Giải mã toan tính của Infantino về Nga và World Cup
BongDa.com.vnChủ tịch FIFA, Gianni Infantino mới đây đã gây ra sự xôn xao trong làng túc cầu khi bỏ ngỏ ý tưởng đưa đội tuyển Nga trở lại với các giải đấu bóng đá lớn.
Mới đây, trong cuộc phỏng vấn với truyền thông, Chủ tịch FIFA, Gianni Infantino đã đưa ra những quan điểm gây chú ý khi ông để ngỏ khả năng dỡ bỏ lệnh cấm thi đấu quốc tế với đội tuyển Nga cũng như từ chối áp dụng án phạt tương tự với Israel.
Tất cả những động thái này không đơn thuần là phát ngôn ngẫu hứng. Nếu xâu chuỗi lại dưới lăng kính chuyên môn, có thể thấy rõ một chiến lược xuyên suốt mà người đứng đầu FIFA muốn theo đuổi, đó là học thuyết "Bóng đá phi biên giới" (Football Without Borders).
Triết lý "Không bỏ lại ai phía sau"
Điểm cốt lõi trong lập luận mới nhất của Infantino là việc “không bao giờ nên ngăn cấm một quốc gia chơi bóng vì hành động của các nhà lãnh đạo”. Dưới góc độ quản trị thể thao, đây là nỗ lực của FIFA nhằm đưa bóng đá trở về đúng bản chất nguyên thủy, một sân chơi của các vận động viên, tách biệt khỏi các quyết định vĩ mô.
Trong suốt nhiệm kỳ của mình, Infantino luôn đau đáu với tham vọng mở rộng quy mô World Cup từ 32 lên 48 đội. Để làm được điều đó, ông cần đảm bảo tính "đại chúng" tuyệt đối. Việc duy trì các lệnh cấm dài hạn đối với các Liên đoàn thành viên như Nga hay xem xét phạt các thành viên khác như Israel đi ngược lại với mục tiêu thương mại và phổ cập bóng đá của FIFA.
Liên đoàn Bóng đá Thế giới đang cố gắng xây dựng một cơ chế pháp lý mới trong Điều lệ, nơi quyền lợi của các cầu thủ, đặc biệt là bóng đá trẻ được đặt lên hàng đầu. Việc ông nhắc đến giải pháp để các đội U17 Nga thi đấu dưới danh nghĩa "Liên đoàn bóng đá Nga" cho thấy FIFA đang tìm kiếm một mô hình "trung lập hóa" các đội tuyển.
Nếu chiến lược này được hiện thực hóa, World Cup và các giải đấu trực thuộc FIFA sẽ chứng kiến sự thay đổi lớn về quy chế tham dự. Khái niệm "đội tuyển quốc gia" có thể sẽ chuyển dịch linh hoạt sang "đội tuyển đại diện Liên đoàn" trong các trường hợp đặc biệt, nhằm đảm bảo các tài năng bóng đá không bị tước đi cơ hội thi đấu đỉnh cao vì lý do ngoài chuyên môn.
Sự mâu thuẫn giữa FIFA và UEFA
Phát biểu muốn dỡ bỏ lệnh cấm các đội tuyển bóng đá Nga của Infantino đã ngay lập tức vấp phải sự phản đối từ Châu Âu, đặc biệt là các tuyên bố gay gắt từ Ukraine hay sự thận trọng của UEFA. Điều này phơi bày một thực tế đáng lo ngại, sự thiếu thống nhất trong hệ thống quản trị bóng đá toàn cầu.
Trong khi FIFA hướng tới thị trường toàn cầu (Global) thì UEFA lại chịu áp lực lớn từ các liên đoàn thành viên tại Châu Âu (Regional).
Mâu thuẫn quan điểm là điều có thể thấy rõ trong cách nhìn nhận của hai tổ chức túc cầu lớn nhất thế giới. Phía FIFA muốn bóng đá là cầu nối, là nơi mọi người gác lại các vấn đề xung đột để cùng nhau chơi bóng. Trong khi đó, UEFA cùng Các Liên đoàn thành viên tại châu Âu xem việc thi đấu là sự thừa nhận lẫn nhau và từ chối ra sân với đối thủ mà họ cho là vi phạm các giá trị đạo đức.
Nếu FIFA đơn phương dỡ bỏ lệnh cấm mà không đạt được sự đồng thuận với UEFA, nguy cơ "vỡ lịch" thi đấu là điều có thể xảy ra. Liệu FIFA sẽ xử lý ra sao nếu tại Vòng loại World Cup hoặc Vòng chung kết, một đội tuyển châu Âu từ chối thi đấu với một đội tuyển đang chịu tranh cãi? Xử thua đội tẩy chay hay ép đội còn lại rút lui? Đây là bài toán hóc búa mà Infantino cần phải tìm cách giải quyết nếu muốn hiện thực hóa lý tưởng của mình.
"Tiêu chuẩn kép" hay "Sự linh hoạt cần thiết"?
Việc FIFA từ chối cấm Israel trong khi Nga vẫn đang chịu án phạt dù đang được vận động dỡ bỏ, tạo ra những tranh luận về tính nhất quán của luật lệ. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Infantino, họ đang cố gắng tránh việc tạo ra một "thói quen" nguy hiểm.
Nếu FIFA cấm Israel theo yêu cầu của một nhóm thành viên, Liên đoàn sẽ buộc phải xem xét cấm hàng loạt các quốc gia khác đang có xung đột trên thế giới. Khi đó, bản đồ bóng đá toàn cầu sẽ trở nên "vỡ vụn" và World Cup sẽ không còn là ngày hội túc cầu lớn nhất hành tinh nữa.
Chiến lược của Infantino tập trung vào việc hạn chế tối đa các lệnh cấm mới và tìm cách tháo gỡ các lệnh cấm cũ. Vị chủ tịch người Thụy Sĩ chấp nhận bị chỉ trích là "tiêu chuẩn kép" hoặc thiếu quyết đoán trong ngắn hạn để bảo vệ sự toàn vẹn về số lượng thành viên trong dài hạn. Đối với FIFA, "thất bại" lớn nhất không phải là dư luận phản đối mà là việc trái bóng ngừng lăn ở một vùng đất nào đó.
Gianni Infantino đang chơi một ván cờ mạo hiểm. Ông muốn biến FIFA thành một tổ chức đứng trên mọi xung đột, nơi World Cup sẽ là biểu tượng của sự hàn gắn.
Tuy nhiên, thực tế sân cỏ không đơn giản như những văn bản trong phòng họp tại Zurich. Những phản ứng dữ dội từ các Liên đoàn thành viên hay tranh cãi trong giới cầu thủ là các biến số mà FIFA không thể phớt lờ chỉ bằng khẩu hiệu "Bóng đá sẽ hàn gắn thế giới".
Với tư cách là những người hâm mộ yêu bóng đá, các cổ động viên đều hy vọng World Cup sẽ là nơi tôn vinh tài năng và đam mê thuần túy trong làng túc cầu. Nhưng để đến được đó, Gianni Infantino còn rất nhiều việc phải làm để thuyết phục thế giới rằng, những quyết định của ông hoàn toàn vì sự phát triển của bóng đá chứ không phải vì những lý do nào khác.
Bạn đọc quan tâm đến giải đấu World Cup có thể tìm hiểu thêm về sân chơi bóng đá lớn nhất hành tinh thông qua bài viết Lịch sử World Cup: Hơn 90 năm phát triển; Từ Rimet đến Messi.
