Ảo ảnh 20 phút đầu không cứu nổi hàng thủ Spurs

Tottenham Hotspur dường như chỉ tìm ra cách ghi bàn tại Ngoại hạng Anh mùa này sau khi đã "hào phóng" dâng tặng cho những vị khách Aston Villa tới ba bàn thắng. Sau hai trận giữ sạch lưới liên tiếp, hàng thủ của Spurs đã bất ngờ vỡ vụn khi phải nhận tới sáu bàn thua chỉ trong hai trận gần nhất, nâng tổng số lần thủng lưới lên con số 8 sau 5 vòng đấu tại Ngoại hạng Anh.

Thất bại vào tối thứ Bảy (19/9, giờ Việt Nam) càng tô đậm thêm một thống kê tồi tệ: Gà trống chỉ thắng đúng 3 trận tại sân vận động Tottenham Hotspur trong 25 lần ra sân gần nhất ở giải quốc nội, và họ đã trải qua 48 trận liên tiếp không biết mùi chiến thắng trên mọi đấu trường một khi bị đối phương chọc thủng lưới trước.

Sau trận đấu, HLV Roberto De Zerbi dường như đã quay một vòng chiếc "Vòng quay Viện cớ của Spurs". Mũi kim dừng lại ở hàng loạt lý do: thiếu thể lực, vắng bóng thủ lĩnh, tâm lý mỏng manh, giao tiếp kém, dứt điểm tồi, các cầu thủ trẻ chưa đủ độ chín, và có cả một tiền đạo dường như đã quên mất cách thi đấu ở vị trí của mình.

"Chúng tôi đã chơi tốt trong hiệp một, chúng tôi không ghi bàn, nhưng chúng tôi quá mỏng manh," vị chiến lược gia người Ý bộc bạch. Sự thất vọng của De Zerbi lớn đến mức ông chỉ bắt tay Unai Emery rồi bước thẳng vào đường hầm. Ông quyết định không nói lời nào với các học trò trong phòng thay đồ trước khi thực hiện nghĩa vụ với truyền thông. Đáng nói, toàn đội đã có một đêm hội quân gắn kết vào thứ Sáu tại The Lodge – khách sạn sang trọng thuộc khu phức hợp huấn luyện Hotspur Way, nhưng điều đó chẳng thể thay đổi được màn trình diễn nhạt nhòa trên sân.

Ảo ảnh 20 phút đầu và sự vỡ vụn tâm lý

Kịch bản của Spurs dường như là một sự lặp lại nhàm chán: Lao ra khỏi bệ phóng một cách mạnh mẽ, ép thủ thành Zion Suzuki của Aston Villa phải trổ tài cứu thua tới 4 lần chỉ trong 20 phút đầu tiên. Savio là người gieo rắc sự hỗn loạn, buộc thủ môn tuyển Nhật Bản phải cản phá cú đúp trước khi tung ra một cú vô lê tuyệt đẹp từ ngoài vòng cấm khiến Suzuki phải bay người hết cỡ.

Spurs thậm chí đã vượt qua được cú sốc mất Pedro Porro vì chấn thương gân khoeo ở phút 15, khi Archie Gray vào sân thay thế và ngay lập tức uy hiếp khung thành Suzuki. Tuy nhiên, một lần nữa, khi đối thủ đang bị dồn vào chân tường, Spurs lại tự ngừng tung ra những cú đấm quyết định. Nếu các trận đấu mùa này chỉ kéo dài vỏn vẹn 20 phút, Tottenham hẳn sẽ trông rất tuyệt. Họ có thể vẫn không ghi bàn, nhưng ít nhất họ mang dáng dấp của một đội bóng chơi hoa mỹ.

Về mặt thống kê, Tottenham một lần nữa áp đảo mọi chỉ số, ngoại trừ chỉ số duy nhất có ý nghĩa là bàn thắng. Họ tung ra 20 cú sút so với 15 của Villa, 7 lần trúng đích, hưởng 11 quả phạt góc so với 1 của đối thủ. Họ kiểm soát bóng 64%, thực hiện 571 đường chuyền (Villa chỉ có 331) và có 31 lần chạm bóng trong vòng cấm đối phương, trong khi đoàn quân của Emery chỉ có 18. Nhưng tất cả những con số mĩ miều ấy đều trở nên vô nghĩa bởi họ không thể tập trung trong những thời khắc sinh tử.

Bước ngoặt đến khi Micky van de Ven phải ra ngoài sân điều trị sau một pha va chạm trên không khiến anh bị rách dưới mắt phải. Lẽ ra, Spurs phải thi đấu cẩn trọng để bảo toàn tỷ số trong một hoặc hai phút chơi thiếu người, với việc Rodrigo Bentancur lùi xuống đá trung vệ. Thay vào đó, một khoảnh khắc lơ đễnh đã châm ngòi cho phản ứng dây chuyền. Thủ môn Antonin Kinsky và hậu vệ trái Andy Robertson cùng lao vào một quả bóng đang lăn về phía đường biên ngang. Sự thiếu giao tiếp đã khiến Robertson trượt người xoạc bóng để ngăn quả phạt góc, nhưng lại vô tình đưa bóng thẳng vào chân người đồng đội ở tuyển quốc gia, John McGinn. Cầu thủ người Scotland nhả bóng cho Boubacar Kamara, cú sút của anh bị đổi hướng và Johan Manzambi đã dễ dàng đệm bóng vào lưới.

Bàn thua ngớ ngẩn đó đã hút cạn sinh khí của Spurs, trong khi Van de Ven chỉ biết đứng ngoài đường biên nhìn vào trong sự bất lực xen lẫn bực tức.

Bài toán Mateus Fernandes và những quyết định khó hiểu

Bước sang hiệp hai, De Zerbi cố gắng vãn hồi thế trận bằng cách tung Mohammed Kudus vào thay Mateus Fernandes. Nhưng với góc nhìn của sự muộn màng, đó là một sự thay đổi tồi tệ ở thời điểm đó. Spurs đánh mất hoàn toàn sự áp đảo ở tuyến giữa khi nguồn năng lượng và khả năng pressing của Fernandes biến mất, thay vào đó là một phiên bản Kudus vẫn còn thiếu đi sự sắc bén. Dù đôi khi vẫn chơi ở vị trí số 10 trên tuyển quốc gia, ngôi sao người Ghana lại tỏ ra lạc lõng với vai trò này kể từ khi khoác áo Spurs.

Ban đầu, De Zerbi thừa nhận với Football London rằng sự thay đổi này không hiệu quả: "Kudus là một sự phân vân. Hôm qua tôi đã đắn đo giữa Kudus, Gallagher và Mateus Fernandes. Tôi nghĩ Kudus đá chính ở vị trí số 10 có lẽ sẽ không thể duy trì cường độ như Mateus hay Gallagher, nên tôi chọn Mateus để tăng cường kiểm soát và kỹ thuật ở tuyến giữa. Kudus vào sân và tôi nghĩ chúng tôi đã mất cân bằng, phải không?"

Tuy nhiên, chỉ vài giây sau, nhà cầm quân 47 tuổi dường như lại gạt bỏ trách nhiệm của quyền thay người, chuyển sang chỉ trích màn trình diễn của chính cầu thủ mà ông vừa rút ra: 

"Không, tôi nghĩ là không. Đó không phải là vấn đề. Vấn đề là, trong hiệp hai, chúng tôi đã mất cân bằng vì chúng tôi đang bị dẫn trước," De Zerbi nói.

"Mateus khác với Kudus. Tôi rất tin tưởng Mateus, nhưng tôi không hài lòng với màn trình diễn của cậu ấy hôm nay. Nếu không thì tôi đã không thay đổi. Cậu ấy biết điều đó, nhưng đó là chuyện bình thường. Tôi không chỉ trích Mateus, tôi rất quý Mateus, không có vấn đề gì cả. Nhưng tôi nghĩ chúng ta cần Mateus thể hiện tốt hơn nữa. Bởi vì cậu ấy có thể làm được, ngay cả ở vị trí đó."

Cần nhớ rằng, Fernandes được đưa về với mức giá khổng lồ 85 triệu bảng trong mùa hè này để thi đấu ở vị trí số 8 hoặc số 6. Với số tiền đó, người ta kỳ vọng anh sẽ được chơi đúng sở trường. Thay vào đó, anh lại bị nhồi nhét vào vai trò số 10 để lấp liếm cho sự thiếu hụt nhân sự của Tottenham. Tất cả những điểm mạnh khiến cầu thủ trẻ người Bồ Đào Nha tỏa sáng rực rỡ trong những mùa giải gần đây đã bị lãng phí một cách triệt để.

Trong khi đó, hàng thủ tiếp tục mắc sai lầm chí mạng dẫn đến bàn thua thứ hai. Từ một cú phát bóng dài của Suzuki, Jan Paul van Hecke và Van de Ven đã xử lý vô cùng lóng ngóng. Van Hecke cho Nicolas Jackson quá nhiều không gian và thời gian để đánh đầu chuyền bóng, trước khi chính Jackson vượt qua cú nhoài chân của Van de Ven, tung cú sút khiến Kinsky đẩy bóng vào lưới nhà bằng một đôi tay yếu ớt nhất có thể.

De Zerbi tỏ ra vô cùng phẫn nộ với bàn thua này: "Tôi không biết liệu có phải một số cầu thủ đã cạn kiệt thể lực hay không, nhưng chúng tôi đã phải nhận một bàn thua không thể chấp nhận được từ một tình huống phát bóng dài. Chúng tôi biết rõ Villa mùa này sử dụng bóng dài nhiều hơn 86% so với mùa trước. Khi phải phòng ngự, chúng tôi cần sự chặt chẽ, và các thủ lĩnh phải đứng lên dẫn dắt đội bóng."

Nhưng những thủ lĩnh ấy đã hoàn toàn bốc hơi. Van de Ven đã rất chật vật sau chấn thương ở mắt. Van Hecke thì có màn trình diễn tệ hại nhất kể từ khi chuyển đến từ Brighton. Người hâm mộ Tottenham chắc hẳn đang nhìn sang Luka Vuskovic – tài năng trẻ đang tỏa sáng rực rỡ giúp Brighton vùi dập Arsenal 3-0 – và tự hỏi liệu bao giờ bản hợp đồng đó mới chứng minh được giá trị. Việc không trao cơ hội cho trung vệ 19 tuổi này chỉ vì cho rằng anh "chưa sẵn sàng" đang ngày càng trở thành một quyết định nực cười so với mức giá 50 triệu bảng.

Nỗi lo Dominic Solanke và tương lai xám xịt

Một cái tên khác từng là chiến binh ngoan cường của Tottenham nay lại mang đến nỗi thất vọng tràn trề: Dominic Solanke. Dưới thời Ange Postecoglou, Solanke cùng Dejan Kulusevski từng là bộ đôi rực cháy, cày ải liên tục mỗi 3 ngày một trận, pressing không biết mệt mỏi và kết thúc mùa giải đầu tiên với 24 lần góp dấu giày vào bàn thắng. Đó là phiên bản "Tesco Finest" (hàng cao cấp).

Còn lúc này, Spurs dường như chỉ đang sở hữu một phiên bản "Tesco Value" (hàng giảm giá). Tiền đạo 29 tuổi trông nặng nề, thiếu thể lực và thiếu sắc bén. Hình ảnh anh bước đi tập tễnh, dáng vẻ lúng túng rê những bước chân nặng nhọc rời khỏi băng ghế dự bị tiến xuống thảm cỏ sau tiếng còi mãn cuộc không thể gieo bất kỳ niềm tin nào vào một tiền đạo đang cạn kiệt sự tự tin.

Ngày thi đấu thảm họa của Solanke được tóm gọn qua pha bóng đầu trận: Đường chuyền của Tonali tìm đến anh, nhưng tiền đạo này hoàn toàn thiếu nhận thức không gian và sự phán đoán, để bóng bật khỏi người vô duyên lăn đến vị trí của cầu thủ đối phương. Đa phần thời gian, anh giống như một cái cây to lớn biết đi dạo trên sân, hơn là một trạm trung chuyển có khả năng rê dắt qua hậu vệ như trước đây.

Bất kể là do chưa bắt nhịp lại thể lực hay chấn thương mắt cá chân vẫn đang hành hạ, De Zerbi đòi hỏi nhiều hơn thế: "Thể trạng của cậu ấy chắc chắn chưa đủ tốt, và sự tự tin lúc này cũng vậy. Cậu ấy giỏi hơn Dominic Solanke của hiện tại rất nhiều. Chúng tôi cần cậu ấy khỏe mạnh và cảm thấy tốt hơn."

Tottenham không thể chiêu mộ thêm số 9 nào trong mùa hè, một phần vì bị trói buộc bởi Luật Công bằng Tài chính, như chính De Zerbi thừa nhận. Những hy vọng le lói cuối trận từ hai pha lập công của Gallagher (phút 86) và Van Hecke (phút 98) không thể che mờ đi sự thật rằng hàng phòng ngự đã để Emi Buendia thoải mái nã đại bác nâng tỷ số lên 3-1 trước đó, trong một tình huống mà James Maddison đã quay lưng lại với trái bóng một cách hời hợt.

Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên, Villa của Emery có chiến thắng thứ 4 tại sân vận động của Spurs – nhiều hơn thành tích của cả 3 đời HLV Tottenham gần nhất cộng lại. Nếu Fulham giành điểm trước Manchester United, Tottenham sẽ rơi xuống đáy bảng xếp hạng trong kỳ nghỉ quốc tế kéo dài 3 tuần sắp tới.

Với vỏn vẹn 2 điểm sau 5 vòng đấu, bóng ma của thời kỳ Juande Ramos đang hiện về ám ảnh các cổ động viên Gà trống. Bất chấp gần 400 triệu bảng đã được ném vào thị trường chuyển nhượng với 10 tân binh, chẳng có gì thay đổi. Kỳ nghỉ nhường chỗ cho ĐTQG sắp tới sẽ là cơ hội cuối cùng, bởi sẽ không còn lời bào chữa nào được chấp nhận khi giải đấu quay trở lại. Bóng đá không chỉ kéo dài 20 phút, nó đòi hỏi sự bền bỉ, kỹ năng ghi bàn và khả năng bảo vệ thành quả. Đáng buồn thay, Tottenham lúc này thậm chí còn không làm được những điều cơ bản nhất.