi thắng Bỉ 1-0 nhờ pha solo ghi bàn kinh điển của Saeed Al-Owairan, bàn thắng được ví như pha lập công của Maradona.

Đội lọt vào Vòng 16 đội và chỉ chịu thua Thụy Điển 1-3. Đến nay, đây vẫn là thành tích tốt nhất lịch sử của họ tại World Cup (cùng với Nhật Bản và Hàn Quốc là những đại diện châu Á hiếm hoi vượt qua vòng bảng).

Giai đoạn suy thoái và khủng hoảng (1998–2015)

Sau đỉnh cao 1994, bóng đá Ả Rập Xê Út bước vào giai đoạn thăng trầm dù vẫn thường xuyên góp mặt tại World Cup.

World Cup 1998 & 2002: Tại France 98, họ bị loại ngay vòng bảng. Đỉnh điểm của sự thất vọng là World Cup 2002, nơi Ả Rập Xê Út chịu thất bại nặng nề nhất lịch sử trước Đức với tỷ số 0-8. Đây là một trong những trận thua đậm nhất của một đội bóng châu Á tại đấu trường thế giới.

World Cup 2006: Tiếp tục bị loại từ vòng bảng và chỉ giành được 1 điểm trước Tunisia.

Khủng hoảng vòng loại: Đội tuyển thất bại trong việc giành vé dự World Cup 2010 (thua Bahrain ở play-off) và World Cup 2014. 

Tại Asian Cup 2011 và 2015, họ cũng bị loại sớm ngay từ vòng bảng, đánh dấu sự đi xuống rõ rệt về mặt chất lượng cầu thủ và lối chơi.

Sự hồi sinh và những dấu ấn hiện đại (2018–Nay)

Trở lại World Cup (2018)

Sau 12 năm vắng bóng, Ả Rập Xê Út trở lại World Cup 2018 tại Nga. Dù thua đậm chủ nhà Nga 0-5 trong trận khai mạc và thua Uruguay 0-1, họ đã có chiến thắng danh dự 2-1 trước Ai Cập ở lượt cuối nhờ bàn thắng phút bù giờ của Salem Al-Dawsari.

"Cơn địa chấn" trước Argentina (World Cup 2022)

Tại World Cup 2022 ở Qatar, Ả Rập Xê Út đã tạo nên một trong những cú sốc lớn nhất lịch sử giải đấu. Trong trận mở màn gặp Argentina (đội sau đó lên ngôi vô địch), bị dẫn trước trong hiệp 1, nhưng "Chim ưng xanh" đã lội ngược dòng thắng 2-1 nhờ các bàn thắng của Saleh Al-Shehri và Salem Al-Dawsari. 

Chiến thắng này chấm dứt chuỗi 36 trận bất bại của Argentina và khiến cả thế giới bóng đá chấn động. Dù sau đó bị loại khi thua Ba Lan và Mexico, màn trình diễn này đã lấy lại vị thế và niềm tự hào cho bóng đá Ả Rập.

Giai đoạn hậu World Cup 2022

Sau World Cup, dưới thời HLV Roberto Mancini, đội tuyển gặp một số khó khăn tại Asian Cup 2023 (bị loại ở vòng 16 đội bởi Hàn Quốc trên chấm luân lưu). Tại Vòng loại World Cup 2026 khu vực châu Á, sau chuỗi trận không như ý (trong đó có trận thua Nhật Bản 0-2 trên sân nhà), HLV Mancini bị sa thải và HLV Herve Renard được mời trở lại để dẫn dắt đội bóng.

Nước này cũng đã giành quyền đăng cai AFC Asian Cup 2027 và là ứng viên duy nhất cho cuộc đua tổ chức FIFA World Cup 2034, sau khi Australia rút lui vào giờ chót.

Sân vận động và Trang phục thi đấu

Sân vận động

Trong lịch sử, Ả Rập Xê Út thường thi đấu tại Sân vận động Quốc tế King Fahd ở thủ đô Riyadh. Sân đấu này có kiến trúc mái che độc đáo và từng là nơi tổ chức các kỳ King Fahd Cup đầu tiên (tiền thân của FIFA Confederations Cup).

Trong những năm gần đây, đội tuyển đã mở rộng địa điểm thi đấu sang King Abdullah Sports City (Jeddah) hay còn gọi là "Viên ngọc sáng", một trong những sân vận động hiện đại nhất Trung Đông, và Sân vận động Đại học King Saud (Al-Awwal Park).

Trang phục

Bộ trang phục truyền thống của đội tuyển bao gồm hai màu chủ đạo: Trắng và Xanh lá cây.

Sân nhà: Thường là áo trắng với các chi tiết xanh.

Sân khách: Áo xanh lá cây toàn bộ.

(Lưu ý: Có giai đoạn đội tuyển đảo ngược màu áo sân nhà/sân khách tùy theo thiết kế của từng năm, nhưng hai màu này luôn là bản sắc không thay đổi).

Kình địch

Sự cạnh tranh của Ả Rập Xê Út chủ yếu đến từ các quốc gia vùng Vịnh và các cường quốc châu Á:

Iran: Đây được xem là kình địch lớn nhất do các yếu tố lịch sử và chính trị. Các trận đấu giữa hai đội luôn diễn ra căng thẳng và quyết liệt.

Iraq: Cạnh tranh gay gắt từ thập niên 70 và đặc biệt sau Cúp Vùng Vịnh.

Kuwait & Qatar: Những đối thủ truyền thống tại giải vô địch các quốc gia vùng Vịnh (Gulf Cup).

Nhật Bản & Hàn Quốc: Những đối thủ cạnh tranh trực tiếp cho các tấm vé dự World Cup và chức vô địch Asian Cup.

Danh hiệu và Thành tích nổi bật

Đội tuyển Ả Rập Xê Út sở hữu bộ sưu tập danh hiệu đồ sộ ở cấp độ khu vực và châu lục:

FIFA World Cup:

Tham dự: 6 lần (1994, 1998, 2002, 2006, 2018, 2022).

Thành tích tốt nhất: Vòng 16 đội (1994).

AFC Asian Cup:

Vô địch (3): 1984, 1988, 1996.

Á quân (3): 1992, 2000, 2007.

FIFA Confederations Cup:

Á quân (1): 1992 (khi đó là King Fahd Cup).

Arabian Gulf Cup (Cúp Vùng Vịnh):

Vô địch (3): 1994, 2002, 2003–04.

Arab Cup:

Vô địch (2): 1998, 2002.

Hồ sơ đội tuyển 

Nếu quan tâm đến bóng đá khu vực châu Á, bạn đọc có thể tham khảo bài viết Lịch sử Đội tuyển bóng đá quốc gia Qatar: Từ vùng trũng đến nhà vua châu Á