Lịch sử CLB Lazio: Bản hùng ca bi tráng của đại bàng thành …

Società Sportiva Lazio, thường được biết đến với tên gọi Lazio, không chỉ là một câu lạc bộ bóng đá mà còn là biểu tượng thể thao lâu đời nhất tại thủ đô Rome, Ý.

Trải qua hơn một thế kỷ thăng trầm với những đỉnh cao chói lọi và cả những giai đoạn khủng hoảng cận kề vực thẳm, Lazio đã xây dựng nên một bản sắc riêng biệt, kiêu hãnh như chính hình ảnh chim đại bàng trên logo của đội bóng.

1. Giai đoạn hình thành và những bước đi đầu tiên (1900 – 1920)

Lịch sử của Lazio bắt đầu vào ngày 9 tháng 1 năm 1900 tại quảng trường Piazza della Liberta, thuộc quận Prati của Rome. Một nhóm gồm chín người bạn trẻ, dẫn đầu bởi trung úy quân đội Luigi Bigiarelli, đã quyết định thành lập một hiệp hội thể thao lấy tên là Società Podistica Lazio.

Mục tiêu ban đầu của nhóm không chỉ là bóng đá mà là một câu lạc bộ đa thể thao để mọi người dân Rome đều có thể tham gia. Tên gọi "Lazio" được chọn theo tên vùng Lazio (Latium), bao quanh thành phố Rome, nhằm khẳng định tầm vóc vượt ra ngoài phạm vi nội đô.

Màu sắc chủ đạo của câu lạc bộ là xanh da trời và trắng, được lấy cảm hứng từ lá cờ Hy Lạp , quê hương của phong trào Olympic cổ đại, thể hiện tinh thần thể thao cao thượng.

Phân môn bóng đá của Lazio chính thức được thành lập vào năm 1901. Trong những năm đầu, Lazio thống kê được nhiều thành công ở cấp độ khu vực.

Họ là đội bóng đầu tiên của Rome tham gia các giải đấu quốc gia và sớm khẳng định vị thế là đội bóng mạnh nhất vùng trung-nam nước Ý. Lazio đã lọt vào ba trận chung kết giải vô địch quốc gia (vào các năm 1913, 1914 và 1923), dù đều thất bại trước các đội bóng hùng mạnh từ miền Bắc, nhưng điều này đã đặt nền móng vững chắc cho tương lai.

2. Kỷ nguyên Silvio Piola và sự trỗi dậy (1930 – 1945)

Khi Serie A chính thức được thành lập dưới dạng giải đấu vòng tròn vào năm 1929, Lazio là một trong những thành viên sáng lập. Tuy nhiên, bước ngoặt lớn nhất trong giai đoạn tiền thế chiến là sự xuất hiện của Silvio Piola.

Gia nhập Lazio vào năm 1934 từ Pro Vercelli, Piola đã trở thành chân sút vĩ đại trong lịch sử Serie A và là biểu tượng của Lazio. Với sự dẫn dắt của ông, Lazio đạt vị trí thứ hai vào năm 1937, thành tích tốt nhất của họ trước Thế chiến II.

Piola đã ghi tổng cộng 143 bàn thắng cho Lazio trong 227 trận đấu. Tầm ảnh hưởng của ông lớn đến mức ông vẫn giữ kỷ lục ghi bàn tại Serie A cho đến tận ngày nay (274 bàn).

Trong giai đoạn này, Lazio cũng bắt đầu tham gia các giải đấu quốc tế sơ khai như Mitropa Cup, nơi họ lọt vào trận chung kết năm 1937. Mặc dù danh hiệu lớn vẫn chưa đến, nhưng Lazio đã xây dựng được hình ảnh một đội bóng có lối chơi tấn công hoa mỹ.

3. Những thập kỷ bất ổn và danh hiệu đầu tiên (1950 – 1960)

Sau chiến tranh, Lazio trải qua nhiều biến động. Đội bóng thường xuyên kết thúc ở giữa bảng xếp hạng Serie A. Tuy nhiên, năm 1958 đánh dấu một cột mốc lịch sử khi Lazio giành được danh hiệu lớn đầu tiên: Coppa Italia.

Dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Fulvio Bernardini, Lazio đã đánh bại Fiorentina trong trận chung kết để lên ngôi vô địch. Đây là niềm an ủi lớn lao cho các cổ động viên sau nhiều năm chờ đợi.

Thế nhưng, niềm vui không kéo dài lâu. Năm 1961, Lazio lần đầu tiên phải xuống chơi tại Serie B. Dù nhanh chóng thăng hạng, câu lạc bộ vẫn rơi vào vòng xoáy của sự thiếu ổn định về cả tài chính lẫn phong độ trong suốt thập niên 60.

4. Scudetto đầu tiên (1974)

Đầu những năm 1970 chứng kiến sự trỗi dậy thần kỳ nhất trong lịch sử Lazio. Sau khi thăng hạng vào năm 1972, huấn luyện viên Tommaso Maestrelli đã nhào nặn một đội hình gồm những cá tính mạnh mẽ và có phần "điên rồ" thành một tập thể bách chiến bách thắng.

Đội hình năm đó gồm những cái tên như Giorgio Chinaglia, Giuseppe Wilson, Luciano Re Cecconi và Felice Pulici. Đây được gọi là "Lazio delle Pistole" (Lazio của những khẩu súng) vì các cầu thủ thường mang theo súng bên mình và có lối sống rất phóng khoáng, thậm chí là chia rẽ nội bộ sâu sắc trong phòng thay đồ nhưng lại cực kỳ gắn kết trên sân cỏ.

Năm 1973, họ suýt giành Scudetto khi để thua ở vòng đấu cuối cùng. Nhưng đến mùa giải 1973-1974, không gì có thể ngăn cản "Đại bàng". Với 24 bàn thắng của chân sút chủ lực Giorgio Chinaglia, Lazio đã chính thức đăng quang ngôi vô địch Serie A lần đầu tiên trong lịch sử sau chiến thắng trước Foggia tại sân Olimpico.

Tuy nhiên, vinh quang đi kèm với bi kịch. Chỉ hai năm sau, HLV Maestrelli qua đời vì ung thư phổi. Năm 1977, tiền vệ trụ cột Luciano Re Cecconi bị bắn chết trong một vụ hiểu lầm tại tiệm kim hoàn. Những mất mát này đã khiến Lazio rơi vào khủng hoảng trầm trọng.

5. Thời kỳ đen tối và cuộc chiến sinh tồn (1980 – 1990)

Thập niên 1980 là giai đoạn đen tối nhất đối với các Tifosi của Lazio. Năm 1980, Lazio bị giáng xuống Serie B do liên quan đến bê bối dàn xếp tỷ số Totonero. Đội bóng phải mất 3 mùa giải mới có thể trở lại Serie A, nhưng lại xuống hạng ngay sau đó vào năm 1985.

Đỉnh điểm của khó khăn là mùa giải 1986-1987 tại Serie B. Lazio bị trừ 9 điểm (một con số khổng lồ khi đó) do một vụ bê bối cá cược khác.

Họ phải bước vào trận play-off trụ hạng kịch tính. Bàn thắng lịch sử của Giuliano Fiorini vào lưới Vicenza ở những phút cuối cùng đã giúp Lazio thoát khỏi thảm cảnh xuống chơi tại Serie C, điều có thể đã dẫn đến việc giải thể câu lạc bộ. Khoảnh khắc đó vẫn được các cổ động viên Lazio nhớ mãi như một cuộc đào thoát vĩ đại.

6. Kỷ nguyên Sergio Cragnotti: Thời hoàng kim rực rỡ (1992 – 2002)

Sự thay đổi vận mệnh của Lazio bắt đầu vào năm 1992 khi doanh nhân Sergio Cragnotti mua lại câu lạc bộ. Với nguồn lực tài chính mạnh mẽ từ tập đoàn thực phẩm Cirio, Cragnotti đã biến Lazio thành một thế lực toàn cầu.

Ông liên tục phá vỡ các kỷ lục chuyển nhượng để mang về những siêu sao thế giới như Paul Gascoigne, Juan Sebastian Veron, Christian Vieri (với giá kỷ lục thế giới lúc bấy giờ), Hernan Crespo, Marcelo Salas, Pavel Nedved và đội trưởng huyền thoại Alessandro Nesta.

Dưới sự dẫn dắt của HLV Sven-Goran Eriksson, Lazio đã trải qua giai đoạn thành công nhất:

Năm 1998: Giành Coppa Italia và Siêu cúp Ý.

Năm 1999: Giành chức vô địch UEFA Cup Winners' Cup (Cúp C2) cuối cùng trong lịch sử sau khi đánh bại Mallorca. Sau đó, họ đánh bại Manchester United hùng mạnh để giành Siêu cúp châu Âu.

Năm 2000: Năm huy hoàng nhất. Lazio giành Cú đúp quốc nội (Scudetto và Coppa Italia) đúng vào dịp kỷ niệm 100 năm thành lập câu lạc bộ. Chức vô địch Serie A năm đó cực kỳ kịch tính khi Lazio vượt qua Juventus ở vòng đấu cuối cùng giữa cơn mưa tầm tã tại Perugia.

Lazio lúc bấy giờ được coi là một trong "Bảy chị em" thống trị bóng đá Ý và là một trong những đội bóng mạnh nhất hành tinh.

7. Khủng hoảng tài chính và sự xuất hiện của Claudio Lotito (2004 – Nay)

Sự chi tiêu quá tay cùng với sự sụp đổ của tập đoàn Cirio đã đẩy Lazio vào cuộc khủng hoảng tài chính trầm trọng vào năm 2002. Câu lạc bộ đứng trước nguy cơ phá sản, các ngôi sao lớn như Nesta và Crespo buộc phải ra đi để trả nợ.

Năm 2004, doanh nhân Claudio Lotito đã mua lại câu lạc bộ khi nó đang nợ nần chồng chất (lên tới 140 triệu euro tiền thuế). Lotito đã áp dụng chính sách thắt lưng buộc bụng, ưu tiên sự ổn định tài chính hơn là vung tiền mua ngôi sao. Mặc dù phong cách quản lý của ông thường gây tranh cãi với người hâm mộ, nhưng không thể phủ nhận Lotito đã cứu sống Lazio.

Dưới triều đại Lotito, Lazio vẫn duy trì vị thế là một đội bóng tốp đầu tại Ý: Giành thêm các chức vô địch Coppa Italia vào các năm 2009, 2013 và 2019.

Đặc biệt, chiến thắng 1-0 trước đối thủ không đội trời chung AS Roma trong trận chung kết Coppa Italia 2013 được coi là một trong những khoảnh khắc đáng tự hào nhất của các Laziali. Lazio cũng thường xuyên góp mặt tại đấu trường UEFA Champions League và Europa League.

Giai đoạn từ năm 2016 đến 2021 dưới thời HLV Simone Inzaghi, Lazio đã trình diễn lối chơi tấn công rực lửa, giành thêm một Coppa Italia và hai Siêu cúp Ý, đồng thời sở hữu chân sút Ciro Immobile, người đã phá kỷ lục ghi bàn của Silvio Piola để trở thành cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất mọi thời đại cho câu lạc bộ.

8. Bản sắc, Văn hóa và Biểu tượng

Đại bàng Olimpia

Biểu tượng của Lazio là con đại bàng (Aquila), được chọn bởi người sáng lập Luigi Bigiarelli. Nó tượng trưng cho sức mạnh, sự tự do và gợi nhớ đến các quân đoàn La Mã cổ đại. Từ năm 2010, trước mỗi trận đấu trên sân nhà, một con đại bàng thật tên là Olimpia sẽ bay lượn quanh sân vận động Olimpico trước khi hạ cánh vào logo đội bóng, tạo nên một cảnh tượng hùng tráng.

Derby della Capitale

Trận derby thủ đô giữa Lazio và AS Roma là một trong những trận đấu căng thẳng và quyết liệt nhất thế giới. Nó không chỉ là bóng đá mà còn là sự đối đầu về văn hóa, lịch sử và niềm kiêu hãnh. Cổ động viên Lazio thường tập trung tại khán đài phía Bắc (Curva Nord) của sân Olimpico, nơi nổi tiếng với những màn cổ vũ (tifo) rực rỡ và cuồng nhiệt.

9. Những huyền thoại vĩ đại của câu lạc bộ

Silvio Piola: Chân sút vĩ đại nhất lịch sử bóng đá Ý, người đã định danh vị thế của Lazio trong những năm đầu Serie A.

Giorgio Chinaglia: "Long John" – linh hồn của chức vô địch 1974, một cá tính nổi loạn và là thần tượng lớn nhất của thế hệ cũ.

Giuseppe Wilson: Đội trưởng mẫu mực trong giai đoạn giành Scudetto lần đầu tiên.

Alessandro Nesta: Một trong những trung vệ xuất sắc nhất lịch sử bóng đá thế giới, trưởng thành từ lò đào tạo trẻ của Lazio và là đội trưởng trong thời hoàng kim 2000.

Pavel Nedved: Nedved đã chơi rực sáng tại Lazio trước khi chuyển sang Juventus.

Ciro Immobile: Người phá mọi kỷ lục ghi bàn của câu lạc bộ, giành 4 danh hiệu Vua phá lưới Serie A (Capocannoniere) và Chiếc giày vàng châu Âu 2020 khi khoác áo Lazio.

10. Tầm nhìn và Tương lai

Hiện nay, dưới sự dẫn dắt của các huấn luyện viên hiện đại như Maurizio Sarri, Lazio đang cố gắng duy trì sự cạnh tranh trong nhóm dự Champions League. Mặc dù không có ngân sách khổng lồ như các đội bóng thành Milan hay Juventus, nhưng với hệ thống tuyển trạch thông minh và sự ổn định dưới thời Lotito, Lazio vẫn là một "kẻ ngáng đường" khó chịu và là một thế lực không thể xem thường.

Câu lạc bộ cũng đang ấp ủ dự án xây dựng sân vận động riêng để tách khỏi việc dùng chung sân Olimpico với AS Roma, nhằm tăng nguồn thu và củng cố bản sắc riêng.

Danh hiệu chính thức

Serie A (2): 1973–74, 1999–00.

Coppa Italia (7): 1958, 1997–98, 1999–00, 2003–04, 2008–09, 2012–13, 2018–19.

Supercoppa Italiana (5): 1998, 2000, 2009, 2017, 2019.

UEFA Cup Winners' Cup (1): 1998–99.

UEFA Super Cup (1): 1999.

Serie B (1): 1968–69.

Lịch sử của SS Lazio là một bản anh hùng ca với đủ mọi cung bậc cảm xúc. Từ những ngày đầu thành lập ở Piazza della Libertà đến những đêm châu Âu huyền diệu, Lazio đã chứng minh rằng họ không bao giờ bỏ cuộc.

Dù đối mặt với khó khăn tài chính hay những bê bối chấn động, "Đại bàng" vẫn luôn biết cách vỗ cánh đứng dậy và bay cao trên bầu trời bóng đá Ý. Với một nền tảng lịch sử vững chắc và cộng đồng người hâm mộ trung thành, Lazio chắc chắn sẽ còn viết tiếp những trang sử vẻ vang trong tương lai.

Lịch sử của SS Lazio là một hành trình đầy kiêu hãnh và bản lĩnh của câu lạc bộ lâu đời nhất thủ đô Rome. Trải qua hơn 120 năm, từ những ngày đầu tại quảng trường della Libertà đến những đỉnh cao rực rỡ với hai danh hiệu Scudetto (1974, 2000) và các chức vô địch châu Âu, "Đại bàng" đã khẳng định vị thế là một thế lực không thể tách rời của bóng đá Ý. 

Mùa giải 2024/25, CLB Lazio xếp hạng 7 sau 38 vòng đấu. Đội hình Lazio không sở hữu nhiều cái tên siêu sao hàng đầu nhưng vẫn đáng gờm với các nhân tố như Alessio Romagnoli, Matteo Guendouzi....

Nếu độc giả muốn tìm hiểu lịch sử giải đấu Siêu cúp Ý, có thể tham khảo bài viết Lịch sử Siêu cúp Ý: Từ trận đấu vinh danh đến tham vọng toàn cầu.