Ngọn nguồn sự hủy diệt của Man City (Phần 2): Phát kiến về vị trí
BongDa.com.vnDưới sự dẫn dắt của Pep Guardiola, Manchester City đã thống trị bóng đá Anh và trở thành đối thủ đáng gờm tại Champions League.
Xem lại: Phần 1
Giống như những CLB mà Pep Guardiola dẫn dắt trong nhiều năm qua, Manchester City kiểm soát bóng rất vượt trội so với đối thủ. Triết lý của Pep đã thấm nhuần vào các cầu thủ, họ biết rằng “cầm bóng có ý nghĩa riêng của nó”. Kiểm soát bóng bằng cách di chuyển qua lại giữa các cầu thủ, kéo theo sự di chuyển của đối thủ. Mùa giải này Man City đã thực hiện nhuần nhuyễn lối chơi mà Pep đưa ra và hiệu quả thu về cũng rất tương xứng.
Những vấn đề của 3-1-4-2
Đầu mùa Man City chơi với sơ đồ 3-1-4-2.
Trong các trận đấu đầu tiên của mùa giải, Pep cố gắng sử dụng sơ đồ 3 hậu vệ 3-1-4-2. Fernandinho chơi ngay phía trước hàng thủ, các hậu vệ cánh dâng cao hỗ trợ cho David Silva và Kevin De Bruyne. Pep đặt cả Sergio Aguero và Gabriel Jesus đá cặp với nhau trên hàng công. Khi sử dụng sơ đồ này, Man City thu về những thành công nhất định ở Ngoại hạng Anh, nhưng lối chơi kiểm soát bóng không phải lúc nào cũng tuyệt vời.
Với sơ đồ 3-1-4-2, vị trí của Fernandinho là cực kỳ quan trọng, một mình anh kết nối giữa hàng thủ và tuyến trên. Với nhiều đồng đội dâng lên, Fernandinho phải đảm bảo luôn ở vị trí thuận lợi để chuyền cho họ. Tuy nhiên, giai đoạn này tiền vệ người Brazil không chọn được những vị trí thích hợp. Thường thì anh đứng quá gần các hậu vệ, gây khó khăn cho các đường chuyền lên tuyến trên. Khoảng cách giữa anh và 6 người đồng đội ở trên cũng dễ dàng bị đối thủ bao lấy.
Điều này khiến quá trình luân chuyển bóng từ hàng thủ lên tuyến trên trở nên khó khăn. Phần 4-2 trong sơ đồ đôi khi bị dãn ra thành 1 hàng ngang để giành lại bóng, hiệu quả trong việc tấn công cũng bị giảm đi trông thấy. Trong tình huống này, để tấn công thì phải rê bóng liên tục và kết hợp thật ăn ý với nhau. Điều này đòi hỏi kỹ thuật và tốc độ rất cao, nên thường không mang lại thành công.
Một sơ đồ như vậy không tạo ra sự tối ưu trong khâu vận hành, tấn công cũng không hiệu quả. Sự tắc nghẽn trong đường đi của bóng, đặc biệt là từ Fernandinho, dẫn đến rất nhiều vấn đề trong lối chơi của Man City giai đoạn đầu mùa.
Vì không thường xuyên nhận đủ bóng, Silva và De Bruyne buộc phải lùi lại một chút để phối hợp với các đồng đội tuyến dưới. Cộng thêm việc 2 hậu vệ cánh cũng xuất hiện, cự li đội hình không được đảm bảo. Họ cũng tạo ra sự áp đảo không cần thiết ở trước hàng thủ và bỏ mất một phần sức mạnh cho hàng công.
Sau đó Pep đã quay lại với 4-3-3 với nhiều sự điều chỉnh vượt trội.
Những vấn đề này có thể thấy rõ trong trận mở màn Ngoại hạng Anh gặp Brighton. Trong các trận tiếp theo, cự li đội hình đảm bảo hơn, dẫn đến việc bóng cũng được luân chuyển tốt hơn. Dù vậy, việc ưu tiên kiểm soát bóng lẫn tấn công của Man City khiến Pep hiểu rằng ông không thể tiếp tục với 3-1-4-2. Chiến lược gia người Tây Ban Nha sau đó đã chuyển sang 4-3-3, thành công lập tức đến.
Vòng tuần hoàn vị trí
Trong sơ đồ 4-3-3, bộ tứ vệ đặt trọng tâm phụ thuộc vào đối phương. Trong một số trận đấu, hai hậu vệ cánh được toàn quyền dâng cao và di chuyển rất tự do. Trong vài trường hợp khác, những hậu vệ ảo di chuyển vào khu trung tuyến để thiết lập quyền kiểm soát sâu hơn bình thường.
John Stones và Nicolas Otamendi tạo nên cặp trung vệ khá ăn ý. Trung vệ người Anh có sở trường chuyền bóng rất chuẩn xác còn người đàn anh với tính cẩn trọng thường xuyên bọc lót phía sau. Chỉ khi Stones chấn thương, Otamendi mới cần chuyền nhiều hơn, bởi khi đó một cầu thủ phòng ngự cực rắn như Vincent Kompany đã trám vào vị trí của anh.
Bộ khung tiền vệ thường là Fernandinho ở vị trí số 6, anh chơi phía trước hàng thủ và đóng vai trò như một chiếc trục duy nhất trong đội hình Man City. Silva và De Bruyne chơi như số 8 nhô cao và thoải mái di chuyển ở một khu vực rất rộng. Cả hai đều có thể dễ dàng phối hợp với hai hậu vệ cánh dâng cao hoặc hoán đổi vị trí để khai thác triệt để khoảng trống ở hàng thủ đối phương.
Hệ thống của Man City vẫn hoạt động trơn tru cho đến thời điểm này.
Trước đây ở Barcelona, Pep buộc Xavi và Andres Iniesta phải túc trực ở khu vực trung tâm để sẵn sàng kiểm soát bóng. Tuy nhiên hiện nay, Silva và De Bruyne được di chuyển tự do hơn hẳn. Có thể ông tin rằng đội hình của mình rất linh hoạt và có khả năng hoán đổi vị trí liên tục và tạo ra khoảng trống. Đây có thể là một phát kiến mới trong hệ thống chiến thuật của Pep kể từ khi đến Anh.
Do sự hỗ trợ đắc lực từ hai bên cánh, những số 8 của Man City có không gian để di chuyển lên cao hơn, chiếm lĩnh khoảng trống giữa đội hình đối phương. Những tiền đạo bên trên cũng dễ dàng nhận bóng mà không bị trung vệ theo quá sát. Ví như trường hợp của Sergio Aguero, anh thường nhận bóng, rê bóng rồi tìm một tiền vệ nhô cao để phối hợp 1-2 giúp việc xâm nhập vòng cấm trở nên dễ dàng hơn. Jesus cũng tương tự, anh rất hay tìm Silva và De Bruyne để chuyền rồi di chuyển và nhận bóng ngược trở lại.
Trong hệ thống chiến thuật mới này, các cầu thủ có thể cân bằng khoảng cách dễ dàng và dẫn đến kết quả hết sức đáng kinh ngạc của họ. Sự linh hoạt cũng khiến đối thủ của họ phải phòng ngự trước sức ép lớn hơn trước đây và rất khó để đoán biết.
Pep rất ưa thích sự luân chuyển vị trí để làm đối thủ mất phương hướng. Không ít lần De Bruyne di chuyển ra cánh phải và còn Raheem Sterling bó vào trung tâm. Sự luân chuyển này cũng diễn ra theo chiều dọc, ví dụ nếu Bernardo Silva từ cánh phải di chuyển vào trong đón bóng thì Kyle Walker lập tức xuất hiện để trám vào vị trí tiền vệ phải.
Và tất nhiên toàn bộ những sự thay đổi này phải diễn ra nhịp nhàng, chính xác và có phần nhạy cảm. Điều đáng mừng là Man City đã thực hiện những điều này hết sức nhuần nhuyễn và mang lại hiệu quả tuyệt đối. Các cầu thủ Man City có quyền di chuyển cực kỳ tự do miễn là vẫn nằm trong sự tuần hoàn giữa các vị trí.
*Theo Spielverlagerung
