4-2-3-1 có phải vũ khí giúp Man City vô địch Ngoại hạng Anh?

Sau một mùa giải 2024-2025 với vị trí thứ ba chung cuộc, Pep Guardiola đã dành phần lớn thời gian của mùa giải năm nay để tìm kiếm một sơ đồ tối ưu nhằm đưa Manchester City trở lại đỉnh cao. Sau nhiều thử nghiệm từ 4-3-3, 4-3-2-1 cho đến 4-3-1-2, chiến thắng 2-1 trước Arsenal vào Chủ nhật vừa qua đã củng cố niềm tin rằng sơ đồ 4-2-3-1 chính là chìa khóa để đội chủ sân Etihad giành chức vô địch Ngoại hạng Anh mùa này.

Thực tế, Manchester City đã bắt đầu chiến dịch hiện tại với nhiều hoài nghi khi thiếu vắng Rodri do chấn thương và phải chia tay hàng loạt công thần như Ederson, Ilkay Gundogan, Kevin De Bruyne và Kyle Walker. Trong giai đoạn đầu mùa, sơ đồ 4-3-3 truyền thống đã bộc lộ những lỗ hổng nghiêm trọng, dẫn đến các thất bại liên tiếp trước Tottenham Hotspur và Brighton & Hove Albion.

Pep đã nỗ lực xoay xở, thậm chí sử dụng sơ đồ "Cây thông" 4-3-2-1 vào tháng 11 để mang về chuỗi 8 trận thắng, nhưng sự ổn định vẫn là điều xa xỉ khi họ tiếp tục vấp ngã trong tháng Giêng trước Manchester United và Bodo/Glimt.

Bước ngoặt thực sự đến sau thất bại nặng nề tại vòng 16 đội Champions League trước Real Madrid, nơi Federico Valverde đã lập một cú hat-trick chỉ trong 22 phút để phá nát hệ thống dâng cao của City. Kể từ đó, Pep Guardiola đã quyết định đặt niềm tin vào sơ đồ 4-2-3-1. Trước khi đánh bại Arsenal, Man City đã sử dụng sơ đồ này trong 3 trận đấu trước đó và giành chiến thắng với tổng tỷ số cách biệt 9-0.

Hệ thống 4-2-3-1 hiện tại được xây dựng để làm bệ phóng cho Rayan Cherki. Cầu thủ người Pháp là một số 10 thuần túy, sở hữu đôi chân khéo léo đã ghi dấu ấn với bàn thắng mở tỷ số ở phút thứ 16 vào lưới Arsenal.

Với cấu trúc tiền vệ vững chắc phía sau, Cherki được tự do sáng tạo và chấp nhận rủi ro. Trong mùa giải ra mắt Ngoại hạng Anh, anh đã ghi được 4 bàn thắng và có 10 pha kiến tạo sau 27 lần ra sân. Để giảm bớt gánh nặng phòng ngự cho Cherki, Pep sử dụng khối 4-2-4 khi không có bóng, nơi Cherki kết hợp cùng Erling Haaland để phong tỏa tiền vệ phòng ngự của đối phương.

Trận đấu với Arsenal cũng chứng kiến khả năng thích nghi tuyệt vời của Man City. Dù Donnarumma mắc sai lầm dẫn đến bàn gỡ hòa của Kai Havertz do áp lực tầm cao của đối thủ, Pep đã tìm ra lời giải từ tuyến giữa. Rodri và Bernardo Silva lùi sâu để tạo thành bộ tứ vệ tạm thời, cho phép các trung vệ Marc Guehi và Abdukodir Khusanov dâng rộng. Điều này giúp hai cầu thủ chuyền bóng tốt nhất của City có nhiều thời gian cầm bóng hơn và bẻ gãy hệ thống kèm người của Arsenal.

Dấu ấn chiến thuật còn nằm ở hành lang cánh trái với sự kết hợp giữa Jeremy Doku và Nico O’Reilly. Doku thường xuyên bó vào trung lộ để tạo khoảng trống cho O’Reilly dâng cao từ vị trí hậu vệ trái. Chính sự kết hợp này đã mang về bàn thắng quyết định. O’Reilly tận dụng vị trí dâng cao của Gabriel Martinelli để nhận đường ném bóng từ Donnarumma, mở ra đợt tấn công giúp Man City ấn định tỷ số 2-1.

Manchester City đang bước vào một kỷ nguyên mới với những hồ sơ cầu thủ khác biệt. Thống kê chỉ ra rằng đội bóng của Pep mùa này ghi nhận tỷ lệ kiểm soát bóng, số lần thu hồi bóng ở 1/3 cuối sân và số quả tạt thấp nhất kể từ mùa 2018-19.

Ngược lại, đây lại là mùa giải họ có số pha dứt điểm từ phản công nhanh và số đường chọc khe cao nhất. Nếu Man City duy trì được điểm rơi phong độ vào cuối mùa và giành chức vô địch, công lao lớn nhất sẽ thuộc về sự nhạy bén của Pep Guardiola trong việc tinh chỉnh hệ thống 4-2-3-1 để tìm thấy sự cân bằng hoàn hảo cho một đội hình mới mẻ.