Lịch sử CLB Hải Phòng: Niềm tự hào bất diệt của bóng đá đất…

1. Giai đoạn sơ khai và sự ra đời của một tượng đài (1906 – 1952)

Hải Phòng được ghi nhận là cái nôi của bóng đá Việt Nam. Ngay từ năm 1906, thành phố cảng đã xuất hiện những câu lạc bộ bóng đá đầu tiên như Olympique Hải Phòng, Mũi Tên (La Fleche), Trung Học (Radium) hay Voi Vàng Miền Biển. Các tài liệu báo chí thời đó từng ghi lại trận cầu lịch sử năm 1909 giữa Olympique Hải Phòng và Lê Dương Đáp Cầu, đánh dấu sự phát triển sớm của môn thể thao vua tại đây.

Tuy nhiên, phải đến sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, nền móng thực sự của CLB hiện tại mới được hình thành. Khi các đội bóng cũ giải tán, đội bóng đá Công an Hải Phòng chính thức được thành lập vào năm 1952. Đây được xem là tiền thân trực tiếp của CLB Hải Phòng ngày nay.

Trong suốt thời kỳ bao cấp, Công an Hải Phòng là một thế lực đáng sợ của bóng đá miền Bắc. Đội bóng ngành công an đã 10 lần vô địch giải hạng A miền Bắc và đóng góp nhiều danh thủ lẫy lừng như Đặng Văn Dũng, Trần Bình Sự, Đinh Thế Nam hay Vũ Trọng Hà.

Điều đặc biệt là sau khi chế độ bao cấp xóa bỏ, trong khi hàng loạt cái tên lừng danh khác của đất Cảng như Điện lực Hải Phòng, Cảng Hải Phòng hay Quân khu 3 lần lượt giải thể, Công an Hải Phòng vẫn kiên cường tồn tại, trở thành niềm hy vọng duy nhất của người hâm mộ thành phố.

2. Những năm tháng "thay tên đổi họ" và cuộc khủng hoảng bản sắc (2002 – 2013)

Bước vào thiên niên kỷ mới, bóng đá Việt Nam chuyển mình sang cơ chế chuyên nghiệp. Sau khi xuống hạng ở mùa giải 2001-2002, ngành Công an đã chuyển giao đội bóng về Sở Thể dục Thể thao Hải Phòng. Đây là khởi đầu cho một thập kỷ đầy biến động với liên tiếp những lần đổi tên gắn liền với các nhà tài trợ.

Giai đoạn 2002-2007, đội bóng lần lượt mang tên Thép Việt - Úc Hải Phòng, Mitsustar Hải Phòng, Mitsustar Haier Hải Phòng rồi Vạn Hoa Hải Phòng. Dù sở hữu những ngoại binh chất lượng như Julien Nsiengyumva hay Jimmy Mulisa, nhưng mô hình "bình mới rượu cũ" không mang lại sự ổn định, khiến đội bóng liên tục lên xuống hạng như "con lắc".

Bước ngoặt đến vào ngày 16/10/2007 khi đội được chuyển giao cho Công ty Xi măng Hải Phòng và đổi tên thành Xi măng Hải Phòng. Dưới sự dẫn dắt của "tướng" Vương Tiến Dũng, đội bóng giành Hạng Ba V.League 2008 ngay mùa đầu trở lại.

Sự kiện chấn động nhất giai đoạn này diễn ra vào năm 2009, khi Xi măng Hải Phòng kích nổ "bom tấn" lớn nhất lịch sử V.League là Denilson, nhà vô địch World Cup 2002 người Brazil. Dù Denilson chỉ ra sân thời gian ngắn do chấn thương, nhưng thương vụ này đã đưa tên tuổi Hải Phòng vượt ra khỏi biên giới Việt Nam.

Năm 2010, đội giành Á quân V.League, thành tích tốt nhất kể từ khi lên chuyên nghiệp. Tuy nhiên, sự bất ổn quay trở lại vào năm 2012 khi đội đứng bét bảng và rớt hạng. Nhờ tiềm lực tài chính mạnh, đội đã mua lại suất chơi V.League của Khánh Hòa để tiếp tục thi đấu tại V.League 2013 dưới tên Vicem Hải Phòng.

3. Tái cấu trúc và "cú hụt" lịch sử năm 2016 (2014 – 2020)

Năm 2014 đánh dấu sự trở lại của cái tên thuần khiết: Câu lạc bộ bóng đá Hải Phòng, sau khi được trả về cho thành phố quản lý. Ngay lập tức, đội bóng giành chức Vô địch Cúp Quốc gia 2014, danh hiệu lớn đầu tiên sau gần hai thập kỷ.

Mùa giải 2016 là một kỷ niệm vừa hào hùng vừa cay đắng với người hâm mộ đất Cảng. Dưới sự dẫn dắt của HLV Trương Việt Hoàng, Hải Phòng thi đấu thăng hoa với chuỗi 7 trận thắng liên tiếp đầu mùa.

Tuy nhiên, sự hụt hơi ở giai đoạn cuối khiến họ đánh rơi chức vô địch vào tay Hà Nội T&T. Cả hai đội bằng điểm nhau, nhưng Hải Phòng ngậm ngùi về Nhì do thua kém chỉ số phụ.

Giai đoạn 2018-2020 chứng kiến sự sa sút dần. Dù sở hữu thủ môn Đặng Văn Lâm (2018) hay sau này là Nguyễn Văn Toản, đội bóng thường xuyên phải đua trụ hạng. Đỉnh điểm là mùa giải 2020, Hải Phòng chỉ trụ hạng nhờ sự "viện trợ" quân số (Mạc Hồng Quân, Nghiêm Xuân Tú) từ Than Quảng Ninh.

4. Triều đại mới và sự lột xác tại "chảo lửa" Lạch Tray (2021 – Nay)

Năm 2021, ông Văn Trần Hoàn (biệt danh "Hoàn Pháo") tiếp quản đội bóng, mở ra một chương mới đầy hứa hẹn. SVĐ Lạch Tray được cải tạo toàn diện, mặt cỏ được nâng cấp đạt tiêu chuẩn quốc tế, thay đổi bộ mặt xập xệ trước đó.

Về chuyên môn, sự xuất hiện của HLV Chu Đình Nghiêm đã biến Hải Phòng thành một tập thể chơi bóng kiểm soát, đẹp mắt và hiệu quả. Mùa giải 2022, Hải Phòng xuất sắc giành ngôi Á quân V.League với 48 điểm, chỉ kém Hà Nội FC 2 điểm, đồng thời biến Lạch Tray thành "nơi đi dễ khó về" với mọi đối thủ.

Thành công này đưa Hải Phòng bước ra đấu trường châu lục mùa giải 2023-2024. Tại đây, họ để lại dấu ấn mạnh mẽ khi đánh bại Hong Kong Rangers 4-1 và chơi ngang ngửa với Incheon United (Hàn Quốc) tại vòng loại AFC Champions League. Tại AFC Cup, Hải Phòng cũng có những chiến thắng thuyết phục trước Sabah FC hay Hougang United.

Đặc biệt, ở V.League 2023-24, Hải Phòng đã phá dớp 13 năm không thắng trên sân Hàng Đẫy trước Hà Nội FC bằng chiến thắng kịch tính 5-3, khẳng định vị thế của một đội bóng lớn.

Kình địch và Bản sắc: Derby miền Bắc

Cuộc đối đầu giữa Hải Phòng và Hà Nội FC được mệnh danh là "Derby miền Bắc" kinh điển nhất của bóng đá Việt Nam hiện đại. Sự kình địch này xuất phát từ yếu tố địa lý (hai thành phố lớn nhất miền Bắc), niềm kiêu hãnh vùng miền và cả những tranh cãi liên quan đến cấu trúc sở hữu đội bóng (vấn đề "một ông chủ nhiều đội bóng" của bầu Hiển).

Các trận đấu giữa hai đội luôn nóng rực cả dưới sân lẫn trên khán đài. "Đặc sản" của CĐV Hải Phòng trong các trận đấu này là pháo sáng. Dù nhiều lần bị VFF kỷ luật nặng (phạt tiền, cấm sân, treo sân), nhưng sự cuồng nhiệt đôi khi thái quá của CĐV đất Cảng vẫn là một phần không thể tách rời của lịch sử V.League.

Danh hiệu và thành tích

Giải Vô địch Quốc gia (V.League 1):

• Á quân (4): 2010, 2016, 2022. (Tính cả thời kỳ bao cấp, đội có nhiều lần vô địch hạng A miền Bắc).
• Hạng Ba (1): 2008.

Cúp Quốc gia:

• Vô địch (2): 1995, 2014.
• Á quân (1): 2005.

Siêu cúp Quốc gia:

• Vô địch (1): 2005.
• Á quân (2): 2014, 2022.

Các giải đấu khác:

• Vô địch Cúp Hoa Lư: 2022.
• Vô địch Giải hạng A miền Bắc (Giai đoạn 1957-1970): 10 lần.

Các tên gọi trong lịch sử