Khoản lỗ 354 triệu bảng và bóng ma án phạt treo lơ lửng tại…

Mùa hè năm ngoái, ngay sau khi giành chức vô địch FIFA Club World Cup, Chelsea tung ra một đoạn video cảm xúc ghi lại cảnh nghệ sĩ vĩ cầm chơi bản nhạc "We’ve Won it All" giữa sân vận động Stamford Bridge vắng lặng.

Đó là khoảnh khắc tôn vinh việc họ trở thành câu lạc bộ đầu tiên sưu tập trọn bộ các danh hiệu lớn. Tuy nhiên, chắc chắn sẽ không có video ăn mừng nào được phát hành nếu họ trở thành đội bóng Anh đầu tiên báo cáo khoản lỗ hàng năm vượt mốc 200 triệu bảng. Một báo cáo mới đây từ UEFA cho thấy Chelsea đã lỗ tới 407 triệu euro (354 triệu bảng) trong mùa giải trước, một con số gây chấn động giới tài chính bóng đá.

1 - Cú sốc từ báo cáo của UEFA

Chỉ hơn một tuần trước, dữ liệu từ UEFA xuất hiện như một "gáo nước lạnh" dội vào ban lãnh đạo Chelsea. Các quan chức tại Stamford Bridge được cho là đã hoàn toàn bất ngờ trước con số 354 triệu bảng, tồi tệ hơn rất nhiều so với những gì họ dự kiến công bố trong báo cáo tài chính nội bộ sắp tới.

Để hình dung về mức độ nghiêm trọng, ngay cả khi con số thực tế thấp hơn mốc 300 triệu bảng, hay thấp hơn kỷ lục lỗ 197 triệu bảng mà Manchester City từng ghi nhận năm 2011, Chelsea vẫn đối mặt với hàng loạt câu hỏi hóc búa về khả năng tuân thủ các quy tắc tài chính.

Trước đó, The Blues đã vi phạm các quy định của UEFA trong giai đoạn 2022-2024, dẫn đến án phạt kỷ lục 31 triệu euro (26,8 triệu bảng). Với tình hình hiện tại, nguy cơ phải nhận thêm án phạt tiềm năng lên tới 60 triệu euro (52 triệu bảng) đang treo lơ lửng trên đầu đội bóng London nếu họ tiếp tục vi phạm trong bốn năm tiếp theo.

2 - Đâu là nguyên nhân?

Mặc dù báo cáo của UEFA không giải thích chi tiết cách tính toán ra con số 354 triệu bảng, nhưng nguyên nhân không hoàn toàn nằm ở việc chi tiêu mua sắm cầu thủ trong mùa giải trước. Thực tế, chi tiêu ròng của Chelsea chỉ ở mức 39 triệu bảng nhờ vào việc bán đi số lượng cầu thủ gần tương đương với số người mua về. Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi nằm ở "khấu hao" và các khoản nợ từ những năm trước.

Theo báo cáo, đội hình của Chelsea mùa trước được xem là đắt giá nhất lịch sử bóng đá với tổng chi phí chuyển nhượng lên tới 1,5 tỷ bảng. Điều này kéo theo quỹ lương phình to lên mức 387 triệu bảng, tăng 44 triệu bảng so với mùa trước, chỉ đứng sau Liverpool và Man City. Không chỉ vậy, quy mô nhân sự của câu lạc bộ cũng tăng vọt từ 958 lên 1.169 người, biến họ thành bộ máy cồng kềnh nhất Ngoại hạng Anh.

Trong khi chi phí vận hành (bao gồm tiện ích, đi lại, bảo hiểm, tiếp thị) tăng hơn 50% lên 240 triệu bảng, thì doanh thu lại là một nốt trầm. Việc vắng mặt tại Champions League khiến doanh thu thương mại giảm sút, và Chelsea phải thi đấu cả mùa giải mà không có nhà tài trợ chính trên áo đấu. Tỷ lệ lương trên doanh thu của họ đạt mức báo động 76%, cao nhất trong nhóm Big Six.

3 - Những nỗ lực lách luật

Điều kỳ lạ là với những con số thảm họa đó, Chelsea vẫn tự tin rằng họ tuân thủ Quy tắc Lợi nhuận và Bền vững (PSR) của Ngoại hạng Anh. Bí quyết nằm ở những nước đi táo bạo và gây tranh cãi của giới chủ mới.

Đầu tiên là việc ký hợp đồng siêu dài hạn (như Enzo Fernandez hay Mykhailo Mudryk với hợp đồng 8,5 năm) để giảm mức khấu hao phí chuyển nhượng hàng năm. Dù Ngoại hạng Anh và UEFA sau đó đã lấp lỗ hổng này bằng cách giới hạn khấu hao tối đa 5 năm, nhưng Chelsea đã kịp tận dụng nó.

Thứ hai, và quan trọng hơn, là việc bán tài sản cho các công ty con. Chelsea đã bán hai khách sạn Millennium và Copthorne cạnh sân Stamford Bridge với giá 76,5 triệu bảng, và sau đó bán đội nữ cho công ty mẹ với giá 198,7 triệu bảng. Những giao dịch này giúp họ ghi nhận lợi nhuận trên sổ sách để đối phó với PSR, dù UEFA không chấp nhận cách tính này (đó là lý do UEFA xác định họ lỗ nặng).

Ngoài ra, Chelsea cũng tận dụng các thương vụ trao đổi cầu thủ để làm đẹp sổ sách. Ví dụ điển hình là việc bán Ian Maatsen cho Aston Villa với giá 37,5 triệu bảng và mua Omari Kellyman với giá 19 triệu bảng. Cách làm này cho phép câu lạc bộ ghi nhận toàn bộ phí chuyển nhượng nhận được như lợi nhuận ngay lập tức, trong khi phí mua cầu thủ được chia nhỏ qua nhiều năm.

4 - Tương lai nào cho The Blues?

Mặc dù các lỗ hổng về bán tài sản và trao đổi cầu thủ đang dần bị siết chặt, Chelsea vẫn tỏ ra lạc quan. Các nguồn tin thân cận khẳng định câu lạc bộ hiện đang có lãi trên cơ sở vận hành và sẽ đáp ứng các nghĩa vụ với UEFA.

Chiến lược mới của Chelsea bao gồm việc tái cấu trúc hợp đồng cầu thủ với các khoản thưởng dựa trên thành tích, giúp giảm gánh nặng lương cứng. Họ cũng vừa ký kết hợp tác với công ty công nghệ AI IFS và đang tìm kiếm các hợp đồng tài trợ dài hạn trị giá hơn 60 triệu bảng mỗi mùa.

Quan trọng nhất, ban lãnh đạo Chelsea kiên quyết rằng họ sẽ không bị buộc phải bán đi những ngôi sao sáng nhất như Cole Palmer hay Moisés Caicedo để cân bằng tài chính.

Dù con số 354 triệu bảng là một kỷ lục đáng buồn, nhưng với những toan tính kỹ lưỡng và các "thủ thuật" tài chính, giới chủ Mỹ dường như vẫn tin rằng họ có thể lèo lái con tàu Chelsea vượt qua cơn bão quy định mà không cần hy sinh tham vọng trên sân cỏ.

Để hiểu rõ hơn về những thăng trầm của đội bóng thành London, mời bạn đọc thêm bài viết: Lịch sử Câu lạc bộ Chelsea: Con đường từ Stamford Bridge vươn ra chinh phục châu Âu.