Lịch sử CLB Nam Định: Hành trình 80 năm từ nhà máy đến đỉnh V-League
BongDa.com.vnNam Định là một trong những cái tên giàu truyền thống và có lịch sử lâu đời nhất trong bản đồ bóng đá Việt Nam. Trải qua hơn 80 năm hình thành và phát triển với nhiều thăng trầm, đội bóng thành Nam là biểu trưng cho bản sắc văn hóa và niềm tự hào của người dân vùng đất "Hào khí Đông A".
Trải qua hơn 80 năm hình thành và phát triển với nhiều thăng trầm từ thời kỳ phong trào đến bóng đá chuyên nghiệp, Câu lạc bộ bóng đá Nam Định đã thiết lập những cột mốc quan trọng khẳng định vị thế của một trung tâm bóng đá hàng đầu Việt Nam.
| Mốc thời gian | Sự kiện xảy ra |
| Năm 1944 | Thành lập Đội bóng Nhà máy Sợi Nam Định (tiền thân của CLB). |
| Năm 1954 | Đổi tên thành Thanh niên Nam Hà, bắt đầu giai đoạn xây dựng sau hòa bình. |
| Năm 1975 | Sáp nhập tỉnh, đội bóng mang tên Công nghiệp Hà Nam Ninh. |
| Năm 1985 | Giành chức vô địch quốc gia lần đầu tiên trong lịch sử. |
| Năm 1989 | Đội bóng bị giải thể do những biến động về cơ chế và tách tỉnh. |
| Năm 1991 | Tái lập đội bóng với tên gọi Đội bóng đá Nam Định. |
| Năm 2001 | Giành ngôi Á quân giải Vô địch quốc gia (V-League). |
| Năm 2007 | Đăng quang ngôi vô địch Cúp Quốc gia sau khi thắng Bình Định. |
| Năm 2008 | Đại diện Việt Nam tham dự đấu trường AFC Champions League. |
| Năm 2011 | Rơi vào khủng hoảng, xuống chơi tại Giải Hạng Nhì quốc gia. |
| Năm 2017 | Vô địch Giải Hạng Nhất và chính thức trở lại sân chơi V-League. |
| Mùa giải 2023/24 | Đăng quang chức vô địch V-League lần thứ hai sau 39 năm chờ đợi. |
| Mùa giải 2024/25 | Đăng quang chức vô địch V-League lần thứ hai liên tiếp |
1. Giai đoạn hình thành: Đội bóng Nhà máy Sợi (1944 – 1954)
Lịch sử bóng đá Nam Định bắt đầu từ đầu thập niên 1940. Tiền thân của đội bóng là Đội bóng Nhà máy Sợi Nam Định (tiếng Pháp: Cotonniers), được thành lập vào năm 1944. Trong thời kỳ Pháp thuộc, Nam Định là một trung tâm công nghiệp dệt sợi lớn của Đông Dương, và đội bóng Nhà máy Sợi nhanh chóng trở thành một thế lực ở khu vực miền Bắc.
Dưới sự bảo trợ của giới chủ nhà máy, đội bóng được đầu tư bài bản về trang thiết bị và sân bãi. Sân vận động Chùa Cuối (nay là sân Thiên Trường) cũng bắt đầu hình thành từ những nền móng sơ khai trong giai đoạn này để phục vụ nhu cầu thi đấu của đội.
2. Thời kỳ xây dựng và chuyển đổi (1954 – 1980)
Sau khi hòa bình lập lại tại miền Bắc năm 1954, đội bóng được chuyển giao về địa phương quản lý và đổi tên thành Thanh niên Nam Hà. Đây là giai đoạn đội bóng chủ yếu thi đấu tại các giải phong trào và giải hạng A của miền Bắc.
Đến năm 1975, sau khi sáp nhập hai tỉnh Nam Hà và Ninh Bình thành tỉnh Hà Nam Ninh, đội bóng đổi tên thành Công nghiệp Hà Nam Ninh. Đây là bước ngoặt quan trọng, tạo tiền đề cho sự phát triển rực rỡ của bóng đá vùng sơn nam hạ trong thập niên tiếp theo. Đội bóng bắt đầu thu hút được nhiều tài năng từ khắp tỉnh, xây dựng lối chơi gắn kết và tinh thần thi đấu quả cảm.
3. Thời kỳ hoàng kim và chức vô địch năm 1985 (1981 – 1989)
Thập niên 1980 chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của Công nghiệp Hà Nam Ninh. Đội bóng sở hữu dàn cầu thủ ưu tú như Nguyễn Văn Dũng, Nguyễn Sy Hiển, Đặng Gia Mẫn...
Cột mốc 1985: Tại giải bóng đá vô địch quốc gia năm 1985, Công nghiệp Hà Nam Ninh đã thi đấu xuất sắc để tiến vào trận chung kết gặp Sở Công nghiệp TP.HCM. Trận chung kết diễn ra trên sân Hàng Đẫy đã đi vào lịch sử khi đội bóng thành Nam giành chiến thắng kịch tính để lần đầu tiên bước lên ngôi vị cao nhất của bóng đá Việt Nam.
Sự giải thể đáng tiếc: Năm 1989, do những biến động về cơ chế quản lý và khó khăn tài chính sau khi tách tỉnh, đội bóng Công nghiệp Hà Nam Ninh bị giải thể. Đây là một trong những nốt trầm đau đớn nhất trong lịch sử bóng đá Nam Định, khiến phong trào bóng đá đỉnh cao tại đây bị gián đoạn trong vài năm.
4. Sự trở lại và nỗ lực khẳng định vị thế (1991 – 2010)
Năm 1991, bóng đá Nam Định được tái lập dưới tên gọi Đội bóng đá Nam Định. Đội bắt đầu hành trình từ hạng dưới và nhanh chóng thăng hạng để trở lại sân chơi cao nhất vào cuối những năm 90.
Thời kỳ Nam Định FC/Mikado/Đạm Phú Mỹ: Trong giai đoạn này, Nam Định luôn được xem là "ngựa ô" khó chịu của V-League. Năm 2001, đội giành ngôi Á quân giải Vô địch quốc gia (lúc này mang tên Nam Định).
Chức vô địch Cúp Quốc gia 2007: Dưới sự dẫn dắt của HLV Nguyễn Ngọc Hảo, Nam Định đã đánh bại Bình Định trong trận chung kết để lên ngôi vô địch Cúp Quốc gia 2007. Đây là danh hiệu lớn thứ hai trong lịch sử CLB.
Đấu trường châu lục: Nhờ chức vô địch Cúp Quốc gia, năm 2008, Nam Định đại diện Việt Nam tham dự AFC Champions League, đối đầu với các đối thủ mạnh như Krung Thai Bank (Thái Lan), Beijing Guoan (Trung Quốc) và Kashima Antlers (Nhật Bản).
5. Giai đoạn khủng hoảng và cuộc hồi sinh kỳ diệu (2011 – 2017)
Sau những thành công nhất định, Nam Định rơi vào cuộc khủng hoảng tài chính trầm trọng. Hệ quả là đội bóng liên tục xuống hạng: từ V-League xuống Hạng Nhất (2010) và xuống thẳng Hạng Nhì (2011).
Suốt nhiều năm, đội bóng phải thi đấu ở những sân chơi bán chuyên với nguồn ngân sách eo hẹp. Tuy nhiên, sự trung thành của người hâm mộ chính là động lực lớn nhất.
Năm 2014: Đội thăng hạng lên Giải Hạng Nhất quốc gia.
Năm 2017: Dưới sự dẫn dắt của HLV Nguyễn Văn Sỹ, Nam Định vô địch giải Hạng Nhất và chính thức trở lại V-League sau 7 năm vắng bóng.
6. Kỷ nguyên Thép Xanh và đỉnh cao hiện đại (2022 – Nay)
Sau khi trở lại V-League, Nam Định thường xuyên phải chật vật trong cuộc đua trụ hạng do thiếu kinh phí. Tuy nhiên, bước ngoặt xuất hiện vào năm 2022 khi Tập đoàn Xuân Thiện trở thành nhà tài trợ chính, đội bóng đổi tên thành Thép Xanh Nam Định.
Với tiềm lực tài chính hùng mạnh, CLB đã thực hiện các bản hợp đồng bom tấn như Rafaelson, Hendrio Araujo, Nguyễn Văn Toàn, Nguyễn Tuấn Anh...
Chức vô địch V-League 2023/24: Sau 39 năm chờ đợi kể từ danh hiệu năm 1985, Nam Định chính thức đăng quang chức vô địch quốc gia lần thứ hai. Với lối chơi tấn công rực lửa và sự tỏa sáng của bộ đôi Rafaelson - Hendrio, đội bóng thành Nam đã thuyết phục hoàn toàn người hâm mộ cả nước.
Chức vô địch V-League 2024/2025: Đội bóng giành chức vô địch lần thứ hai liên tiếp, khẳng định vị thế.
7. Hiện tại
Đội bóng hiện đang trải qua chuỗi trận gây thất vọng và phải đối mặt với cuộc chiến trụ hạng theo cách không ai ngờ tới.
Huấn luyện viên Vũ Hồng Việt chính thức trở lại băng ghế huấn luyện sau khi ông Mauro Jeronimo xin từ chức.
Nếu độc giả muốn hiểu thêm về giải đấu số 1 Việt Nam, mời tham khảo bài viết Lịch sử Giải bóng đá Vô địch Quốc gia Việt Nam: Từ giải A1 toàn quốc đến kỷ nguyên chuyên nghiệp V-League.
