Lịch sử ĐT Đan Mạch: Từ 'Thùng thuốc nổ' đến cổ tích EURO 1…

Đội tuyển bóng đá quốc gia Đan Mạch (Dansk Boldspil-Union - DBU) được xem là một đại diện ưu tú của bóng đá Bắc Âu, và cũng là tác giả của một trong những bất ngờ vĩ đại nhất lịch sử túc cầu giáo. Từ những năm tháng nghiệp dư cho đến kỷ nguyên "Thùng thuốc nổ" và đỉnh cao EURO 1992, Đan Mạch luôn trình diễn một lối chơi kỷ luật, khoa học nhưng không kém phần bùng nổ.

Giai đoạn nghiệp dư và những tấm huy chương Olympic (1906–1978)

Bóng đá Đan Mạch xuất hiện rất sớm trên bản đồ thế giới. Trong những năm đầu thế kỷ 20, Đan Mạch là một thế lực thực sự tại các kỳ Thế vận hội. Họ giành huy chương vàng không chính thức tại Olympic 1906, tiếp đó là Huy chương Bạc tại Olympic 1908 và 1912. Giai đoạn 1912–1920, Đan Mạch thường xuyên được xếp hạng số 1 thế giới theo hệ thống tính điểm Elo thời bấy giờ.

Tuy nhiên, sự phát triển của bóng đá Đan Mạch bị kìm hãm suốt nhiều thập kỷ sau đó do chính sách nghiệp dư hóa khắc nghiệt. DBU (Liên đoàn bóng đá Đan Mạch) cấm các cầu thủ chuyên nghiệp thi đấu cho đội tuyển quốc gia. Điều này khiến Đan Mạch vắng mặt tại các kỳ World Cup từ năm 1930 cho đến tận năm 1986, khi các tài năng lớn đều ra nước ngoài thi đấu để kiếm sống và không được phép triệu tập.

Dù vậy, với đội hình nghiệp dư, họ vẫn giành Huy chương Đồng Olympic 1948 và Huy chương Bạc Olympic 1960. Phải đến năm 1971, quy định nghiệp dư mới được dỡ bỏ, và bóng đá chuyên nghiệp chính thức được chấp nhận tại Đan Mạch vào năm 1978, mở đường cho một kỷ nguyên mới.

Kỷ nguyên "Danish Dynamite" (1979–1990)

Sự chuyển mình thực sự bắt đầu khi Sepp Piontek, huấn luyện viên người Đức, được bổ nhiệm vào năm 1979. Ông đã chuyên nghiệp hóa đội tuyển, kết hợp kỷ luật thép của người Đức với kỹ thuật khéo léo của các cầu thủ Đan Mạch.

Dưới thời Piontek, Đan Mạch trình làng một thế hệ vàng với những cái tên như huyền thoại Michael Laudrup, Preben Elkjaer, Morten Olsen và Soren Lerby. Tại Euro 1984, họ vào đến bán kết và chỉ chịu thua Tây Ban Nha trên chấm luân lưu. Biệt danh "Danish Dynamite" (Thùng thuốc nổ Đan Mạch) ra đời từ cuộc thi sáng tác bài hát cổ động cho giải đấu này, phản ánh lối chơi tấn công rực lửa và không sợ hãi.

World Cup 1986 tại Mexico đánh dấu lần đầu tiên Đan Mạch tham dự ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Họ gây chấn động khi đè bẹp Uruguay 6-1 ở vòng bảng. Tuy nhiên, hành trình của họ dừng lại ở vòng 16 đội sau thất bại 1-5 trước Tây Ban Nha – một trận đấu gắn liền với sai lầm tai hại của Jesper Olsen.

Câu chuyện cổ tích EURO 1992: Nhà Vua bất đắc dĩ

Đây là chương huy hoàng nhất trong lịch sử bóng đá Đan Mạch. Tại vòng loại EURO 1992, Đan Mạch chỉ đứng nhì bảng và không giành được vé tham dự. Tuy nhiên, do tình hình chiến tranh tại Nam Tư, đội tuyển Nam Tư bị loại và UEFA đã trao suất tham dự cho Đan Mạch chỉ 10 ngày trước khi giải đấu khởi tranh.

Dưới sự dẫn dắt của HLV Richard Moller Nielsen, một đội tuyển thiếu vắng ngôi sao lớn nhất Michael Laudrup (do mâu thuẫn với HLV) nhưng lại sở hữu thủ môn Peter Schmeichel vĩ đại và người em Brian Laudrup, đã tạo nên điều không tưởng.

Vòng bảng: Đứng nhì bảng sau Thụy Điển, loại Anh và Pháp.

Bán kết: Đánh bại đương kim vô địch EURO 1988 là Hà Lan trên chấm luân lưu sau khi hòa 2-2. Peter Schmeichel cản phá cú sút của Marco van Basten.

Chung kết: Đánh bại nhà đương kim vô địch thế giới Đức với tỷ số 2-0 nhờ các bàn thắng của John Jensen và Kim Vilfort.

Chức vô địch EURO 1992 được coi là một trong những bất ngờ lớn nhất lịch sử bóng đá thế giới, minh chứng cho tinh thần tập thể và khả năng tận dụng cơ hội của người Đan Mạch.

Giai đoạn "Băng đảng Olsen" và sự ổn định (2000–2015)

Sau giai đoạn thoái trào cuối thập niên 90, Morten Olsen – cựu đội trưởng huyền thoại – tiếp quản đội tuyển vào năm 2000. Ông tại vị suốt 15 năm, trở thành một trong những HLV tại vị lâu nhất châu Âu.

Đội tuyển dưới thời Olsen (được gọi vui là "Olsen Gang" - "Băng đảng Olsen") thi đấu theo sơ đồ 4-3-3 chú trọng kỹ thuật và kiểm soát bóng. Đan Mạch thường xuyên góp mặt tại các giải đấu lớn:

World Cup 2002: Đứng đầu bảng A (loại ĐKVĐ Pháp) nhưng thua Anh ở vòng 16 đội.

EURO 2004: Vào tứ kết, nổi tiếng với trận hòa 2-2 trước Thụy Điển ("trận đấu bánh quy") khiến Ý bị loại.

Dù duy trì được sự ổn định và lối chơi đẹp mắt, Đan Mạch giai đoạn này thiếu một "sát thủ" thực sự để tiến sâu hơn tại các giải đấu knock-out.

Thế hệ hiện đại: Eriksen, Hjulmand và sự đoàn kết (2016–Nay)

Sau khi Olsen rời đi, Age Hareide và sau đó là Kasper Hjulmand tiếp tục xây dựng đội tuyển dựa trên nền tảng khoa học và lứa cầu thủ tài năng mới như Christian Eriksen, Kasper Schmeichel (con trai của huyền thoại Peter Schmeichel), Simon Kjaer.

Sự cố tại EURO 2020

Tại EURO 2020 (tổ chức năm 2021), cả thế giới bàng hoàng khi nhạc trưởng Christian Eriksen bị ngừng tim ngay trên sân trong trận mở màn gặp Phần Lan. Bi kịch này đã biến thành động lực đoàn kết chưa từng có. Đan Mạch, từ chỗ thua 2 trận đầu, đã lách qua khe cửa hẹp và tiến một mạch đến Bán kết, chỉ chịu thua tuyển Anh trong hiệp phụ. Đây cũng là thành tích tốt nhất của họ kể từ năm 1992.

World Cup 2022 và hiện tại

Sau thành công tại EURO, Đan Mạch gây thất vọng tại World Cup 2022 khi bị loại ngay vòng bảng. Hiện tại, đội bóng đang trong quá trình chuyển giao dưới sự dẫn dắt của tân HLV Brian Riemer (bổ nhiệm tháng 10/2024), hướng tới các mục tiêu tại Nations League và World Cup 2026.

Sân vận động và Văn hóa Cổ động

Sân vận động Parken

Khánh thành năm 1992, Parken (hiện tại có sức chứa khoảng 38.000 chỗ ngồi) tại Copenhagen là thánh địa của ĐTQG. Đây là nơi chứng kiến những khoảnh khắc lịch sử và là "chảo lửa" mỗi khi Đan Mạch thi đấu quốc tế.

Văn hóa Roligan

Trái ngược với "Hooligan" bạo lực, cổ động viên Đan Mạch tự gọi mình là "Roligan" (chơi chữ từ "Rolig" trong tiếng Đan Mạch nghĩa là bình tĩnh/vui vẻ). Phong trào Roligan nổi tiếng thế giới về sự thân thiện, văn minh và cuồng nhiệt, từng giúp hội CĐV Đan Mạch nhận giải FIFA Fair Play năm 1984.

Kình địch

Đối thủ lớn nhất của Đan Mạch là Thụy Điển. Các trận derby vùng Scandinavia giữa hai đội tuyển này luôn diễn ra căng thẳng và kịch tính, điển hình là sự cố năm 2007 khi một CĐV Đan Mạch lao xuống sân tấn công trọng tài khiến Đan Mạch bị xử thua.

Dạ, lỗi của mình. Mình xin trình bày lại phần Thành tích & Danh hiệu dưới dạng văn bản liệt kê mạch lạc để ráp vào bài viết cho mượt mà hơn nhé:

Thành tích

Cấp độ thế giới

FIFA Confederations Cup: Vô địch năm 1995 (khi đó còn mang tên Cúp King Fahd, đánh bại Argentina 2-0 trong trận chung kết).

Thế vận hội Mùa hè (Olympic Games): 3 Huy chương Bạc vào các năm 1908, 1912, 1960 và 1 Huy chương Đồng năm 1948. Đội cũng từng giành Huy chương Vàng tại kỳ Thế vận hội năm 1906 (giải đấu không chính thức).

Cấp độ châu lục và liên lục địa

Giải vô địch châu Âu (UEFA EURO): Vô địch năm 1992.

Cúp các nhà vô địch CONMEBOL–UEFA: Á quân năm 1993.

Hồ sơ đội tuyển