Lịch sử ĐT Bỉ: Từ tấm HCV Olympic 1920 đến số 1 FIFA

Đội tuyển bóng đá quốc gia Bỉ, thường được biết đến với biệt danh "Quỷ đỏ" (Red Devils), là một trong những thế lực có lịch sử lâu đời và thành tích ấn tượng tại bóng đá châu Âu cũng như trên toàn thế giới. Bài viết dưới đây cung cấp một bản "hồ sơ lịch sử" toàn diện về hành trình phát triển, các giai đoạn thăng trầm, những biểu tượng vĩ đại và sân vận động huyền thoại của nền bóng đá Bỉ qua từng thời kỳ.

Dưới đây là dòng thời gian tóm tắt các cột mốc quan trọng trong lịch sử hình thành và phát triển của đội tuyển bóng đá quốc gia Bỉ:

Giai đoạn hình thành và những năm đầu (1863 – 1920s)

Bỉ là một trong những quốc gia đầu tiên ở lục địa châu Âu chơi bóng đá, với ghi chép sớm nhất về việc thực hành môn thể thao này tại đây bắt nguồn từ năm 1863.

Những trận đấu sơ khai: Vào ngày 11 tháng 10 năm 1900, chủ tịch danh dự của Beerschot AC là Jorge Díaz đã tuyên bố Antwerp sẽ tổ chức các trận đấu thách đấu giữa các đội bóng xuất sắc nhất châu Âu. Vào ngày 28 tháng 4 năm 1901, sân nhà của Beerschot tổ chức giải đấu đầu tiên, nơi một đội tuyển chọn của Bỉ đánh bại đội Hà Lan với tỷ số 8-0 để giành cúp Coupe Vanden Abeele. 

Đội tuyển Bỉ lúc đó có sự góp mặt của 4 cầu thủ người Anh, trong đó Herbert Potts đã ghi 12 trong tổng số 17 bàn thắng của Bỉ sau nhiều trận thắng trước Hà Lan; Song, vì lý do này, FIFA đã không công nhận kết quả của các trận đấu trên.

Gia nhập FIFA và trận đấu chính thức đầu tiên: Đội tuyển Bỉ thi đấu trận chính thức đầu tiên vào ngày 1 tháng 5 năm 1904, hòa 3-3 trước Pháp tại sân Stade du Vivier d'Oie ở Uccle, để lại chiếc cúp Évence Coppée Trophy không có người nhận. Hai mươi ngày sau, hội đồng bóng đá của cả hai quốc gia này nằm trong số 7 thành viên sáng lập nên FIFA.

Biệt danh "Quỷ đỏ": Đội tuyển được gán biệt danh "Quỷ đỏ" (Red Devils) vào năm 1906 nhờ màu áo đấu đỏ đặc trưng và thành tích 3 chiến thắng liên tiếp trong năm đó, do quản lý Pierre Walckiers của Leopold FC khởi xướng.

Thành công tại Olympic: Tại Thế vận hội Mùa hè năm 1920 được tổ chức trên sân nhà Antwerp, Bỉ đã giành chiếc huy chương vàng môn bóng đá nam sau một trận chung kết gây tranh cãi khi đối thủ Tiệp Khắc rời khỏi sân cỏ. Trong thập niên 1920, Bỉ cũng có trận đấu liên lục địa đầu tiên khi chạm trán Argentina.

Thời kỳ khó khăn và Danh hiệu "Nhà vô địch giao hữu" (1930 – 1970)

Dù khởi đầu ấn tượng, bóng đá Bỉ đã trải qua một giai đoạn trì trệ kéo dài trong các giải đấu lớn.

Tụt hậu tại World Cup: Sự phát triển mạnh mẽ của bóng đá tại Scandinavia, Trung Âu và Nam Mỹ đã khiến Bỉ tụt lại phía sau. Đội tuyển Bỉ đã thua toàn bộ các trận đấu tại 3 kỳ FIFA World Cup đầu tiên.

Kỷ nguyên của những trận giao hữu: Từ thập niên 1950 đến 1960, Bỉ chỉ vượt qua vòng loại 1 trong số 8 giải đấu lớn là World Cup 1954. Dù bị loại ở vòng bảng năm đó sau trận thua Ý, Bỉ lại liên tục gây tiếng vang ở các trận giao hữu. Họ đánh bại những nhà đương kim vô địch thế giới như Tây Đức (1954) và Brazil (1963), cũng như chiến thắng trước "Đội tuyển vàng" của Hungary năm 1956. 

Sự trái ngược giữa thành tích tệ hại tại giải chính thức và sự xuất sắc ở các trận đấu biểu diễn đã mang về cho họ danh hiệu châm biếm "Nhà vô địch của các trận giao hữu".

Khởi sắc cùng "Quỷ trắng": Đầu thập niên 1970, dưới sự dẫn dắt của HLV Raymond Goethals, đội tuyển thường mặc trang phục toàn trắng và được gọi là White Devils (Quỷ trắng). Họ có chiến thắng đầu tiên tại World Cup vào năm 1970 và xếp hạng ba chung cuộc tại UEFA EURO 1972 ngay lần đầu ra mắt giải đấu này.

Tuy nhiên, Bỉ lại kém may mắn khi lỡ hẹn với World Cup 1974 chỉ vì bị từ chối một bàn thắng hợp lệ trong trận vòng loại cuối cùng, trở thành quốc gia duy nhất từng lỡ vòng chung kết World Cup dù không để thủng lưới bàn nào trong suốt vòng loại.

Thế hệ vàng đầu tiên (1980 – 1990)

Thập niên 1980 và đầu 1990 đánh dấu "Thế hệ vàng" đầu tiên của bóng đá Bỉ.

Kỳ tích tại EURO 1980: Dưới bàn tay của HLV Guy Thys, Bỉ có thành tích bất bại ở vòng bảng và lọt vào tới trận chung kết UEFA Euro 1980, nơi họ chỉ chịu thua sít sao 1-2 trước Tây Đức.

Chuỗi góp mặt tại World Cup: Từ World Cup 1982 đến 2002, ĐTQG Bỉ giành quyền tham dự 6 kỳ World Cup liên tiếp. Các HLV Guy Thys, Paul Van Himst và Robert Waseige đều lần lượt đưa đội bóng vượt qua vòng bảng.

Vị trí thứ tư tại World Cup 1986: Bỉ đã xuất sắc lọt vào đến vòng bán kết World Cup 1986 sau khi lần lượt loại bỏ Liên Xô và Tây Ban Nha ở vòng knock-out. Họ chỉ dừng bước trước Argentina với tỷ số 0-2, trong một trận đấu mà Diego Maradona đã ghi cả hai bàn thắng.

Thành tích giai đoạn cuối: Trước thềm World Cup 2002, Bỉ đánh bại đương kim vô địch thế giới và châu Âu là Pháp. Tại World Cup 2002, họ vào đến vòng 16 đội và bị loại bởi Brazil - đội vô địch sau đó. HLV Luiz Felipe Scolari của Brazil từng thừa nhận trận gặp Bỉ là trận đấu khó khăn nhất của họ tại giải đấu này.

Khủng hoảng và Sự trỗi dậy của Thế hệ vàng thứ hai (2000 – 2022)

Thời kỳ đen tối: Sau World Cup 2002, sự ra đi của HLV Waseige và nhiều cầu thủ cựu trào khiến đội tuyển suy yếu rõ rệt. Bỉ vắng mặt ở 5 giải đấu lớn liên tiếp từ EURO 2004 đến EURO 2012, và trải qua số lượng lớn sự thay đổi huấn luyện viên. Tới tháng 9 năm 2009, đội tuyển tụt dốc thảm hại, đỉnh điểm là trận thua trước Armenia - đội xếp hạng 125 thế giới.

Thế hệ vàng thứ hai: Chặng đường phục hưng bắt đầu khi trợ lý Marc Wilmots lên nắm quyền vào năm 2012. Sự xuất hiện của hàng loạt ngôi sao trẻ đã giúp Bỉ vượt qua vòng loại World Cup 2014 với thành tích bất bại và tiến vào tới vòng tứ kết. 

Vào tháng 11 năm 2015, Bỉ lần đầu tiên trong lịch sử vươn lên vị trí số 1 trên Bảng xếp hạng FIFA toàn cầu. Đến nay, Bỉ là đội tuyển quốc gia duy nhất từng đứng đầu bảng xếp hạng FIFA mà chưa từng giành chức vô địch World Cup hay châu lục.

Dấu ấn tại World Cup 2018: Dưới sự dẫn dắt của HLV người Tây Ban Nha Roberto Martinez, Bỉ toàn thắng cả 3 trận vòng bảng. Tại vòng 16 đội, họ lội ngược dòng thắng Nhật Bản 3-2 với bàn thắng phút 94 của Nacer Chadli. Quỷ đỏ tiếp tục đánh bại Brazil 2-1 ở tứ kết trước khi thua Pháp ở bán kết. Đội tuyển Bỉ kết thúc giải ở vị trí thứ Ba chung cuộc, sau khi thắng Anh ở trận tranh huy chương đồng.

Giai đoạn 2020 – 2022: Tại EURO 2020, Bỉ vượt qua vòng bảng dễ dàng, hạ Bồ Đào Nha 1-0 ở vòng 16 đội nhưng thất bại 1-2 trước Ý ở tứ kết (Romelu Lukaku là người ghi bàn danh dự). Tại kỳ World Cup 2022 ở Qatar, đội bóng bất ngờ bị loại ngay từ vòng bảng (thắng Canada 1-0, thua Maroc 0-2 và hòa Croatia 0-0), dẫn đến việc HLV Roberto Martinez từ chức sau 6 năm gắn bó.

Hiện tại và Định hướng tương lai

Vào tháng 2 năm 2023, Domenico Tedesco được bổ nhiệm làm tân thuyền trưởng của đội tuyển quốc gia Bỉ với bản hợp đồng kéo dài đến hết EURO 2024, thay thế Roberto Martinez. Tuy nhiên, tại kỳ EURO này, Bỉ đã bị loại ở vòng 16 đội sau thất bại 0-1 trước Pháp. 

Vào tháng 1 năm 2025, Bỉ quyết định sa thải Tedesco và bổ nhiệm Rudi Garcia thay thế.

Biểu tượng, Logo, Màu áo và Cổ động viên

Màu áo truyền thống: Trong các trận đấu trên sân nhà, Bỉ sử dụng trang phục mang 3 màu sắc của quốc kỳ: Đen, Vàng và Đỏ. Màu đỏ thường là màu áo chủ đạo. Trang phục sân khách thường là màu trắng, đen hoặc kết hợp cả hai; và năm 2014 họ giới thiệu thêm bộ áo đấu thứ 3 màu vàng.

Logo và Linh vật: Từ năm 1981, huy hiệu của RBFA là logo chính thức của đội. Biểu tượng con sư tử vàng trên nền khiên đen từng được sử dụng trước đó. Từ năm 2012, đội sử dụng logo hình chiếc đinh ba màu đỏ - vật dụng gắn liền với hình tượng ác quỷ.

Cổ động viên: Sự cuồng nhiệt của người hâm mộ đối với bóng đá tại Bỉ rất lớn. Năm 2012, các hội cổ động viên địa phương đã hợp nhất thành một liên đoàn mang tên "1895" (năm thành lập của RBFA).

Kình địch truyền thống

Hà Lan (Low Countries derby): Trận đấu giữa Bỉ và Hà Lan được coi là trận derby của Vùng đất thấp. Tính đến tháng 9 năm 2025, hai đội đã gặp nhau 129 lần trong các trận đấu chính thức. Tổng thể, Hà Lan nắm lợi thế với 57 trận thắng so với 41 trận thắng của Bỉ.

Pháp (Le Match Sympathique): Cuộc chạm trán giữa Bỉ và Pháp được gọi là "Trận đấu giao hữu". Tính đến tháng 9 năm 2025, họ đã thi đấu 78 trận chính thức. Trong thế kỷ đầu tiên, Bỉ giữ thành tích tốt hơn, nhưng kể từ năm 2018, khoảng cách đã thu hẹp khi Bỉ chịu 5 thất bại liên tiếp trước Pháp.

Sân vận động

Hầu hết các trận đấu sân nhà của tuyển Bỉ được diễn ra tại Sân vận động King Baudouin, tọa lạc ở Cao nguyên Heysel/Heizel thuộc thủ đô Brussels.

Sức chứa: Sân vận động đa năng này có sức chứa 50.122 chỗ ngồi.

Lịch sử hình thành: Sân được khánh thành vào năm 1930 dưới tên Jubilee Stadium với sức chứa 75.000 người nhân dịp kỷ niệm 100 năm lập quốc của Bỉ. Năm 1946, sân đổi tên thành Sân vận động Heysel.

Thảm họa và Tái thiết: Tên gọi Heysel gắn liền với thảm kịch năm 1985 trước trận chung kết Cúp C1 châu Âu giữa Juventus và Liverpool, khiến 39 khán giả thiệt mạng. Năm 1995, sau quá trình cải tạo, sân chính thức mang tên vị cố Quốc vương King Baudouin.

Hồ sơ đội tuyển

Dưới đây là hồ sơ tổng quan về đội tuyển bóng đá quốc gia Bỉ: